Opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives

7008 opleidingen en 13393 modules worden er vermeld in de opleidingsdatabank Vlaamse opleidingsincentives. Voor de vermelde opleidingen kan men steun krijgen van de Vlaamse overheid in de vorm van opleidingsverlof, opleidingskrediet en opleidingscheques. De lijst, die u ook kan downloaden, is indrukwekkend en beslaat zowat elke denkbare beroepsopleiding tussen zwangerschapscoach en uitvaartmanager. Goed om weten dat we nog steeds leven in een deel van de wereld waar de overheid wil investeren in opleidingen.

Toch even op zoek naar dubieuze cursussen in de lijst. Aard van het beestje. 13.000 plus is veel en dus begin ik te selecteren op basis van de aanbieders. Bij Securitas Academy verwacht ik geen poespas, beveiliging lijkt me niet de sector waarin geesten moeten of kunnen bezworen worden. Ik vermoed eveneens niet dat de Confederatie Bouw een cursus feng shui, huizendokter of energetische reinigen van de woonkamer aanbiedt. Ook universiteiten elimineer ik. Psychoanalyse (Ugent) staat niet in de lijst en het zijn toch meestal hun geassocieerde hogescholen die al eens een dubieus opleidinkje durven aanbieden (zie Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind, zie lager). Geen spoor van dubieuze opleidingen in deze lijst. Zo goed als geen vuiltje aan de lucht wat de verschillende opleidingen voor verpleeg- en zorgkundigen betreft en dat is óók een opluchting.

Ik kom uit bij vijf organisaties en opleidingen die de wenkbrauwen doen fronsen, samen goed voor ruim 90 modules. En op 13393 is dat een héél goede score.

Wie glipt er dan door de mazen van het net? De onvermijdelijke Levensschool, fascia.be, Europese Academie voor Natuurlijke Gezondheid (dat onderkomen vindt op de Technologiecampus Gent, Hogeschool Odisee), Flanders International College of Osteopathy (dat verder borduurt op theorieën van Andrew Taylor Still) en het Instituut voor Complementaire Zorg Opleidingen, de instelling die de postgraduaatsopleidingen acupunctuur en orthomoleculaire gezondheidszorg aan Howest verzorgen, zie Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind.

Karel de Grote Hogeschool, traditionele Chinese geneeskunde en partners

De postgraduaatsopleidingen die Karel De Grote Hogeschool aanbiedt, lijken zeer uitgebreid en interessant. En voor mij als leek met een milde maar gezonde vorm van asklepiofobie ergens een geruststelling. Schrik om naar een dokter of ziekenhuis te gaan, dus. Professionalisering neemt mijn angst alvast deels weg.

Twee springen er echter uit, in negatieve zin dan. Het gaat over de opleiding acupunctuur en de opleiding massage- en bewegingsleer. Over de opleiding acupunctuur van de Karel De Grote Hogeschool is er wat te doen geweest eerder deze week naar aanleiding van de blamage door SKEPP, zie mijn eerder artikel Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind. In dit artikel wil ik het vooral hebben over de opleiding massage- en bewegingsleer en over een hoogst mysterieuze partner van KDG Hogeschool.

Een eerste opmerking kwam van dokter Catherine de Jong van de Vereniging tegen de Kwakzalverij: “Massage is hoogstens een wellnessbehandeling en heeft niets met ‘medisch’ of geneeskunde te maken.” Dit zat niet in mijn origineel pakket met kritiek, maar ik neem het graag en dankbaar mee.

“Experts maken je wegwijs in de traditionele Chinese massage en bewegingsleer, jij verruimt je medische blik”, belooft de website van de KDG Hogeschool. Hoe die experts dat doen, vraagt u zich af. Leest u even mee op de website van een Vlaamse hogeschool anno 2020:

Een fundamentele kritiek op de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) verscheen in Nature: “it is largely just pseudoscience, with no rational mechanism of action for most of its therapies”.

Constructive approaches to divining the potential usefulness of traditional therapies are to be welcomed. But it seems problematic to apply a brand new technique, largely untested in the clinic, to test the veracity of traditional Chinese medicine, when the field is so fraught with pseudoscience. In the meantime, claims made on behalf of an uncharted body of knowledge should be treated with the customary scepticism that is the bedrock of both science and medicine.

Een van de basiselementen van de traditionele Chinese geneeskunde is de overtuiging dat vitale levensenergie in een netwerk van energiebanen, meridianen, stroomt. Nog nooit zijn die wetenschappelijk aangetoond, laat staan bewezen. Maar dat is blijkbaar geen probleem voor de hogeschool, haar studenten en hún latere patiënten.

Cupping dan: een soort kommen, koppen zo u wil, worden meestal op de rug aangebracht nadat ze verwarm werden. Wanneer de lucht in de kom afkoelt, zorgt het voor een negatieve druk die als het ware de huid in de kom vastzuigt. Er bestaan methoden die werken met vacuumpompjes en rubberen peertjes. Het wordt algemeen afgebrand in de meer skeptische literatuur, zie bijvoorbeeld Rationalwiki.

Wat moxa-kruiden (Eng. moxibustion) betreft is de conclusie van sciencebasedmedicine.com duidelijk:

Moxibustion is yet another TCM modality with no utility for the treatment of any illness and has known complications from its use. Given the ludicrousness of its underlying mechanism I can see no reason to waste money on further clinical trials.

Waartegen beide behandelingen zouden helpen? Ach, verzin zelf maar een reeks aandoeningen. Dat doen verstrekkers van TCG tenslotte ook.

Wat mij als germanist dan weer mateloos ergert, is deze woordsalade:

In bewegingsleer ga je zelf energie opbouwen, om vanuit die ervaring je patiënt te kunnen aanvoelen.

Wat kan deze aaneenrijging van willekeurige woorden toch betekenen? Zelfs voor iemand die mee zou gaan in de esoterische poespas rond energie, zelfs voor iemand ervoor zou kiezen dit artikel van skepticus Jozef Van Giel over energie niet te lezen?

* * *

De partners dan. Over het Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen (“al 25 jaar trouw aan de vijf pijlers van de Traditionele Chinese geneeswijzen”) heb ik eerder geschreven.

De andere partner, voor zowel de opleiding acupunctuur als massage- en bewegingsleer had ik over het hoofd gezien, namelijk het Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedkundigen (VVC). En dat is voorlopig een specialleke.

Ik vind in eerste instantie geen website van die organisatie, wat in 2020 ongewoon is. Via Google vind ik verwijzingen naar organisaties met soortgelijke namen: “Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedvrouwen” of de variant “Vervolmakingscentrum voor Verpleegkundigen en Vroedvrouwen (VVC)”. Beide benamingen leiden me via oude beschrijvingen en dode links toch naar NVKVV, Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen en Vroedvrouwen. Close, but is it a cigar?

Elders wel een verwijzing, namelijk in een oude presentatie van 2010/11 waarin VVC de derde pijler van het NVKVV wordt genoemd. In die presentatie een vermelding van een cursus acupunctuur. In een andere presentatie vind ik meer informatie terug: “Vervolmakingscentrum voor Verpleegkundigen en Vroedvrouwen Technologieën in de behandeling van pijn Acupunctuur i.s.m. KdG hs en OTCG”. Maar dat is zo’n tien jaar geleden. In een presentatie van 2015/16 over de werking van NVKVV wordt er geen woord gerept over een VVC of over opleidingen acupunctuur. Deze zoekterm geeft eveneens geen enkel resultaat meer op de huidige website van NVKVV. Ter vergelijking, ‘homeopathie’ geeft er ook maar twee.

Neen, de website loopt op het eerste zicht niet bepaald over van de alternatieve behandelingen. Integendeel zelfs: ik vind links naar EBMPractice Net, Evidence-based Nursing in de thuisverpleging, Federaal Kenniscentrum (KCE), Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) – SCIENSANO. In mijn lekenogen is het trouwens schitterend wat er op de website van NVKVV terug te vinden is aan vak- en werkgroepen, opleidingen, (niet-TCG-)pijnpunten, aandachtspunten. Mijn respect voor het medisch personeel allerhande groeit enkel maar.

Wat die mysterieuze VVC op de website van KDG dan wel is, blijft mij voorlopig een raadsel. Een fossiel, een reliek, een naam die blijft rondslingeren en elke update overleeft? Een manier om een cursus acupunctuur te legitimeren?

Voor alle zekerheid heb ik ge-e-maild naar het NVKVV, en ik kijk uit naar hun antwoord met een positief gevoel dat zo’n vakvereniging zich niet (meer) inlaat met acupunctuur en TCG. Extra info omtrent het eerder mysterieuze “Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedkundigen (VVC)” dat momenteel nog zou samenwerken met KDG is meer dan welkom.

Nieuws van het complotfront: Peter Vereecke & ViruswaanzinBE

Twee bijzondere nieuwsbrieven aangekregen vandaag. Eentje van Peter Vereecke, ooit complotpaus in Vlaanderen, nu nog slechts een schim van zichzelf, een uitgewaaid chemtrail. Vereecke was maanden van de aardbol verdwenen. Toegegeven, geen al te grote stunt voor een platte-aarder. In zijn meest recente nieuwsbrief geeft hij een verslag van de bijeenkomst de oprichtingsvergadering van viruswaanzinBE vzw in Aalter op 26 juli jl.

De andere brief komt van viruswaanzinBE zelf, dat nog maar eens nieuwe rechtszaken aankondigt. Het resultaat van de eerste rechtszaak heb ik hier al vermeld: “De zetel heeft meer vertrouwen in peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek dan in de complottheorieën van de eisers”. Dat verklaart meteen Vereeckes observatie: “Verheugend voor mij was om zoveel bekende gezichten te mogen ontmoeten.”

Een leuk detail in dat verslag is de melding dat de “aanwezigheid van geheime politie (…) noch uitgesloten noch bevestigd (was)”. Waarschijnlijk bestaat er onder complotbedenkende, zelfverklaarde vijanden van de staat geen oudere truc om de sfeer erin te houden en de deelnemers klaar te stomen voor hun schildpadformatie.

Ander leuk detail: Vereecke bevestigt (1) wat ik eerder schreef in het stuk Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news (geen verrassing) en dat (2) moderator van viruswaanzinBE’s openbare Facebook-pagina Hans Rietveld bewust verzwijgt of liegt. En dat is ook geen verrassing.

* * *

ViruswaanzinBE dan. Snel een stand van zaken wat de rechtszaken betreft, want sinds dat artikel van Ninefornews is er wat verwarring ontstaan.

1. Eerste procedure: smadelijk verloren, zie hoger.

2. Beroepsprocedure: 14 oktober 2020, Hof van Beroep in Brussel.

3. Een strafklacht bij het federaal parket “Wegens misdaden tegen de menselijkheid” door de virologen. Datum: “asap”. Dat dokter Marc Van Ranst zijn borst maar al nat maakt. Die man heeft natuurlijk niets beters te doen dan op te draven voor een doorgesnoven bende. Bill Gates zou zich best ook moeten voorbereiden, want “(h)et gaat in het bijzonder over de investeringen van de ‘Bill en Melinda Gates Foundation’ in onderzoek van de KU Leuven, het Rega-instituut en het Instituut voor Tropische Geneeskunde, naar een vaccin tegen het coronavirus”, aldus viruswaanzinBE.

4. Ook een klacht tegen de Britse wetenschapper Ferguson (prominent adviseur van de WHO), die data zou hebben vervalst. Datum onbekend.

Er is ook goed nieuws: lokale politici zijn van de haak en kunnen zich andermaal voor de volle 100% bezighouden met de vorming van een regering. “Er komt geen klacht tegen Belgische politici: zij zijn misleid door wetenschappers”, zo laat viruswaanzinBE ons weten.

Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news

In het zog van activistische bewegingen zoals viruswaanzinNL en viruswaanzinBE worden er tal van valse, misleidende boodschappen de wereld in getweet. Ook beide collectieven zelf schuwen fake news niet. Waarheid is het eerste slachtoffer en niemand van de betrokken maalt erom: het is tenslotte de lijm die de talrijke en diverse volgers bij elkaar houdt. Uiteraard is desinformatie iets van alle tijden, zoals bijvoorbeeld Han van der Horst aantoonde in zijn boek Nepnieuws. Op zich dus niet opzienbarend. Het is anderzijds best interessant om zo’n vals berichtje met de eigen ogen op het scherm te zien ontstaan en te zien verspreiden.

Een vluggertje dan maar, een onbeduidend casusje over hoe een overbekende grossier in nepnieuws omspringt met zijn bronnen. Heel veel andere dingen vallen er hier in Antwerpen toch niet te doen. En nee, beschouw dit niet als een “fact check”, en zeker niet als een ontmaskering van Ninefornews. Ik wil hier geen deur intrappen die sowieso al jaren lang wagenwijd openstaat. In het geval van Ninefornews betwijfel ik zelfs of er ooit een deur, deurgat of muur is geweest waar eertijds een deur zou ingezeten kunnen hebben. Lucht.

The Brussels Times

Mijn verhaal begint onschuldig, bij het Engelstalige online tijdschrift The Brussels Times van 29 juli 2020. Perfect legitiem blad. Een magazine voor expats in de hoofdstad van Europa dat bericht over de Belgische actualiteit. Journalist van dienst interviewt meester Michael Verstraeten, deze dagen vooral bekend als de advocaat van viruswaanzinBE. Zij willen dat de Belgische regering alle beperkende coronamaatregelen intrekt en ze willen dat afdwingen via de rechtbank.

In het artikel vertelt de advocaat over de beroepsprocedure, die ook aangekondigd wordt op de website van viruswaanzinBE:

Through their civil suit, Viruswaanzin will argue that faulty prediction models were used by governments to make health policy decisions “in a panic” and will seek to obtain a penalty €10,000 per plaintiff for each day the measures remain in place. (mijn nadruk)

Midden oktober zouden de eerste zittingen in verband met de beroepsprocedure plaatsvinden.

So far, so good.

In het tweede deel van dat artikel wordt gewag gemaakt van een andere, van een tweede procedure die men blijkbaar wil voorbereiden of aan het voorbereiden is:

A second, criminal complaint is also in the works and will target not only the Belgian state, but also Belgian virologists, and Microsoft CEO Bill Gates and British epidemiologist, Neil Ferguson.
(tweemaal mijn nadruk)

Geen concrete datum. De strafrechtelijke klacht is “in the works”. That’s it. Men werkt eraan.

Opnieuw, qua berichtgeving geen vuiltje aan de lucht. Over wat de meester zegt, laat ik me niet uit.

Eigenaardig genoeg is de titel van het artikel ‘Pestered’ Belgians sue Bill Gates and Belgium over coronavirus restrictions. En dan wordt het verschil tussen kop (“Belgians sue Bill Gates”) en inhoud (“in the works”) wel heel groot. Ja, zoals in het Nederlands kan een simple present een toekomst uitdrukken, maar dan moet er wel een klare tijdsaanduiding zijn, woordelijk of contextueel. Nee, dat is helemaal hier niet het geval. Er staat ook niet “Belgians to sue”, wat nog eventueel verdedigbaar zou zijn.

Bij de titel gaat het mis. Die dekt de lading niet en wekt de indruk dat viruswaanzinBE Bill Gates nu voor de rechter sleurt. Het gebeurt wel meer op redacties groot en klein; tegenwoordig lijkt dat de norm. Een spectaculaire kop maakt een artikel aanklikbaar op de sociale media.

Ninefornews

De tweede trap dan: enter sandman, of beter, het mannetje graag zand in de ogen strooit. Het artikel dat ik hier onder de loep wil leggen, verscheen op de website Ninefornews. Het vermeldt expliciet The Brussels Times als bron.

Ninefornews betrappen op een correct bericht, ik denk niet dat iemand daar al ooit in geslaagd is. Ongeveer elke organisatie of onderzoeker die bezig is met online nieuws, zal eerder vroeg dan laat deze handelaars in leugens vermelden.

Ik houd het hier bij HoaxWiki: “een complottheorieënwebsite”, “pseudowetenschap, kwakzalverij en andere complottheorieën”, “onzin over chemtrails, de Illuminati en de Reptilian aliens”, “nieuws gebaseerd op realiteit is er niet bij”.

De titel van het stuk dan maar: “Het is begonnen: Honderden Belgen slepen Bill Gates voor de rechter”. Euh, nee dus. “Het” is niet begonnen. De beroepsprocedure is of wordt ingezet, “het”, namelijk de strafrechtelijke klacht tegen onder meer Bill Gates, niet. Maar de titel is het frame voor de rest van het artikel. Het begint me trouwens op te vallen dat de titels op fake newswebsites (het deel dat ongeveer elke passant leest) door de band veel beter overeenkomen met de rest van het artikel dan in de reguliere pers. Het frame wordt hernomen in de eerste zin van het stuk: “Honderden boze Belgen slepen Bill Gates, België en een Britse epidemioloog voor de rechter.” Klaar en duidelijk: neen.

Inhoudelijk sluit de rest van het artikel van Ninefornews vrij goed aan bij dat van The Brussels Times. Op één detail na: nergens geeft de leugensite aan dat het viruswaanzinBE gaat om twee procedures gaat, de daadwerkelijk geplande beroepsprocedure en de strafrechtelijke procedure tegen de Belgische, Ferguson en de Belgische staat dat “in the works” is.

Twee mogelijkheden: Ninefornews scoort hier three for English, of de website verzwijgt bewust de beroepsprocedure, na de catastrofe voor de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel. Daarbij liet de rechter van dienst zich ontvallen dat “de intellectuele armoede van hun argumentatie verbijsterend is”, aldus HLN). En de leugenwebsite vermengt de twee procedures tot één om zo de indruk te creëren dat Gates op dinsdag 28 juli 2020 voor de rechter wordt gedaagd.

De wet van Scopie

De derde trap dan. HoaxWiki haalt in het artikel over Ninefornews de wet van Scopie aan. Kort: “eenieder die in een discussie een notoire complottheorieënwebsite als betrouwbare bron aangeeft, heeft onmiddellijk de discussie verloren heeft”. Een variant op de wet van Godwin dus. In de originele formulering van deze wet, die we trouwens best met een korrel zout nemen, wordt whale.to aangehaald. HoaxWiki geeft aan dat de wet “perfect van toepassing op de pseudowetenschappelijke onzin van 9 For News”.

En wat doet viruswaanzinNL? Juist ja.

Maar we kunnen helaas nog een stap verder gaan: ook de moderator van een van de twee Facebook-pagina’s die rechtstreeks verbonden zijn aan viruswaanzinBE, post de link naar Ninefornews. In de boodschap vermeldt hij evenwel The Brussels Times, ondanks het feit dat dat twee zeer verschillende magazines zijn!

De vraag naar de reden waarom Ninefornews de zaak belazert, is eenvoudig te beantwoorden: omdat het Ninefornews is.

De vraag naar de reden waarom de advocaat van viruswaanzinBE nu al uitpakt met een mogelijke, toekomstige strafrechtelijke klacht tegen onder meer Bill Gates (een van de gebeten hond van het collectief, een andere is dokter Marc Van Ranst) is niet zo eenvoudig te beantwoorden. Waarschijnlijk heeft het te maken met de golf aan complotverhalen waarop het gemakkelijk meesurfen is en die viruswaanzinBE, ondertussen een vzw in wording, kan gebruiken om mensen die sowieso al gevoelig zijn aan samenzweringstheorieën, binnen te halen. Anderzijds houdt het de boosheid van leden warm. Groepjes als waanzinBE draaien op emoties.

Moderator en poster Hans Rietveld heeft nog niet geantwoord op mijn vraag naar verduidelijking. Mocht hij antwoorden, en die kans is klein, dan brei ik er een vervolg aan. Mocht Rietveld antwoorden en een fout van mij corrigeren of mij erop wijzen dat ik een denkfout maak (en die kans is dan weer relatief groot), dan leest u het hier ook.

Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind

SKEPP vond een dubieus aanbod bij twee van de grootste hogescholen in Vlaanderen: Karel de Grote Hogeschool en Hogeschool West-Vlaanderen. Beide organiseren al enkele jaren een postgraduaat acupunctuur. Niet dat men bij SKEPP bang is van naalden. De effecten van acupunctuur zijn echter uitgebreid onderzocht en de resultaten zijn niet beter dan placebo.

Voor meer informatie over de wetenschappelijke status van acupunctuur, of net het gebrek daaraan, verwijs ik u graag door naar de website van dokter Edzard Ernst, ooit de eerste hoogleraar complementaire geneeskunde in het Verenigd Koninkrijk, nu een van haar meest vocale critici: Acupuncture: an update of the most reliable evidence – PART 1, PART 2, PART 3. Ook de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij biedt voldoende materiaal over acupunctuur.

SKEPPs betreurde erevoorzitter Wim Betz vatte acupunctuur als volgt samen: “Prikken met naalden kan in bepaalde gevallen de pijn verlichten, maar je moet daarvoor niet in China gestudeerd te hebben.” SKEPP voegt eraan toe dat een postgraduaat aan de Karel de Grote-Hogeschool of de Howest ook niet zal helpen.

SKEPP wil graag een krachtig signaal sturen naar de onderwijswereld: maak geen reclame voor zulke dubieuze praktijken, maar span u in om mensen op te leiden volgens wetenschappelijk verantwoorde opvattingen.

Edit: Voor dit artikel putte ik in eerste instantie eerste instantie uit het persbericht van SKEPP. De volledige laudatio / damnatio vindt u hier.

* * *

Het persbericht maakten mij nieuwsgierig. En nieuwsgierigheid doet googelen. Veel meer valt er deze dagen toch niet te doen in Antwerpen.

De website van Karel de Grote, vandaag geraadpleegd, laat weten dat de cursus acupunctuur verloopt in samenwerking met het Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen. Dat instituut verklaart zich al 25 jaar trouw aan de vijf pijlers van de Traditionele Chinese geneeswijzen, te weten acupunctuur, tuina (massage), medische qigong, voeding vanuit het Chinees energetisch concept, kruiden (volgens de Chinese Materia Medica en formules). Merk ook op dat de website van OTCG gewag maakt van “opleidingscheques, KMO-portefeuille, betaald educatief verlof”. “OTCG werkt nauw samen met Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen, waar we ook gehuisvest zijn. Deze samenwerking vertaalt zich in twee officiële postgraduaten”, aldus OTCG!

Hogeschool West-Vlaanderen, Howest, daarentegen lijkt voor hun postgraduaat acupunctuur samen te werken met ICZO, het Instituut voor Complementaire Zorg Opleidingen. Dit instituut biedt naast acupunctuur een schier eindeloze lijst van dubieuze opleidingen aan, niet allemaal via Howest, sommige in samenwerking met het Confuciusinstituut van de Hogeschool West-Vlaanderen (zie iczo > opleidingen). Een greep uit het aanbod: acupressuur, balance method Dr. Tan – meridian conversion, basis traditionele Chinese gezondheidszorg, Chinese Medical Herbal Tea, cupping.

De opleiding die me écht woest maakt is “Application of Five Elements in Treatment of Depression”, of, de toepassing van de vijf pijlers van de notoire kwakzalverij die zich laat samenvatten als Chinese Traditionele Geneeskunde bij patiënten met een depressie:

Depression is one of the common complaints often encountered in the daily practice, especially in the West. The chief mechanism of depression in TCM is rooted in retardation of Qi harmonization and distribution. When either acupuncture treatment or Chinese herbal treatment is given based upon the theory of Five Elements, the therapeutic results is much better.

Laat me deze dwaze opsomming voortijdig stoppen bij de letter E, bij de cursus Extraordinary Channels:

Inner alchemy:  the 8 extra channels (8 EX) provide us with the deep understanding of the process of development and regulation. They are the bases for the Meeting of shen and Jing. All the regulation of processes especially hormonal changes including fertility and aging, CNS (Center Nervous System) which includes many neurological diseases are all related to the 8ex.  
Clinically they give us the foundation to treat so many complicated and common conditions as well as understanding the flow of QI from our ancestry lineage, prenatal life and daily regulation of Wei Qi and Ying Qi.

Oh ja, uw en mijn belastinggeld komen óók ter sprake:

Deelnemers uit het Vlaamse gewest kunnen gebruik maken van de KMO-portefeuille. De kmo-portefeuille is een maatregel waardoor ondernemers financiële steun krijgen bij aankoop van opleiding (mogelijkheid tot maximum 40% tussenkomst van de Vlaamse Gemeenschap).

* * *

Vergeef mij deze uitweiding, terug naar onze hogescholen.

De verwevenheid tussen Belgische hogescholen en centra die zeer twijfelachtige opleidingen aanbieden is geen recente ontwikkeling. Reeds in 2013 schreef Peter Backx een aanklacht tegen de aanwezigheid van dubieuze, pseudowetenschappelijke cursussen aan onze hogescholen:

Alle pogingen van onze gezondheidsautoriteiten ten spijt, passen de Belgische universiteiten ervoor om opleidingen in homeopathie, chiropraxie, osteopathie of acupunctuur aan te bieden. Maar geen nood: er staan voldoende hogescholen klaar om die klus te klaren.

En:

Volksgezondheid zou ook met het idee spelen om de opleidingen toe te vertrouwen aan hogescholen, signaleert hij. De Karel de Grote-Hogeschool en het ‘Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen’ (OTCG) zijn voorbeelden van zo’n scholen. Het aanbod in het OTCG gaat van laser-acupunctuur over voetmassage en gelaatsdiagnose tot kruidengeneeskunde.

Al gezegd dat het artikel dateert van zeven jaar geleden?

In 2017 maakte Maarten Boudry gewag van een soortgelijk geval: de Thomas More Hogeschool ging in zee ging met het Centrum voor Klassieke Homeopathie te Leuven. Dat homeopathie een hardnekkige vorm van kwakzalverij is, hoef ik hier hopelijk niet meer uit te leggen. Voor meer informatie over dit geval zie mijn artikel Thomas More Hogeschool en homeopathie.

Opvallend waren toen de reacties van toenmalig algemeen directeur van Thomas More Hogeschool Machteld Verbruggen (het desbetreffende twitter-profiel bestaat niet meer):

Uiteraard. Is binnen het kwartier na de melding van de website verwijderd. Kan niet bij Thomas More.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Is beleid sinds enkele jaren. Afdwingen niet altijd evident in sommige sectoren. Maar we doen het.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Beleid Thomas More is : evidence based only. Wie die navorming organiseerde volgde dit beleid niet. We hebben ingegrepen.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Als ik het goed begrepen heb, weigerden de bewindsmensen of woordvoerders van de Karel de Grote Hogeschool of Howest in te gaan op de toewijzing van de Skeptische Put 2019. Misschien gebeurt dat wel later vandaag.

Met de Skeptische Put biedt SKEPP z’n tijdelijke bewoner de mogelijkheid tot enige zelfreflectie. Soms helpt dat: Test Aankoop en Test Gezond kregen in 2000 een plaats in de Skeptische Put. In 2018 leverde hun kritische berichtgeving hen de Zesde Vijs op.

Ik hoop dat beide hogescholen zich bezinnen en zich elk op hun manier ontdoen van onnodige tot schadelijke kwakzalverij. Niet alleen de latere patiënten, maar ook de huidige generaties studenten verdienen dat!  

P.S. Ondertussen verscheen de laudatio/damnatio op SKEPPs YouTube-kanaal. Nalezen kan u op de website.

P.P.S. Het wordt duidelijk dat geen van beide scholen publiekelijk wil reageren. Howest heeft via vrt Radio 2 (zelfs niet op de radio) laten weten “dat er wel degelijk studies bestaan die het nut van acupunctuur aantonen”.

SKEPPs Zesde Vijs 2019: Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove

Dit jaar gaat SKEPPs accolade naar de journalisten Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove. Voor de krant De Morgen stelden zij het dossier Vaccinatietwijfel samen. In twaalf artikelen onderzochten zij vragen die heel wat ouders bezig houden en waarover pseudowetenschappelijke ideeën steeds meer twijfel zaaien: moeten we ons en onze kinderen laten vaccineren?

De artikelreeks besloeg een hele waaier van invalshoeken, van ouder tot wetenschapper en beleidsmaker, en toonde een grondigheid die SKEPP ten zeerste apprecieert. Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove hebben ongetwijfeld handvatten geboden aan burgers die worstelen met vaccinatietwijfel. De toon van hun reeks zat juist; respectvol voor de twijfelende ouder, helder over de feiten, en streng voor hen die wetenschappelijke onzin verkondigen.

Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove gingen nog een stap verder en bezochten incognito een samenkomst van antivaccinatie-activisten onder auspiciën van Peter Vereecke. Vereecke  was ooit belangrijkste Vlaanderens complotmagneet en winnaar van de Skeptische Put 2013, maar deze dagen is hij nog slechts een schim van zichzelf en zo goed als volledig van het toneel verdwenen. Een uitgewaaid chemtrail, quoi.

Proficat, Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove!

 

Alternatieve uitreiking

Door de Covid-19-crisis kon de uitreiking dit jaar niet doorgaan zoals andere jaren. Zo werd de Zesde Vijs uitgereikt aan de winnaars door ondervoorzitter Marleen Finoulst in het bijzijn van Nigel Williams. Een samenvattend filmpje vind je hier. Ook de volledige laudatio voor de winnaars van de Zesde Vijs en hun dankwoord, en de laudatio voor de winnaars van de Skeptische Put zijn te zien op de website van SKEPP.

 

De Zesde Vijs

Volkswijsheid houdt ons voor dat we vijf zintuigen hebben en dat het zesde zintuig toegang geeft tot het paranormale. Het bezit van vijf vijzen op een rij, waarvan geen enkele schroef los, is dan weer een teken van voldoende verstandelijke vermogens.

Vandaar dat het Belgische SKEPP elk jaar een Zesde Vijs uitreikt aan een persoon of organisatie die zich verdienstelijk heeft gemaakt in het verspreiden en verdedigen van objectieve wetenschappelijke kennis.

P.S. Ondertussen verscheen de laudatio op het YouTube-kanaal van SKEPP en op de website.

Het dankwoord van Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove.

Kampf der Wahnsinnigen: viruswaanzinBE vs het maffiose verplegend personeel

Dit is een eerste blogartikel over viruswaanzinBE, “een informatief en stuwend forum om gezame[n]lijk, via juridische middelen, de ware toedracht van globale viruswaanzin bloot te leggen.” In de media wordt steevast dokter en mediafiguur Jozef (Jeff) Hoeyberghs opgevoerd als de woordvoerder. Jep, die groep, dus.

In deze reeks over viruswaanzinBE ga ik zo min mogelijk linken naar hun website of Facebook-pagina’s. Correcties en constructieve opmerkingen zijn zoals steeds meer dan welkom! Scheldtirades print ik uit en hang ik aan de muur van mijn schrijfkamer.

* * *

Op 24 juli kwamen sympathisanten van het Belgische viruswaanzinBE samen in Aalter. Een gebeurtenis die belangrijk genoeg was om een dag later de regionale katern van Het Laatste Nieuws te halen. Met z’n 190 waren ze daar, aldus de journalist, voor de stichtingsvergadering van viruswaanzinBE, de vzw die ook op de website wordt aangekondigd.

De Standaard volgde op 25 juli (Bijna 200 mondmaskerhaters komen samen in ‘achtertuin’ van minister De Crem): “De oprichters zijn een diverse groep: ondernemers die vrezen dat een lockdown de economie schaadt, maar ook één man die niet lijkt te geloven in het bestaan van virussen.” Hoe divers die groep is, zal ik in een later artikel belichten.

Waar HLN en DS begrijpelijk en terecht geen aandacht aan besteden, is de open brief die op de website verscheen, “een open brief aan de zwijgers” geschreven door ene Luc Conrardy en ene Michel Mulder (zie viruswaanzinBE, 24 juli 2020; alle citaten komen uit deze tekst, link of pdf van de versie waaruit ik citeer op aanvraag). Nog voor de eerste letter van die brief wordt de toon bepaald door het onderschrift bij de begeleidende foto.

‘Omerta’ is een begrip dat we allemaal kennen van de talrijke films over de Italiaanse maffia. Het is “de geheimhoudingsplicht in de erecode van de Italiaanse georganiseerde misdaad, zoals de Siciliaanse maffia, de Napolitaanse camorra of de Calabrese ‘Ndrangheta”, aldus Wikipedia.

Die zwijgers zijn “allen die vanuit hun beroepsmatige functie meewerken aan het leugenachtige coronabeleid”. Meer nog:

U mag zich allen, verplegend personeel dat voor een zwijgplicht heeft getekend, mediapersoneel dat de coronaleugens in stand houdt, agenten, politici, defensiepersoneel en Gees-bobo’s en ‘deskundigen’ als Van Ranst, De Gucht, Vlieghe & co., medeplichtig voelen aan de grootste zwendel die de mensheid ooit heeft mogen aanschouwen. (mijn nadruk)

Tussen haakjes: dokter Marc Van Ranst een zwijger noemen getuigt m.i. van een fout woordgebruik, om niet te zeggen van moeilijk te overtreffen stompzinnigheid. Die man verschijnt zowat elke dag in de media. Het laatste wat je van hem kan zeggen is dat hij zijn tater houdt.

Even wordt er nog gezalfd in de open brief: ViruswaanzinBE weet dat er onder de zwijgers mensen zijn die ter goeder trouw handelen. Anderen hebben dan weer “bloed aan hun handen” en krijgen onterecht “lofuitingen” als “hedendaagse Judaspenningen”.

Dat het beleid in deze crisis, nu en eerder, onderhavig is en moet zijn aan kritiek, staat als een paal boven water. Mij gaat het dus zeker niet over het feit dat een groep als viruswaanzinBE kritiek op het beleid heeft. Maar kritiek hebben is volgens mij net iets anders dan als een doorgesnoven dolle hond de beleidsmakers beschuldigen van zwendel.

En daar houdt het ook niet op. Want hoe kan je nu het best illustreren hoe groot en alomvattend die zwendel is, die leugens zijn? Juist ja, je citeert in paragraaf drie van je open brief bijna recht uit het oeuvre van een Duitse politicus die ook een groot gevecht voerde tegen de echte en vermeende leugens van zijn tijd. Een citaat uit de open brief:

We moeten toegeven dat de leugens van dermate epische proporties zijn dat de waarheid in deze meer op een leugen lijkt – zoals een voormalig Duits leider, jammer genoeg, al zei: “een zo kolossale leugen dat niemand zou kunnen geloven dat iemand de waarheid zulk grof geweld aan zou doen – dan de leugen himself [sic], en mede daardoor zal de massale medewerking om deze leugen in stand te houden zo gemakkelijk verkregen zijn.”

Niet alleen zetten de auteurs onder meer het hardwerkende verplegend personeel en agenten weg als maffiosi, in een volgende stap vergelijken ze hun strijd tegen de echte en vermeende mistoestanden tijdens deze covid19-crisis met de Kampf die Adolf Hitler voerde. Deze propagandatechniek, gekend als de Grote Leugen, de große Lüge, dichtte Hitler . Il faut le faire.

Hetzelfde, maar met andere woorden: de ene viruswaanzinnige geeft lezingen voor de extreem-rechtse studentenvereniging KVHV, de kweekvijver van zeer rechtse tot extreemrechtse politici, politieke en militante organisaties zoals Schild & Vrienden. Anderen citeren Hitlers Mein Kampf in een beschuldigende open brief aan mensen die in aartsmoeilijke omstandigheden plichtbewust hun job uitvoeren en die in hun ogen ook nog eens behoren tot de georganiseerde misdaad.

Mijn gok: in de open brief van de viruswaanzinnigen is ‘zwijger’ een schrijffout. Gezien alle insinuaties en associaties later in de tekst, is het woord dat de auteurs zochten meer dan waarschijnlijk ‘linkse volksverrader’.

Natuurlijk wordt in de open brief ook Bill Gates aangehaald, die behoort tot de categorie van de ‘meest corruptie ziel(en) op deze aardbodem’. De stap naar andere ‘schandalen’ (lees: complottheorieën) is dan snel gezet. Om een of andere reden worden de moord op John F. Kennedy en de aanslagen van 11 september erbij gesleurd. Om het geheel nóg absurder te maken, worden JFK en 9/11 op hetzelfde niveau geplaatst als “Augusta”. De auteurs bedoelen de reële Agusta-affaire (eind jaren 80-midden 90), waaraan politici van de Socialistische Partij inderdaad hun vingers zwaar verbrand hebben. De vermeende link wordt al iets duidelijker wanneer men beseft dat de kopstukken van viruswaanzinBE rabiaat anti-sos zijn.

Er is nog één element dat ontbreekt in deze open brief. Een element dat de auteurs hebben aangekondigd in paragraaf drie van hun open brief. Mensen die viruswaanzinnigen en hun bondgenoten in België en vooral Nederland volgen, wéten nu wat gaat volgen. De auteurs insinueren namelijk dat de “zwijgers” mede verantwoordelijk zijn voor toestanden die alleen te vergelijken zijn met die in de vernietigingskampen van het Duitse nazi-regime. In de hoek van viruswaanzinBE en NL, van de onvermijdelijke antivaccinatie-activisten die zich daaraan liëren, zijn zulke verwijzingen naar de Holocaust, inclusief het gebruik van gele Jodensterren om de eigen “onderdrukking” te illustreren, dagelijkse kost.

Een Belgische rechter heeft naar aanleiding van een eerste uitspraak door de rechtbank van eerste aanleg al gezegd dat viruswaanzinBE “intellectuele armoede van argumentatie (…) verbijsterend” is. QED. Bis.

En het gaat niet de laatste keer zijn. Dit soort extreme groepen overleeft alleen door donaties. En naargelang de tijd vordert, zullen de standpunten extremer moeten worden om de stroom aan inkomsten te blijven garanderen. Tot de stroom ophoudt en de organisatie implodeert. Maar voorlopig hebben ze zeer zeker inkomsten nodig: volgens Het Nieuwsblad alvast zo’n 1.500 euro, de gerechtskosten van het verloren kort geding te betalen door de klagers. De donateurs betalen nu al voor een verloren zaak.

Orthomoleculaire kwakzalverij op nieuwswebsite van vrt

Op donderdag 23 juli 2020 verscheen het artikel Boechoutse dokter Rudy Proesmans: ‘Gezond eten is even belangrijk als een mondmasker dragen’ op de website van vrtnws.be. Best een boude titel op het moment dat mondmaskers steeds algemener verplicht worden. Laat me dat entwat sterker formuleren: het is ronduit een schandalig misleidende uitspraak.

Het grootste deel van het interview met dr. Proesmans ging over deuren die af en toe terug opengetrapt moeten worden. Ja, een evenwichtige, gevarieerde gezonde voeding ís belangrijk, net zoals beweging en rust. En nee, het is niet altijd even eenvoudig. Gelukkig heeft de prentjeszoeker van dienst er een heel mooie afbeelding bijgezet van een smakelijke hoop verse groentjes en wat fruit.

Waar gaat het dan mis? Reeds in de eerste paragraaf lees ik verschillende elementen die meteen de alarmbellen doen afgaan. Het artikel op de nieuwswebsite van de staatsomroep is gebaseerd op een interview uit het vederlichte ochtendprogramma “Start Je Dag” op Radio 2 Antwerpen. Het interview zelf leidt Els Broekmans in met de bizarre woorden “Zullen we even op consultatie gaan nu bij dokter Rudy Proestmans in Boechout? Een autoriteit als het op immuniteit aankomt want hij is orthomoleculair arts”. Want?

Dat is meteen de derde alarmbel: dr. Rudy Proesmans is “orthomoleculair arts” en orthomoleculaire geneeskunde stuit op heel wat weerstand van reguliere artsen, onder andere vanwege een overdreven nadruk, niet op voeding, maar op voedingssupplementen en het opdringen van gigantische extra hoeveelheden vitamines. Dr. Willem Betz zaliger, erevoorzitter van SKEPP, hekelde al in 2009 ‘de supplementenmaffia’.

Ook dr Proesmans lijkt zéér begaan te zijn gezonde voeding, maar zijn praatje lijkt meer op een glijmiddel om supplementen aan te smeren. Op zijn website geen mooie afbeelding van een smakelijke hoop verse groentjes en wat fruit, maar een pop-up die meteen en standaard een hoop supplementen aanraadt, een online winkel vermeldt waarvoor de dokter gracieus een korting van 10% aanbiedt! Oh ja, voor alle duidelijkheid: de winkel biedt geen verse, fotogenieke groentjes aan, maar een schier eindeloze opsomming van “orthomoleculaire en nutritionele voedingssupplementen”.

Verdere lectuur over de orthomoleculaire geneeskunde vindt u op de website van Stichting Skepsis, bijvoorbeeld het artikel van Agnes Tieben Een orthomoleculair consult (2016):

Orthomoleculaire geneeskunde is volgens de medische wetenschap onzin. Patiënten worden misleid door quasidiagnostiek en de vele supplementen die worden voorgeschreven zijn overbodig en niet altijd onschadelijk.

Dat wist interviewster Els Broekmans, tevens auteur van het geschreven stuk, niet te melden.

Vergeet trouwens ook niet de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij te raadplegen: hun stukken over orthomoleculaire geneeskunde laten weinig aan de verbeelding over.

Kortom, het is een vergissing om dit artikel op de nieuwswebsite van de staatsomroep te laten staan. Het is onbegrijpelijk dat een orthomoleculair arts zonder enige kritische vragen benaderd wordt. Verder wordt er met de verwijzing naar het boek van Rudy Proesmans op het einde van het artikel tegen de deontologische grenzen aangeschurkt.

Nog twee opmerkingen:

1. Wil u zich degelijk laten informeren, kijk dan bijvoorbeeld op de website gezondheid en wetenschap. U kan beginnen bij het stuk van dr Mullie Kun je je weerstand tegen virussen verbeteren met voedingsmiddelen?. Spoiler alert:

Er is nog van geen enkel voedingsmiddel bewezen dat het beschermt tegen het coronavirus. Gezonde eet- en leefgewoonten kunnen de weerstand wel optimaliseren. Een goed weerstand kan geen besmetting voorkomen, maar enkel de gevolgen ervan beperken.

2. Het Laatste Nieuws plaatse op 24 juli in de katern Nina (> Fit & Gezond) het artikel Met deze lekkere gerechten van Sandra Bekkari geef je je immuniteit een flinke boost. Oké, het idee dat je je immuniteit een boost kan geven is niet zomaar een jammerlijke kemel, maar een al te hardnekkige platitude die helaas niet meer weg te denken valt uit dit soort wellnessrubrieken.

Maar op deze nagel wil ik niet kloppen, wel op de positieve verandering die het artikel mocht ondergaan op minder dan een uur tijd. In de eerste versie werd nog verwezen naar het interview op Radio 2:

In de definitieve versie werd het belang van de basisregels onderstreept: handen wassen, afstand houden en contacten vermijden indien mogelijk.

En ook de gerechten van Sandra Bekkari zien er lekker uit! Maar ze hoeven heus niet afgekruid te worden met orthomoleculaire nonsens.

P.S. Ondertussen een eerste reactie die het beste doet verhopen.

P.P.S. Vrtnws heeft een disclaimer geplaatst. Nogal vaag en oh zo jammer genoeg onderaan de tekst, maar wel met goede links naar het eerder verschenen artikel Je immuunsysteem snel versterken door voeding of supplementen: kan dat? en naar de eigen factcheck-pagina. Mwah, ik twijfel tussen ‘bijna niets’ en ‘beter dan niets’.

De rekbare databank. Over VDAB en partner

Een cursus Natural Farming volgen? Via afstandsonderwijs? Geen probleem. Ambieert u een carrière als babymasseur en wil u daar thuis voor studeren, zonder zelf ook maar één boreling van dichtbij te zien? Ga eens kijken in de online databank van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleidingen. In één klik krijgt u daar alle info. Het aantal kliks om deze cursussen te kunnen starten, hangt af van uw online bankapp.

Inleiding

Op 17 mei 2020 stuurde Hilde Crevits de volgende tweet de wereld in:

Geen reden tot feesten voor Jimmy Koppen (o.m. raadgever onderwijs Open Vld) en Ann Brusseel (o.m. ex-parlementariër voor dezelfde partij en momenteel Algemeen Directeur Erasmushogeschool Brussel), die al jarenlang een strijd leveren tegen enkele uitwassen waar het feestvarken óók voor verantwoordelijk is (en lees vooral het draadje van Koppen).

Mij deed deze nieuwe klachtenstorm terugdenken aan een artikel uit De Tijd van op de kop twee jaar geleden, Een cursusje grootoudercoach, iemand? (17 mei 2018), door Katleen Gabriels (assistant professor filosofie en ethiek TU Eindhoven), Frederik Anseel (professor organisatiepsychologie King’s College London), Johan Braeckman (hoogleraar wijsbegeerte UGent), Gustaaf Cornelis (lerarenopleiding VUB), Ann Dooms (professor wiskunde VUB), Wouter Duyck (voorzitter opleiding psychologie UGent), Jimmy Koppen (wetenschappelijk medewerker geschiedenis VUB), Patrick Loobuyck (moraalfilosoof UA en UGent), Jean Paul Van Bendegem (hoogleraar wijsbegeerte VUB), Bart Van Kerkhove (professor wetenschapsfilosofie VUB en UHasselt) en Sylvia Wenmackers (wetenschapsfilosoof KU Leuven).

Het afstandsonderwijs heeft honderden cursussen in de aanbieding. Talen en hobby’s, maar net zozeer bachbloesemtherapie, handlezen of grootouder­coaching. Deze privéscholen benadrukken dat ze gegarandeerde kwaliteit bieden. Al te vaak komen wij uit bij ‘docenten’ die zelf geen relevante opleiding genoten. Dit is fake education.

En dat is nog maar de inleiding. Katleen Gabriels werd naar aanleiding van de open brief uitgenodigd in de studio van het vrt-journaal.

In januari 2019 meldde meester Mario Van Essche, o.m. voorzitter van het Humanistisch Verbond, bij SKEPP dat op de website van de VDAB een cursus tarotkaartenlezen werd aangeboden. Ook EOS, De Standaard en vrt nws kwamen met aanklachten tegen de cursussen esoterie, kwakzalverij en pseudowetenschap op de website van de Vlaamse overheidsinstelling. Eos schreef “VDAB gaat opleidingen op de website kritisch doorlichten”, DS kopte “Ook VDAB vindt kaartlezen geen goed idee” en de grote letters op vrt nws lieten zich lezen als “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”. Ik kom op die drie aspecten terug.

Geprikkeld door al die berichten heb toen ik zelf eens in de databank van de VDAB rondgekeken, op zoek naar bizarre opleidingen en cursusbeschrijvingen. Ik heb er een korte reeks artikelen over geschreven in januari/februari 2019 en nog een artikel in september 2019. U vindt ze hier terug. Door de recente tweets van Jimmy Koppen en Ann Brusseel ben ik opnieuw in die oude artikelen gedoken.

Oh ja, deze al te lange inleiding wil ik afsluiten met nóg twee opmerkingen. Ten eerste, het verschil tussen ‘erkend’ en ‘niet erkend’ is cruciaal voor de VDAB én de cursist: het is namelijk een kwestie van centen:

volg je een door VDAB erkende opleiding? Dan kom je in aanmerking voor heel wat financiële voordelen.
https://www.vdab.be/erkende-opleiding/voordelen

Het is echter niet de focus van dit artikel. Het is ook mijn advies aan critici om zelf eerst even te kijken of de opleiding waarvan sprake effectief erkend wordt of niet. Het is ook niet altijd even duidelijk.

Ik wil ook een tweede misverstand wegwerken. Ik gebruik hier en elders de frase “de VDAB biedt (deze of gene) cursus aan”. Nee, voor zover ik kan zien, wordt geen enkele van de hieronder besproken opleidingen door mensen van de VDAB gegeven, in de lokalen van de VDAB. Met ‘aanbieden’ bedoel ik dan ook ‘aanbieden in de databank’.

De rekbare databank

En met die databank van de VDAB lijkt iets bijzonders aan de hand te zijn. Ik begrijp heel goed dat niet elke cursus op elk moment kan aangeboden worden, maar bepaalde opleidingen lijken uit de databank te verdwijnen wanneer ze in de media onder vuur komen te liggen. Neem de cursus Lenormand tarotkaartenlezen, die ook door EOS in januari 2019 op de korrel werd genomen. Deze cursus verdween diezelfde maand uit de databank.

De opleiding Alternatief Therapeut voor Dieren was in januari 2019 te vinden in de databank, in februari 2019 niet meer. Deze cursus hield het volgende in:

Of beter, houdt. Want dit is geen schermafbeelding van januari 2019, maar eentje van mei 2020. De cursus wordt opnieuw aangeboden via de VDAB.

Toevalstreffer? Het is mogelijk. Opnieuw, het aanbod van cursussen varieert. Ik sta zelf lang genoeg in het (modulaire) volwassenenonderwijs om dat te begrijpen. Ik heb dus nog enkele andere opleidingen opgezocht. Bewustzijnscoach (inclusief de zeer slecht onderbouwde Emotional Freedom Techniques): januari 2019 in de databank, februari 2019 ook, in september 2019 verdwenen. Om in mei 2020 terug in databank op te duiken. Een cursus doula (bevallingscoach): januari/februari 2019 in de databank. In september 2019 kon ik het niet meer terugvinden. Eerder deze week, mei 2020, staat deze afstandscursus (jawel) opnieuw te blinken op de website van de VDAB.

Zelfs op dit moment vecht ik tegen de al te menselijke drang om patronen te zien waar er misschien geen zijn. Maar ik moet toegeven dat dit zeer moeilijk wordt wanneer ik merk dat de opleidingen energetisch therapeut, feng shui, healing, lichaamstaalexpert datzelfde patroon volgen. In september 2019 onvindbaar, in mei 2020 worden ze terug vermeld in de databank. De opleiding voor naturopaat, die zijn ze blijkbaar vergeten terug te zetten. Ook in mei 2020 moeten kandidaten voor deze opleiding een andere zoekterm ingeven. Voor alle duidelijkheid: ik heb in september 2019 en mei 2020 gezocht, dat houdt uiteraard niet in dat deze cursussen in die maanden zijn verdwenen dan wel komen bovendrijven.

Een ander voorbeeld. “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”, schreef vrt nws. Dat klopt voor de helft. Zoals gezegd is de cursus tarotkaartenlezen inderdaad permanent verwijderd, en ook de zoekterm “bachbloesemtherapie” geeft geen resultaten. Maar hier moet men even creatief zijn als de aanbieder van de cursussen. Denk daaraan wanneer u de zoekterm ‘homeopaat’, of beter, ‘homeopathie’ ingeeft. Terug naar onze bloesems: “Bach” leidt ons naar de opleiding Gezondheidsconsulent en “Bach-bloesemtherapie” vormen daar een onderdeel van de cursus. U merkt dat ook ayurveda en chakra’s aan bod komen.

Dus, nee, Bachbloesems zijn niet uit de databank verdwenen.

En dan vraag ik mezelf af wat er door het hoofd van de twee VDAB-woordvoerders moet gaan. In januari 2019 verklaarde toenmalige woordvoerder Shaireen Aftab:

Enkele weken later wist haar opvolger Joke Van Bommel te melden:

Ik ben nog steeds niet zeker of de twee woordvoerders ondertussen voor choco staan, of dat ik hen volledig verkeerd begrepen heb.

Dat bepaalde opleidingen niet op de website van de VDAB horen, daar zijn de meesten het over eens. Ik kan ook vaststellen dat er inderdaad heel wat opleidingen die kwakzalverij promoten, verdwenen zijn. Maar er zijn er ook heel wat terug opgedoken. En hoe zit het met dat strenger kwaliteitskader? En zijn onderstaande opleidingen nu echt “arbeidsmarktgericht”? En zelfs als ze dat zouden zijn, moet een Vlaamse overheidsinstelling dit soort dubieuze kwakzalverij en pseudowetenschap faciliteren én legitimeren? En in sommige gevallen nog financieren ook.

En dan denk ik aan: alternatief therapeut voor dieren, alternatief voedingsdeskundige, aromatherapie, bachbloesemtherapeut, bewustzijnscoach, doula, energetisch therapeut, feng shui, fytologie, handreflexoloog, happiness coach, healing, kristaltherapie, lichaamstaalexpert, life coach, mindfulness coach, natural farming (in afstandsonderwijs!), natuurlijke geneeswijzen, natuurvoeding, orthomoleculaire voeding, voetreflexoloog.

Laat me nu even de opleiding healing erbij nemen (Code E29627). Eén klik en we zitten midden in esoterisch, pseudowetenschappelijk, alternatief-medisch Lalaland. We zweven naar een parallel universum waar chakra’s geopend en gesloten kunnen worden, energetische velden knetteren en waar dna-activatie mogelijk is, wat dat ook moge betekenen.

Idem dito voor de opleiding energetisch therapeut (Code E16609), hoewel ik hier moet doorklikken naar de website van de lesgever: ongefundeerde nonsens, punt per punt, u aangeboden via VDAB.

In welk kader precies past dit, VDAB? En wat bedoelt u eigenlijk met kwaliteit?

En dit zijn dan maar twee voorbeelden van verschrikkelijk onnozele (maar daarom niet onschuldige) kwakzalverij. Het echte probleem zit ‘em dan nog niet in deze opleidingen, maar in bijvoorbeeld bewustzijnscoach en kindercoach.

Hoe rijmt de VDAB dat met “strenger kwaliteitskader” en “#workinpogress”. Geen idee hoe de VDAB de toekomst bekijkt, maar ik hoop niet na een cursus “glazen bolkijken” aangeboden door het Centrum voor Afstandsonderwijs.

Centrum voor Afstandsonderwijs

In januari 2019 wist toenmalige woordvoerder van de VDAB het volgende te melden in EOS:

Opleidingsverstrekkers kunnen hun opleidingen vrij op onze website plaatsen.

Op zich niet onlogisch: er moeten heel wat werkuren kruipen in het up-to-date houden van de databank en de organisaties die de cursussen verstrekken hebben alle nodige gegevens. Het is het woordje ‘vrij’ dat mij nog steeds met verstomming slaat. De VDAB is geen kattenpis, dat zijn geen drie ouw’ venten die af een toe een vergaderingetje houden in de achterzaal van Café De Sportvriend en aan het neefje vragen om een website in elkaar te knoeften. Dat is een overheidsinstelling die – met het risico te klinken als een man van middelbare leeftijd met hangbuik (toegegeven, ben ik, heb ik) – draait op belastinggeld. Die VDAB biedt dubieuze verstrekkers van zo mogelijk nog dubieuzere cursussen niet alleen webruimte aan om promotie te maken voor de grofst denkbare afzetterij, voor puur kwakzalversbedrog. Nee, ze laten die instellingen zélf vrijelijk bepalen wat ze in de databank en dus op de website zetten, en blijkbaar ook wanneer en dan nog eens zonder controle!

En dat Centrum voor Afstandsonderwijs (en Avondonderwijs) is een constante, althans tijdens mijn zoektocht. Deze instelling was ook een van de doelwitten van Ann Brusseel, toen parlementariër tijdens een commissievergadering voor onderwijs op 3 mei 2018 aan – alsof er niets veranderd is – bevoegd minister Hilde Crevits (Vraag om uitleg over de handelswijzen van private instanties die afstandsonderwijs aanbieden).

Een instelling die tijdens een commissievergadering wordt aangewreven dat ze afstandscursussen geven voor beroepsopleidingen die daar niet mee gebaat zijn (apothekersassistent is een van de voorbeelden in de vraag), 1500 euro voor bepaalde opleidingen vragen (toen althans), en die bestempeld wordt als “verre van koosjer”, die instelling zit mee aan de knoppen van Vlaanderens databank voor werkzoekenden? Ik hou mijn hart vast in dit post-COVID-19-tijdperk met zijn talloze extra werklozen, met mensen die hun beroepsleven terug op de sporen willen krijgen en daarbij een beroep doen op de VDAB-website.

Met betrekking tot de lijst van opleidingen had Brusseel toen ook al de volgende opmerkingen en vragen:

Daar staan nog zaken in die voor mij echt niet kunnen omdat het een vrij aanzienlijke impact kan hebben. Die mensen gaan denken dat ze de gezondheid van anderen kunnen beoordelen. Het gaat ook om ‘advies in voeding’: kindervoedingsadviseur, natuurlijke geneeswijzen, orthomoleculaire voeding, sportcoaches, anatomie en fysiologie, burn-outcoach. Ik lees hier ook de vrolijkheden van: aromatherapie, astrologie, Bachbloesemtherapeut – jawel –, parapsychologie en kristaltherapie – echt waar.

Ik heb dit deze morgen ook al besproken met de minister van Werk en wetenschapsbeleid [Philippe Muyters]. Hij was niet zo heel erg blij met mijn vragen, omdat ik ervan uitging dat hij als minister van wetenschapsbeleid even bezorgd zou zijn over de inhoud van die cursussen als ik, maar hij is iets minder bezorgd en heeft veel vertrouwen in de mensheid. Misschien siert deze karaktertrek hem. Ik heb dat niet altijd, al dat vertrouwen in de mensheid. Het weze zo.

Twee dagen later verscheen in De Morgen het artikel Klachten over private opleidingscentra. TL;DR: “Ze verkopen cursussen met diploma’s die totaal waardeloos zijn” en ook het Centrum voor Afstandsonderwijs krijgt zijn plaatsje in het verslag.

Wie mest deze stal uit?

Eigenlijk moet de vraag zijn, na minstens twee jaar van aanklachten en kritische berichtgevingen, en van de vragen van een parlementariër die het onderwijs kent: wie mest deze stal niet uit en waarom niet? Wie wordt hier beter van?

Ik meen te hebben begrepen dat het dringen is, maar is er nog plaats in die Skeptische Put van jullie, SKEPP? Ik help ze er graag mee in. En ik kan enkel maar hopen dat ik ze er binnen afzienbare tijd mee terug uit kan helpen. Er is geen enkele reden waarom de huidige rotheid van de VDAB inzake het aanbod van nepopleidingen, fake onderwijs en vuige kwakzalverij, oplichterij en bedrog, een permanent gegeven moet zijn.

Tot slot een disclaimer: ik heb geen enkele affiliatie met open-VLD. Ik heb zeer zeker wél interesse in de ideeën op het gebied van onderwijs van Ann Brusseel en Jimmy Koppen, die ik trouwens niet persoonlijk ken. Ik ben geen lid van eender welke humanistische of vrijzinnige organisatie. Ik ben geen ontevreden (ex-)werknemer, cursist of wat dan ook van de VDAB. Ik ben betalend en zogenaamd werkend lid van SKEPP.

Platte nonsens op NPO Radio 1

Een ‘flateurter’ op de publieke radio die antwoordt op vragen van luisteraars. Een uur lang zeveren zonder filter over de platte aarde, met een heel welwillende presentator. Iemand moet het voorstel goedgekeurd hebben tijdens een redactievergadering van het radioprogramma Gaan!. In deze “extra vroege ochtendshow van BNNVARA gepresenteerd door Morad Elouakili (…) staan de luisteraars centraal en mogen ze ervaringen delen die passen bij de actualiteit van de dag”. En dat tussen 4.00 en 6.00 uur ’s morgens!

Wars van de promopraatjes: echt centraal staat natuurlijk de gast en deze keer is dat Frans Heslinga, professionele bedenker van samenzweringen, waarover ik hier al vaker heb geschreven. Heslinga was onder meer de organisator van de International Flat Earth Conference in Egmond aan Zee (2016). In mijn verslag van die tweedaagse martelgang heb ik de ideeën van Heslinga omtrent de platte aarde uitvoerig beschreven. Op 9 april 2020 mocht hij dus zijn verhaal doen, te beluisteren via NPO Radio 1 (na het nieuwsbulletin, waarin gewaarschuwd wordt voor oplichters, vanaf 3:10). “Omdat het niet altijd over het coronavirus moet gaan”, aldus de presentator. Dat vind ik ook, zeker nu mijn boekje over de platte aarde vandaag voor de eerste keer in het wild gespot is.

Mijn twijfels worden bij de inleiding meteen weggenomen: de presentator herhaalt vrolijk een van Heslinga’s kernpunten, maar dan in vraagvorm. Hoe komt het toch dat men 400 jaar geleden plots begon te zeggen dat de aarde bol was?

Heslinga dist graag het verhaaltje op dat de mensheid altijd al geweten heeft dat de aarde plat was, maar dat 400 à 500 jaar geleden, na een intellectuele coup zonder weerga, de mensheid werd wijsgemaakt dat de aarde een bol was. Ik volg Peter Dijkhuis heus wel dat het inzicht dat de aarde bolvormig is, van pakweg Plato en Aristoteles tot het einde van de middeleeuwen was voorbehouden tot een klein groepje geleerden, zoals hij uitlegt in zijn prachtige boek De Platte Aarde. Maar het aantal nuances verschil tussen de erudiete schrijver Dijkhuis en de feitenvrije woordenpatser Heslinga is echt niet op tien handen of meer te tellen.

Voor Heslinga is de 400, 500 jaar voor een gans andere reden belangrijk: het plaatst het vermeende ontstaan van het denkbeeld dat de aarde bol, is in de tijd van Copernicus’ ideeën over het heliocentrisme en in dezelfde eeuw als de oprichting van de jezuïeten. Het dient gezegd: de soldaten Gods komen vandaag eigenaardig genoeg niet aan bod in dit uurtje radio. Hoewel de positie van de aarde ook van cruciaal belang is in de platte-aardefolklore, positie is niet gelijk aan de vorm van de aarde. Aristoteles en Ptolemaeus plaatsten trouwens de sferische aarde pal in het centrum van hun sferensysteem. Deze kemel laten de redactie en de presentator al te gemakkelijk passeren.

Terug naar de uitzending: onderzoeker dr. Jan Willem Van Prooijen (Social and Organizational Psychology, VU Amsterdam) mocht in de inleiding van het programma middels een clipje enkele zinnige dingen zeggen over de aantrekkingskracht van complottheorieën, zowel bij gelovers als bij liefhebbers van fictie. Zelf heb ik eerst de stripreeks XIII verslonden, daarna Ludlums boeken, o.a. de Bourne-cyclus. Ira Levins Boys from Brazil? Yep, boek én film! Three Days of the Condor, The Parallax View, het nieuwere Atomic Blonde, slechts enkele van de ontelbare boeiende complot-in-complotfilms.

Veel nieuws heeft de zelfverklaarde ‘compleetdenker’ niet te vertellen, het grootste deel van zijn uitleg is op vier jaar tijd niet veranderd. Ja, hij legt deze keer wel uit hoe hij zijn onderzoek in 2015 startte. Als u nu denkt aan ingewikkelde metingen, gevaarlijke expedities of cartografische avonturen, dan moeten Frans én ik u teleurstellen. Op zijn 52ste stopte hij met het accepteren wat men hem eerder verteld had, want dan “begint je leven opnieuw, maar in een hogere cyclus”. Zijn moment van ontwaken in een hoogst originele verpakking. Ook in Heslinga’s geval betekent “onderzoek het zelf”, de kernfrase der Ontwaakten, dat je maar genoeg YouTube-filmpjes over het onderwerp moet bekijken. Uiteraard enkel die filmpjes die stellen dat de aarde plat is. Daar stopt het voor Frans. Dezelfde visie op eigen onderzoek wordt gedeeld door de Vlaamse complotpaus Peter Vereecke, die stelt dat je zijn conclusie kan bereiken als jij maar genoeg informatie absorbeert die zijn conclusie ondersteunt.

Heslinga begon met de YouTube-filmpjes van Eric Dubay en kreeg dan door YouTubes algoritmen steeds meer nieuwe, soortgelijke video’s voorgeschoteld. Ook op dit gebied geen verrassing: Dubay was er in 2014 al bij. Eric Dubay is een Amerikaanse ex-pat die al een lange ervaring heeft in het bedenken en recycleren van complottheorieën. Zijn aantrekkingskracht is onverklaarbaar groot, evenals die van zijn theorieën. The Atlantean Conspiracy, Exposing the Global Conspiracy from Atlantis to Zion (2012) suggereert wat ander materiaal bevestigt: rabiate antisemiet, KKK-fanboy en nazi-apologeet. Maar met een grote aanhang. Hij beheerst feilloos de middelen die YouTube, Facebook e.a. bieden.

Wanneer Morad Elouakili in een helder moment opmerkt dat deze ‘onderzoeksmethode’ geen enkel controlemechanisme heeft, veegt Frans elke denkbare vorm van peer review van tafel. Wetenschappers controleren geen wetenschappers. De vrijmetselaars, want dat zijn ze, houden elkaar de hand boven het hoofd. Georges Lemaître, die in 1832 (een lapsus voor 1932) met de Big Bang op de proppen kwam, was een vrijmetselaar. Einstein, die gedwongen werd de theorie van Lemaître te bewijzen: vrijmetselaar. Enkele eeuwen daarvoor had ook al Isaac Newton de theorieën van verre voorganger en logebroeder Nikolaas Copernicus (hoewel zo’n 175 jaar voor de oprichting van de eerste gekende loges gestorven) moeten ondersteunen. Copernicus had zomaar eventjes zonder bewijs (want zonder telescoop) aangevoerd dat de aarde een bol is! De presentator zwijgt. U, beste lezer, roept ondertussen dat Copernicus schreef dat de bolle aarde, een idee dat toen net geen 2000 jaar oud was, rond de zon draait. Het is niet duidelijk of de Nederlandse astronaut André Kuipers ook een logebroeder zou zijn, maar volgens Heslinga is hij alvast een leugenaar met dubbele agenda. Een uur lang mag Heslinga ongehinderd dit soort bagger spuien.

Nadat Frans heeft aangetoond dat hij in zijn kennis van de natuurkunde, geologie, astronomie, etc. hoegenaamd niet gehinderd wordt door enige kennis van zaken, vindt hij het tijd om te bewijzen dat hij ook taalkundig een complete lapzwans is. Het woord ‘globe’ komt volgens hem van het Duits ‘glauben’, en dat betekent ‘geloven’, wat meteen bewijst dat we gedwongen worden te geloven in het valse, bolle model. Die had ik nog niet gehoord en wat mij betreft, wint Frans op 9 april 2020 hiermee het internet!

De bellers dan, want we mogen niet vergeten dat de luisteraars centraal staan. De eerste luisteraar geeft een verwarde uitleg over hoe “een bol ook half-bol kan zijn”, en iets over de 4 pijlers waarop de aarde zou rusten, zoals beschreven in de Bijbel. Dat heeft ze gezien op YouTube. Zelfs Frans krijgt er kop noch staart aan, maar ze is wel een mooi voorbeeld hoe het er in sommige Nederlandstalige Bijbels geïnspireerde FB-groepjes over het onderwerp aan toe gaat. Een andere fan, Martine, wil haar “adhesie betuigen” en verzekert Frans en Morad dat ze goed beslagen ter ijs komt; haar neef heeft namelijk een Nobelprijs gewonnen. Volgens haar is de aarde plat, want dat vertelt haar ervaring. Opnieuw zo’n cruciaal gegeven: “ik ervaar, dus ik weet”. De hersenscheet als kennis.

De overige bellers zijn zeer kritisch en de meesten stellen vrij goede vragen, maar ze overschatten zichzelf hopeloos. Wat in een gesprek met een intellectueel eerlijk persoon zou uitmonden in een ernstig gesprek, eindigt bij de complotverzinnende gluiperd die Frans in een Gish Gallop, een stroom van baarlijke nonsens. Alle clichés komen ter sprake, alle foute aannames worden ongefilterd en onbetwist door de microfoon geduwd. Tussen haakjes, rake correcties van de nonsens van Frans kunnen gevonden worden op de ronduit schitterende website flatearth.ws (Engelstalig) en sinds kort ook op de Nederlandstalige versie.

Terug naar de vragenstellers: verschillende Henks en Djecks zitten hoorbaar met de mond vol tanden aan hun toestel en zijn zo verbouwereerd dat ze stamelend plaats moeten maken voor de volgende. Niemand van de critici beseft dat men niet kan discussiëren over een onderwerp dat men nog nooit overdacht hadden, terwijl Heslinga al vier jaar lang zalen in heel Nederland afschuimt om zijn verhaal over de platte aarde te doen.

Heel de uitzending door verkondigt Frans ongefilterd en ongehinderd zijn kinderlijke en onnozele waanideeën, en mede met de hulp van de presentator komt hij uit het gesprek en de discussies naar voren als de bedachtzaamheid en de rust zelve. Morad Elouakili, die verschillende keren blijk geeft van een scherp verstand, laat betijen. Misschien speelt het vroege uur een rol. Slechts wanneer enkele bellers zich afvragen waarom BNNVARA zendtijd aan zo’n schertsfiguur geeft, trekt de presentator ongemeen hard van leer.

Een uur luisteren naar morosoof Heslinga, dat was lang geleden. Net voor een vers nieuwsbulletin zich aankondigt, wordt Frans bedankt en gaat het weer over iets anders. Maar deze radiomaker heeft zijn zendtijd weer lekker gevuld. Hij heeft weer gescoord met een gekke meneer! Wat hebben we gelachen. Not.