Het spook van de reductionistische journalistiek

De Wereld Morgen - LogoEen spook waart door Europa – het spook van de reductionistische journalistiek. In tegenstelling tot de meer holistische schrijver, vernauwt de reductionist de scoop van zijn artikel tot de meest strikte interpretatie van de standpunten van de redactie (en toevallig zijn dat vaak ook die van de geldschieters). Een holist zou verder gaan dan het “eigen gelijk” en de “eigen sponsors” en zou nuances aanbrengen, kanttekeningen, andere meningen. Of tenminste daarvoor openstaan. Geen reductie, het hele plaatje, quoi.

Ja, ik heb het over De Wereld Morgen, een online krant van linkse signatuur. Ja, ik heb er daarom een goedkope referentie naar de filosoof-journalist Karl Marx bijgehaald. En ja, ik ga daarom zelfs nog een stap verder. Terwijl Marx’ geliefkoosde motto “De omnibus dubitandum” was (twijfel aan alles), lijkt het motto van de online krant te zijn “twijfel vooral niet aan de eigen standpunten, nooit, jamais”.

Enkele dagen voor het proces van de aardappeltrekkers in Dendermonde – de Wetteren 11, catchy and fancy – voerde De Wereld Morgen de druk op om de zaak alvast buiten het gerechtshof te bepleiten. Alle registers werden opengetrokken: bevriende schrijvers, (burger)journalisten, filosofen, wetenschappers werden uitgenodigd om hun favoriete elftal te ondersteunen en hun gezamenlijke afkeer tegen ggo’s te bezingen. Godzijdank! Zo hoort dat in een democratie. Wat ook hoort in een democratie is dat de lokalen van DWM niet beschadigd werden door mensen die niet akkoord gingen met deze standpunten. Het idee alleen al.

Wat al minder hoort is dat nu net in die krant die zoveel moeite doet om zichzelf democratisch en open te noemen en dat kracht bijzet door zich op tijd en stond een Prijs van de Democratie te laten toekennen door de kameraden, geen enkele plaats is voor een kritische noot. De afkeer tegen de grote bedrijven, de patenten etc. is begrijpelijk. De afkeer tegen nuance, de twijfel, de kritiek al iets minder. “De omnibus dubitandum”? Niet in DWM. Twijfel? Daar doen ze niet aan mee!

Het populisme dat daaruit voortkomt is soms even pijnlijk. In het artikel van burgerjourno Christophe Callewaert, Zware straffen en astronomische schadeclaim geëist voor enkele vernielde aardappelplantjes (9 januari 2013), werden de schadeclaims berekend naar het aantal vernietigde plantjes (€10.000 per stuk). Behalve kinderachtig ook nog eens ridicuul en, euh, goedkoop.

“Er moet een maatschappelijk debat komen over genetische manipulatie”, tekende dezelfde verlichte paperazzo op uit de mond van een beklaagde, zonder zich daarbij af te vragen wat er dan eigenlijk tussen nu en de patattentrek van 29 mei 2011, één grote oproep tot debat, eigenlijk gebeurd is, qua, juist ja, qua debat. Misschien had u dat toch ook eens kunnen vragen, meneer Callewaert, aan al die wetenschappers die weekend na weekend het FLM c.s. te woord hebben gestaan in ondertussen zowat elke parochiezaal in Vlaanderen. Geen debat? Mon œil!

In het artikel Wetenschappers steunen activisten tegen genetisch gemanipuleerde (GGO) aardappelen (11 januari 2013) van de zelfverklaarde journalisten, burgerjourno’s dus, Greet Brauwers, Daphne van den Blink en Kobe Matthys, wordt zonder schaamte en zonder nadenken zowat iedereen en alles op één anti-ggo-hoopje gegooid. De schrijvers gaan zo ver dat zelfs de gerespecteerde Brusselse wetenschapster-filosofe Karin Verelst gekoppeld wordt aan de gehaaide online-verkoper van alternatief-medische prullaria en journalistieke nonsens, Mike “The Health Ranger” Adams van naturalnews.com.

Verelst-Adams, één strijd? Mij zou het verbazen. Terwijl de wetenschapster-filosofe een gedegen en bij momenten warm pleidooi afsteekt dat rationeel is opgebouwd, maakt Adams, de meedogenloze slijter van alt-med, die teert op de goedgelovigheid en de misère van zijn klanten, de ene pseudowetenschappelijke claim na de andere. Eigenlijk héél benieuwd hoe Dr. Verelst die draak van een mini-documentaire zou fileren. Anderzijds, Adams accepteert geen wetenschap, enkel Visa. De video’s vindt u hier en/of hier; oordeelt u zelf maar.

Tussen de video van Verelst en die van Adams zit er nog een artikel in de weg, waarin wordt geclaimd dat er verschillende wetenschappers tegen ggo’s zijn. Het zou me verbazen moesten er géén tegen zijn. Dus, dat is op zich écht geen nieuws. Zo werkt het nu eenmaal. Er zijn zelfs wetenschappers, biologen, die het creationisme aanhangen.

Wat me eigenlijk meer verbaast is dat enerzijds het verwijt dat de wetenschap te reductionistisch en te arrogant is, plots niet meer opgaat wanneer het wetenschappelijk werk betreft van mensen die de zaak steunen. Wat er holistisch is aan het werk van Séralini (zie lager) ontgaat mij, maar deze man is zeker geen vuige reductionist, aldus de burgerjournalisten. Begrijpe wie kan.

Anderzijds wordt het begrip wetenschapper, nu dus geen scheldwoord, wel heel hard uitgerokken. Maar welke definitie men ook hanteert, Dr. Vandana Shiva een wetenschapster noemen, getuigt van een onwetendheid die grenst aan het leugenachtige. We willen nog eens verwijzen naar Bernie Mooney’s blogartikel Vandana Shiva: Brahmin in Shudra clothing en naar het boek van Meera Nanda Prophets Facing Backwards. Postmodern Critiques of Science and Hindu Nationalism in India (2003) en haar recentere tekst Response to my critics. Het is enigszins ironisch dat ik Meera Nanda heb leren kennen via het boek van Sokal en Bricmont, Intellectueel bedrog. Postmodernisme, wetenschap en antiwetenschap (1999), uitgegeven, houd u vast, door EPO (Education prolétaire, proletarische opvoeding), het politieke neefje van DWM. De familiebanden, tussen haakjes, lopen via de communistische partij PVDA.

Blijven er nog twee andere wetenschappers. Nu mag men beiden groots en belangrijk vinden, maar niet vermelden dat het wetenschappelijk werk van de heren Arpad Pusztai en Gilles-Eric Seralini zwaar onder vuur ligt, is gewoonweg intellectueel oneerlijk. Intellectueel bedrog, zelfs. Geen enkele journalist kan het zich permitteren om deze bezwaren niet te vermelden in een overzichtsartikel voor een krant. Welke krant dan ook. Wat niet hetzelfde is als die achter bezwaren staan.

Voor ik het vergeet (uit de FAQ):

DeWereldMorgen.be is onafhankelijk en dus niet verbonden aan een politieke partij, zuil of strekking. Bij DeWereldMorgen.be hechten we veel belang aan pluriformiteit en pluralisme. DeWereldMorgen.be kijkt naar de wereld met een open geest en zonder vooroordelen.

 

Update (18 januari 2013): Ondertussen is de video van Mike Adams stilletjes verwijderd van de bewuste pagina, zonder melding, zonder rechtzetting, zonder excuses voor de flagrant foute informatie.

Dat mijn blogartikel hiervoor mogelijk verantwoordelijk is, sluit ik enigszins uit. Dat mijn blogartikel mogelijk hierdoor gedeeltelijk achterhaald is geworden, neem ik er graag bij.