[Ctrl-P] Massimo Pigliucci: Science needs philosophy

Massimo Pigliucci - fotoToegegeven, ik heb niet alleen een zwak voor Massimo Pigliucci, maar ook een kleine foto van hem boven een altaartje, tussen enkele wierookstokjes. Zowel zijn podcast Rationally Speaking, die ik al eens aangehaald heb, als zijn blog kan ik best velen.

Deze tekst, de eerste in de nieuwe rubriek [Ctrl-P], verscheen op de website van de Britse organisatie New Humanist in juli 2012.

*  *  *

Massimo Pigliucci: Science needs philosophy

A recent New York Times article has noted a new trend in secular writings, what the author, James Atlas, termed “Can’t-Help-Yourself books”. This trend includes writings by prominent scientists and secularists that are characterised by two fundamental – and equally misguided – ideas: an over-enthusiastic embrace of science, and the dismissal of much of human experience under the generic label of “illusion”.

The culprits are many and influential. Physicists Steven Weinberg, Stephen Hawking and Lawrence Krauss, along with biologist EO Wilson, dismiss philosophy (and much of the humanities) as a leftover from pre-scientific thought, to be replaced by the objective and empirical truth arrived at by modern science, especially fundamental physics. Never mind that, as Daniel Dennett aptly put it a while ago, there is no such thing as philosophy-free science, but only science whose philosophical baggage is taken on board unexamined.

And then there are the likes of Sam Harris, Jonathan Haidt, Alex Rosenberg and Jerry Coyne, who claim that science can provide answers to philosophical questions, and that moreover antiquated concepts like free will, consciousness and morality are just illusions, tricks played on us by our Pleistocene-evolved brains. We are not really in control of what we do and think, it’s all done automatically by an inner zombie whose actions were determined since the Big Bang. This despite the fact that serious neuroscientists like Michael Gazzaniga and Antonio Damasio are actually much more careful about what exactly their discipline brings to our understanding of the human mind.

I think this is a misguided and dangerous trend, which might backfire on the entire secular movement.

Lees hier verder

Halve maand en dito garens in het nieuws

7 juli 2012
Halve garens - LimbaughRush Limbaugh, een uiterst rechtse Amerikaanse mediaheld die duidelijk maakt waarom pundit soms ook rijmt op nitwit, geeft commentaar op de nieuwe Batman-film en bereikt daarmee wereldwijd een publiek. Hij ziet een duidelijk verband tussen Batmans vijand Bane (geïntroduceerd in 1993) en Mitt Romney’s voormalig bedrijf Bain (BainCapital): “Rush Limbaugh’s Bane vs. Bain Conspiracy: Host Says ‘Dark Knight Rises’ Villain Is Attack on Romney (Audio). The conservative firebrand posits that the Batman film’s bad guy is a secret attack on the GOP presidential candidate”, meldt The Hollywood Reporter.

9 juli 2012
Halve garens - gopIn Amerika gaan er stemmen op om kritisch denken uit het schoolcurriculum te halen. Kritisch denken zou aanzetten tot ongehoorzaamheid tegenover de ouders en tegenover God. Lees zelf even mee (geciteerd uit The Washington Post):

Knowledge-Based Education – We oppose the teaching of Higher Order Thinking Skills (HOTS) (values clarification), critical thinking skills and similar programs that are simply a relabeling of Outcome-Based Education (OBE) (mastery learning) which focus on behavior modification and have the purpose of challenging the student’s fixed beliefs and undermining parental authority.

Waarschijnlijk een vlaag van goddelijk geïnspireerde onzekerheid.

 20 juli 2012

Halve garens - NRATijdens de première van de Batmanfilm Dark Knight Rises in Aurora, nabij Denver, opent James Holmes het vuur .

De National Rifle Association reageert met een vrolijke tweet: “Good morning, shooters. Happy Friday! Weekend plans?” en laat die twee uur op de feed staan. “Unfortunate”, noemt de HuffPo dit, aangezien meer dan 80 mensen hun plannen voor het weekend konden opbergen, waaronder 12 definitief .

Halve garens - conservapedia“Liberal education system produced the latest young mass murderer: Colorado Batman Movie Shooting Suspect James Holmes Was PhD Student” laten de olijkaards van Conservapedia ons weten (geraadpleegd op 21 juli 2012). “A liberal”, indien u twijfelt, “is someone who favors censorship of Christianity plus increased government spending and power, as in ObamaCare”, toch. Verder is een liberal iemand die pro “gun control” is en die tolerant is tegenover “different ideas and lifestyles”. Het volledige lijstje vindt u hier. “Liberale tolerantie” lijkt me door de band te stoppen bij — ach, het is maar een gok  iets als Conservapedia.

Halve garens - Rick WarrenRick Warren, via Twitter*, legt dan weer een link tussen het aanleren van de evolutietheorie en het drama: “When students are taught they are no different from animals, they act like it.” Warren werd reeds als spreker uitgenodigd door o.a. de Verenigde Naties, het Wereld Economisch Forum in Davos, de Afrikaanse Unie, Harvards Kennedy School of Government, TED, etc. Hij was ook de pastor die tijdens Obama’s inauguratie in 2009 het woord kreeg. Dus, in tegenstelling tot de eerder vernoemde Limbaugh, de jongens van de NRA of Conservapedia, wordt Warren niet algemeen beschouwd als een halvegare. Blijkbaar vond hij het hoog tijd om daar verandering in te brengen.
[*23/07/2012: Blijkbaar vond Warren het nodig om zijn eigen tweet te verwijderen.]

Halve garens - Mike AdamsMaar voor de overtreffende trap van “stekezot” moeten we bij wie anders dan Mike ‘Health Ranger’ Adams zijn. Of is dat “misselijkmakend”? Ik zoek het even op. Adams is de bezieler van en drijvende kracht achter NaturalNewsNaturalPediaHealingFoodReference.com en dies meer. Voor Adams is geen enkel “natuurlijk” middel goed of geneeskrachtig genoeg (ook, misschien wel vooral, omdat hij ze verkoopt), en dus geen enkel “chemisch” medicijn des duivels genoeg. Dankzij zijn samenzweringstheorieën (van chemtrails over HAARP tot de Illuminati) en zijn aversie van Big Pharma, Big Agro, Big Whatever is hij ook een inspiratiebron voor de rakkers van Niburu.nl en wordt hij steeds populairder onder een luidruchtig segment van het oh zo kritische Occupy-volkje.

In het artikel “Colorado Batman shooting shows obvious signs of being staged” (NaturalNews, 20 juli 2012) voert hij dan ook aan dat het drama uitvoerig en zorgvuldig gepland was door de FBI, om de agenda van de Verenigde Naties, en meer bepaald het small arms treaty ingang te doen vinden. Eén van de argumenten, nu ja, is dat regeringen routineus miljoenen (eigen) mensen vermoorden, dus 12 is maar klein bier.

21 juli 2012
Kritisch denken, een mens wordt er stil van…

Crislip, MD

Crislip - logo“More Mark Crislip, it’s what the world needs”, schrijft dokter Mark Crislip. En gelijk heeft-ie! Uit het immer groeiende media-imperium van deze specialist in infectieziektes, lichten wij twee onderdelen.

Quackcast is een podcast (93 episodes tot nu toe), een skeptische evaluatie van alternatieve geneeskunde, of SCAM, zoals hij het noemt (“Supplements, Complementary and Alternative Medicine”). Het placebo-effect, acupuncture, iridilogie, de anti-vaccinatiebeweging, etc. etc., ze passeren allemaal de revue.

En met Thomas Jeffersons motto “Ridicule is the only weapon that can be used against unintelligible propositions. Ideas must be distinct before reason can act upon them”, laat Crislip weinig ruimte voor misinterpretatie van zijn uitgangspunt. Phil Plaits oproep om geen “dick” te zijn, gaat duidelijk aan hem voorbij, en gelukkig maar.

Ridicule, bewailing, and scorn are my favorite techniques. I am an arrogant, closed minded, Western trained, tool of the medical industrial complex. And proud of it.

Een voorbeeld voor ons allen. Oké, voor sommigen onder ons.

Nochtans worden zijn sarcastische stijl en beenharde feiten duidelijk geapprecieerd door het grote publiek, getuige zijn 3 overwinningen in de categorie “Best Podcast, Health and Finess” van The People’s Choice Podcast Awards (2009, 2010 en 2011). “Well deserved, if I do say so myself”.

Als zelfverklaard lid van de reality based community schrijft Crislip ook voor de gemeenschappelijke blog Science Based Medicine. Zijn (blog)artikels worden veelal gerecycled als aflevering voor zijn podcast.

Science-Based Medicine is dedicated to evaluating medical treatments and products of interest to the public in a scientific light, and promoting the highest standards and traditions of science in health care. Online information about alternative medicine is overwhelmingly credulous and uncritical, and even mainstream media and some medical schools have bought into the hype and failed to ask the hard questions. We provide a much needed “alternative” perspective — the scientific perspective.

Gevonden!

Gevonden - HiggsNee, ik heb niet op de tafel staan dansen. En ja, ik heb me even geërgerd aan party-pooper Dirk Draulans, die het nodig achtte om kwansuis op te merken, zogenaamd kritisch:

(i) dat de Large Hadron Collider, een 27 kilometer lange racebaan slash botstent voor elementaire deeltjes, toch wel een aardige cent gekost heeft (lees: meer dan wat er onder de gemiddelde Vlaamse matras ligt);

(ii) dat het klootjesvolk hoegenaamd niet begrijpt waarover het gaat, maar zich wel afvraagt waar dat feestje is; en

(iii) dat God er iets mee te maken heeft, of net niet, ironie ten spijt (het god particle, hebt u ‘em, wink wink).

Toegegeven, een paar alinea’s verder is Draulans terug op dreef.

Bij deze zurigaard, die het om god weet welke reden nodig vond om zijn niet-elementaire visie mede te delen, is de mentale stilstand schijnbaar wel compleet: Maarten Goethals, filosoof-historicus-redacteur, in zijn stukje (“opinie” schreef De Standaard optimistisch) “Het kleine Higgs blijkt het grote niks” (DS, 6 juli 2012):

Halleluja. Het god-deeltje bestaat. In meer wetenschappelijk jargon: het Higgs-boson, een minuscuul partikel dat de werkelijkheid kan helpen verklaren (DS 5 juli). Wellicht vandaar ook zijn vulgariserende naam – omdat het gebruik van een theologische term als god inspeelt op een latent verlangen tot almacht, eigen aan iedere mens.

Zich als een intellectueel myope onnozele hals (wink wink, hebt u ‘em?) wentelen in de eigen onwetendheid en vervolgens denken dat dat interessante lectuur vormt: zielig. Onzalig en onnoemelijk stom zijn de omhooggevallen armen van geest.

Of, zoals Pieter Van Nuffel het iets eloquenter, evenwichtiger en vooral beschaafder verwoordde in zijn repliek “Higgs is hoegenaamd geen kleintje” (DS, 9 juli 2012):

Uiteraard is de techniciteit van het Higgs-mechanisme moeilijk te begrijpen, omdat ze geschreven is in de taal van de wiskunde. Desalniettemin doen enthousiaste natuurkundigen verwoede pogingen om de essentie en het belang ervan aan iedereen duidelijk te maken via eenvoudige analogieën. Tegelijk stelde de Vlaamse Regering dit voorjaar een ambitieus beleidsplan wetenschapscommunicatie op, niet alleen om iets te doen aan de gebrekkige instroom van jongeren in wetenschappelijke richtingen, maar ook om het maatschappelijk draagvlak voor ‘exacte’ wetenschap en technologie bij het grote publiek te vergroten. Het zou jammer zijn als dat moeizame werk op voorhand tenietgedaan wordt door opiniemakers die de eigen onkunde te kijk zetten als argument om dergelijk onderzoek als ‘zinloos’ af te doen.

Maar voor een echte ode aan het menselijk vernuft moeten we bij Lawrence M. Krauss zijn (“A Blip That Speaks of Our Place in the Universe”).

 * * *

Ik blijf nog even stilstaan bij de “verwoede pogingen om de essentie en het belang ervan aan iedereen duidelijk te maken”. Al bij al ligt het meer in de lijn van skepfilebe·be om bronnen en teksten te verzamelen die kunnen bijdragen tot een beter begrip. Zo zijn wij, onwetend klootjesvolk.

Beginnen doen we, euh, uiteraard, bij Wikipedia en bij MinutePhysics’ inleidend filmpje “The Higgs Boson, Part I” (van III).

De video van Jorge Cham en Daniel Whiteson (phdcomics.com/higgs) mag er ook wezen:

De podcast Science weekly heeft een korte special over het Higgs-deeltje. Natuurlijk mag halfgodin Pamela Gay, die we eerder ontmoetten in Kwantum podcasts, hier niet ontbreken. Het loont ook de moeite om op zoek te gaan naar Gays eerdere podcasts, zoals Astronomy Cast episode #69 “The Large Hadron Collider and the search for the Higgs-Boson”, 2008.

Tekst en uitleg vindt u eveneens in De Standaard, waar de paria’s, ocharme, van de wetenschapsredactie, hun best hebben gedaan om Goethals’ gekakel te counteren: “Wat is het Higgs? Het korte antwoord” en “Wat is het Higgs? Het wat langere antwoord”. Meer vindt u op de uitstekende pagina heel.al.

De humanistische canon

humanistische canon - logoHumanisme, lees ik op de website van het Nederlandse Humanistisch Verbond,  is een “levensbeschouwing die uitgaat van de waardigheid van mensen”. Het is “een politiek-moreel streven” en “omvat ook een streven naar een goed, mooi en zinvol persoonlijk leven” (uit Eigentijds humanisme, pdf).

Waar hálen ze het?

Ook daarop heeft het Humanistisch Verbond een mooi antwoord geformuleerd. In een 35-tal korte maar duidelijke hoofdstukken (of “vensters”) worden zowel de historische peilers als de meer contemporaine invloeden en stromingen binnen het hedendaagse humanisme uit de doeken gedaan.

Hier de usual suspects als Sokrates en Protagoras, Erasmus en More, Camus en de Beauvoir. Ook Voltaire, Hume, Diderot, Multatuli, Karl Popper, Leo Apostel en vele anderen komen aan bod. Enigszins tot mijn verbazing wordt er ook een hoofdstuk besteed aan het postmodernisme (in mijn niet al te bescheiden mening zowat het tegendeel van “paideia”) en krijgt ook de Dalai Lama (en spiritualiteit in het algemeen) ruim de aandacht, terwijl een Etienne Vermeersch, toch geen kleine vis in de Lage Landen, vergeten wordt. Ach ja. Uiteraard, maar dat had u al begrepen, is het een Nederlandse website en worden er dus vanzelfsprekend Nederlandse accenten aangebracht, wat ook door de auteurs wordt aangegeven.

In elk venster worden verschillende werken aangeboden die als exemplarisch kunnen bestempeld worden: boeken, films, kunstwerken en hun makers (van Epicurus over Spinoza tot Cliteur), met extra doorverwijzingen en links.