[Ctrl-P] Luc Bonneux: Word geen vetzak!

Als Vlaanderen zich al niet kapot vreet aan overvette tv-kok-maaltijden, dan leutert het zich wel een indigestie over dieetboeken van de eerste de beste afzetter die makkelijk geld heeft geroken. En ja, het gaat ook hier over Kris Verburghs boek De voedselzandloper. Over afvallen en langer jong blijven.

Reacties van de academische wereld op het boek van Verburgh volgden. Traag, maar ze volgden, bijvoorbeeld de Faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Universiteit Antwerpen en Patrik Vankrunkelsven (professor huisartsgeneeskunde KU Leuven) samen met Marleen Finoulst (hoofdredacteur gezondheidsmagazine Bodytalk) waren vrij unaniem: het boek deugt niet.

Reacties op die reacties waren iets sneller. Uiteraard ook hier en daar weer de gebruikelijke heikneuter die zich beschouwt als de maat van alle dingen, genre “ik drink al 25 jaar geen melk en…” Ja, and so what?

Maar wie ‘gezondheid, voeding en publiek debat’ zegt, snerpt meestal in een adem de naam van Luc Bonneux, een vaste waarde in de enige echte samenzwering die er toe doet, die van Big Common Sense. Zijn reactie verscheen op 13 september 2012 in De Morgen. Een control-p’tje.

*  *  *

Luc Bonneux: Gezonde voeding kan je samenvatten in 5 woorden: eet gevarieerd, word geen vetzak

[I]k heb De voedselzandloper van Kris Verburgh niet gelezen, en ben dat ook niet van plan na een bezoek aan zijn website: er stond redelijk veel onzin in slechts weinig regels. Ik citeer er één: “waarom een portie walnoten de kans op een hartaanval met de helft vermindert en een glas fruitsap 76 procent minder kans geeft op alzheimer”. Veronderstel eens dat dat laatste ook waar is: dokters moeten dan wel erg dom of erg slecht zijn. In geen enkel mij bekend en gereputeerd overzicht van de oorzaken van alzheimer komt “te weinig fruitsap” voor. Voeding komt er zelfs helemaal niet in voor. De belangrijkste studie over walnoten is gefinancierd door de California Walnut Company, en staat boordevol speculaties, maar bevat geen harde feiten. Evidence-based medicine eist aantoonbare effecten op ziekte en/of sterfte. In EBM worden de meest bevindingen van de voedselepidemiologie dan ook beschreven als “niet bewezen” of “onvoldoende onderzocht”. Voeding zijn complexe voedingswaren in interactie met complexe balansen, die onze gezondheid uitmaken. In deze grote complexiteit is de ruimte voor speculatie en overbodige dieetboeken eindeloos.

Melk en boter waren onderwerp van bitse oorlogen tussen de vetindustrieën. Omdat de botermarkt de eisen van de consument niet meer kon volgen na de eerste wereldoorlog, werden margarines ontwikkeld. Die waren beter voor het hart, volgens de margarine-industrie. Maar die bleken later schadelijker dan de goede oude boter, volgens de melkindustrie. Wat dan weer tot nieuwe margarines leidde (‘blood cholesterol lowering’-margarine, BCL of Becel, bijvoorbeeld), die beter waren, dit volgens de margarine-industrie. Enzovoort. Wie beweert dat melkproducten ongezond zijn, zoals Verburgh, moet wel voorbij de robuuste reuzen van zuivelland Nederland. Nederland haalde in Londen meer dan 50 olympische en paralympische medailles. Nederland was een absolute koploper in levensverwachting, en is nog steeds koploper in levensverwachting vrij van ouderdomsbeperkingen. Dat ligt niet aan hun verder vlekkeloze dieet: het zijn grotere vetkleppen dan wij, Vlamingen. In de jaren 90 zette de US Surgeon General, en ‘Hoge Gezondheidsraad’ van de Verenigde Staten, een commissie op met als hoofddoel het definitieve rapport te schrijven over vet. Meer dan tien jaar, honderd werkende leden en 100.000 dollar later sloot de elfde voorzitter van deze commissie de boeken, met een kladversie van de eerste twee hoofdstukken die grondig waren afgekraakt. Verder is niemand ooit geraakt. Daarom permitteer ik me, als mijn enige opinie, dat diegene die hier een opinie over heeft, er minder van af weet dan hij zelf denkt. Voedingsepidemiologie is een mijnenveld van ideologie, geloof, industriële belangen en universiteiten in betaalde dienst.

Lees hier verder