European Flat Earth Conference: wie is wie?

Heslinga - 5DTerwijl ik aftel naar de European Flat Earth Conference van 2 en 3 juli, bekruipt me af en toe de gedachte dat het allemaal maar een grap is. En dat ondanks de vriendelijke bevestigingsmail van organisator Frans Heslinga.

Zijn bedrijf InfinityEvent zet allerhande events en (vak)beurzen op. Een van de toppers lijkt het bewustzijnsevenement Earth & Beyond te zijn, over “graancirkels, buitenaards contact, wetenschap & spiritualiteit, transformatie, archeologische (on)waarheden, financiële zaken, dimensies en (inter) dimensioneel contact, ufo’s, het universum en over gezondheid & genezing. Aardse en hemelse zaken dus!” Het is niet geheel duidelijk uit de beschrijving, maar vermoedelijk wordt daar ook duchtig ontwaakt en bewust gemaakt. Maar waaruit en waarvan? Dat zijn alvast twee vragen op mijn lijstje.

Frans is naast wellness- en healingexpert ook een Photoshop-enthousiast. De website deaardsewaarheid.com is dan ook ruimschoots voorzien van afbeeldingen in zijn kenmerkende stijl. De meerderheid van de aankondigingen worden gelardeerd met de gebruikelijke newageachtige en dus saaie pseudowijsheden. Deze sprong er dan weer uit omwille van een andere reden:

frans hellinga

De afbeelding in het midden, het even klassieke als foute icoon van evolutie en de evolutietheorie, fascineert mij eigenlijk meer dan een pannenkoeken aarde. Het benieuwt mij waarom dit beeld nu plots opduikt. Ook op de website deaardsewaarheid.com haalt hij uit naar “[p]riester [sic] Charles Darwin’s [sic] evolutietheorie (gestolen van zijn opa Erasmus Darwin)” die hij een “grote leugen” noemt “de grote evolutie-hoax” [sick], want “[l]even op aarde is niet bij toeval ontstaan”. Waarom Darwin viseren in deze context? Dat is nóg vraag waarop ik volgende week een antwoord hoop te krijgen.

De eerste spreker is ene Paul Astles. Zijn lezing wordt aangekondigd als “Flat Earth, a personal experience”. Over hem of zijn denkbeelden kan ik online niets terugvinden. Uw Kuifje van dienst zal die leemte in onze collectieve kennis volgende week opvullen.

stevenSteven Joseph “Lord” Christopher zal komen praten over het zogenaamde “concave cell earth” model. De aarde is volgens hem niet alleen hol, maar ook concaaf en alles en iedereen, dus ook het universum, is in die holle aarde besloten. U kan het rustig bekijken in deze bijna 8 uur durende compilatie op YouTube.

Zijn theorieën en messias-complex zijn gebaseerd op de geschriften van Cyrus “Koresh” Teed, o.a. het boek Cellular Cosmogony (1898). Cyrus Teed was een van die kleurrijke figuren uit het einde van de 19de eeuw, die zich bezighield met eclectische geneeskunde, alchemie en het oprichten van het zoveelste New Jerusalem. Ik ben benieuwd naar Chrisophers lezing of performance (heel serieus lijkt hij me niet) in het hol van de leeuw, pun not intended: in het verleden heeft hij de platte-aarders al gejend en geprovoceerd. Op Beforeitsnews.com, nog zo’n verzamelplaats van pseudowetenschappelijke onzin en buitenwereldse complotten, vindt u een kleine verzameling van zijn denkbeelden.

Met René van den Brink heeft de organisatie een “Kosmisch Bibliothecaris” en een “doorgeefluik en incarnatie van RA” gestrikt. Hij komt praten over de positie van de aarde en zijn methodologie. Aangezien ik er niet in slaag om die samen te vatten, laat ik René zelf aan het woord:

Conceptional Visionary G.O.D.Z. Mirroring is een methode, (zienswijze – discipline) waarmee men op in 5 methoden door ons systeem van leven visueel kan “reizen”. Geometrisch, Geordend, Dimensionaal verbonden aan Zodiac Dendera door het oog van God zelf te mogen “reizen” is een wonderlijk gegeven. Door weerspiegelingen zichtbaar te stellen tussen Micro, Meso en Macro wordt de Goddelijke Kosmische orde zichtbaar gesteld, zij doorkruist en bepaald alle dimensies, sferen en lagen. Door een methode van zien, Fibonaci Mirroring ( weerspiegelen) wordt u door ons concept geleid. Elk mens individueel mag elk als een eigen Da Vinci op uw eigen manier ervaren wat Goddelijkheid en (on)sterfelijkheid inhoud. Het concept G.O.D.Z. Mirroring levert een bijdrage aan de spirituele bevrijding voor u als volledige mensheid.

Dit gaat, mmh, denk ik, geen gemakkelijke lezing worden. Waar die man ook begint, hij eindigt steeds met het vinden van geheime boodschappen. Zelfs in de traditionele Hollandse volkskledij meent hij aanwijzingen te moeten ontwaren. Meer info vindt u op zijn website. Meer info over pareidolia, de menselijk neiging om zelfs in chaos patronen te zien, vindt u dan weer hier.

hollandse kledij

De eerste dag wordt afgesloten met een “round table meeting & discussion”. En waarschijnlijk ook met een lange wandeling op het strand en heel veel frisse lucht.

Over de sprekers van de tweede dag kan ik kort zijn. Frans Heslinga, de sympathieke organisator van de European Flat Earth Conference, houdt er blijkbaar van onbekend talent een podium te geven. Over de sprekers van zondag, ene Joushua Mc. Farland (of McFarland?) en de Pools-Engelse Jordan Michow vind ik online niets terug. Toch wel heel bizar voor een conferentie die een Europese uitstraling ambieert. De laatste spreker is opnieuw Steven Joseph “Lord” Christopher. De spoeling Flat Earthers is heel dun.

Tricksters, pranksters & Flat Earthers, deel III

PeterVereeckeEerder dit jaar verklaarde Peter Vereecke, opperhoofd van de Belfort Group en Vlaanderens meest bekende complotdenker, in zijn nieuwsbrief1 dat hij een nieuw strijdpunt had gevonden. Vaccinaties stelt hij al lang in vraag; ook achter chemtrails², en de Codex Alimentarius³ plaatst hij een vraagteken en héél veel uitroeptekens.

In zijn nieuwe reeks “Delicate Dossiers” beschrijft Vereecke de “the greatest hoax of all times”, namelijk de theorie van de platte aarde. Als “geradicaliseerde vrijdenker” pretendeert hij niet de waarheid in pacht te hebben. Hij wil er eerder naar op zoek gaan. Klinkt bescheiden. Hij roept dan ook op om zelf op onderzoek uit te gaan en presenteert de eigen bevindingen in het Dossier. Het geval vindt u terug op boinnk.nl. Ik kan u ook de pdf doorsturen, mét prentjes.

Mijn bedoeling is niet om Vereeckes dossier hier punt per punt te weerleggen. De argumenten tegen de theorie van de platte aarde hebben een baard die net iets korter is dan de argumenten pro en zijn makkelijk online te vinden. Een kleine greep vindt u hier, hier en hier. Ik focus eerder op de werkwijze van Vereecke, o.a. het cherry-picken, de insinuatie en de zoektocht naar schijnbare ongerijmdheden (anomaly hunting) .

Het eerste dat opvalt in zijn Delicaat Dossier “De aarde is rond. Zeker weten?”: er blijft weinig over van de aangekondigde bescheidenheid en terughoudendheid. Het huidige model (een ronde, bewegende aarde) doet hij af als een “kosmische kermisattractie” (p. 1) die tegen het gezonde verstand ingaat.

Voor zover ik zijn tekst begrijp, gaat hij vooral op zoek naar eigenaardigheden. Schijnbaar ongerijmde zaken zet Vereecke geroutineerd om in verdachtmakingen; nergens probeert hij ook maar die eigenaardigheden te duiden of te verklaren. Maar laat nu net dit het handelskenmerk zijn van een ervaren complotdenker.

Zo zijn de foto’s van de aarde die NASA verspreidt samengestelde foto’s. Vereecke vermeldt dit en geeft aan dat hij dit verdacht vindt. Het ligt echter niet in zijn intellectuele bereik om zich af te vragen waarom nu precies NASA beelden uit de ruimte op die manier samenstelt. Waarschijnlijk vraagt dit een uitleg met net iets te veel technische feiten en details. Feiten komen de gemiddelde complottheorie zelden ten goede. Later in het dossier blijkt dat NASA gewoonweg niet te vertrouwen is aangezien het een agentschap van de Amerikaanse federale overheid is.

turtle earth
Waar het hem niet aan ontbreekt, is het vermogen om te insinueren, wat al bij al toch een weinig hoogstaande manier is om een vermeend punt te maken. Hij voert aan dat er onder alle oude beschavingen “vrijwel absolute unanimiteit” bestond omtrent de vorm van de aarde, namelijk een platte schijf, al dan niet gedragen door een halve dierentuin. “Heel veel boeken(rollen) uit de oudheid”, debiteert hij ten stelligste, “zijn (opzettelijk) verloren gegaan”. Nederlands is niet Vereeckes sterkste punt, maar ik begrijp hieruit dat (1) oude boeken en boekrollen inderdaad verloren zijn gegaan door de tand des tijds en allerhande calamiteiten, maar ook dat (2) die kennis van een platte aarde doelbewust is vernietigd. Punt één is een open deur, punt twee is een al te boude bewering (doelbewust vernietigd door wie, wanneer en waarom?) om zonder enige staving te laten passeren. Zover heeft het kritische onderzoek hem niet gevoerd.

de celZijn sprong naar Copernicus’ De revolutionibus orbium coelestium is er eveneens eentje in het duister. In dat boek beweert de Pool dat de aarde rond is en dat zij rond de zon draait. Dat het boek postuum werd gepubliceerd en dat Copernicus “zelf onderstreepte dat dit slechts een hypothese was”, zijn voor Vereecke redenen genoeg om te insinueren dat de hele idee toch maar niet je dat was. Ook hier wordt er geen vraag gesteld naar de redenen van Copernicus’ handelen. Het mag dan ook niet verbazen dat de volgde stap in Vereeckes betoog Isaac Newton is en dat diens zwaartekracht er niet beter bij vaart: al bij al is het ook maar een theorie.

En hier ga ik dan weer te kort door de bocht: het ís Vereeckes betoog niet. Zijn informatie plukt hij van websites en YouTube-video’s die de theorie van de platte aarde voorstaan en die zelf geen enkele vorm van reflectie leveren. Dit is geen kritisch onderzoek, dit is een kersenpluk. Met dit soort knip- en plakwerk haalt men zelfs de eindtermen van de derde graad niet. Vereecke roept wel op om “wakker te worden”, de gebruikelijke mantra in zijn kringen, maar zelf loopt hij rond als een intellectuele zombie die het hersenwerk van derden verwerkt tot een slap doorslagje van de originelen.

flammarionZowat het sluitstuk van zijn werk is de verwijzing naar de film The Truman Show. De film heeft hij nog niet gezien, maar doet hem wel denken aan de bekende Flammarion-schets die hij voorziet van de volgende commentaar:

Wetende onder welke invloed de Hollywood-filmindustrie zit én wetende dat de machthebbers van deze wereld er een arrogante sport van maken om ons de waarheid treiterend voor ogen te houden zonder dat wij dat beseffen is dit dan ook een bijzonder merkwaardig plot.

Dit laatste verklaart waarom tal van complotdenkers, achteraf weliswaar, ingewikkelde codes ontwaren in rampen en aanslagen, aanwijzingen die voeren naar de Illuminati, de vrijmetselaars, de Jezuïeten, de 1% of een andere elitaire roversbende naar keuze. Het is een beetje zoals de Etruskisch-Romeinse haruspex de lever en het darmkanaal van een offerdier meenden te kunnen lezen.

Als laatste voorbeeldje geef ik nog de “gesprekken van de Apollo 11-bemanning en Houston” mee, “over hoe ze het moesten aan boord leggen om vanuit hun raam de illusie te creëren van het zicht dat zij op de aarde zouden hebben onderweg naar de maan”, aldus Vereecke, of beter, aldus “award winning filmmaker Bart Sibrel”. Onthullend, noemt hij dit.

Ik noem dat dan weer onthutsend: de latinist Peter ‘Ad Fontes’ Vereecke slaagt er niet in om zijn bronnen kritisch te benaderen en te beschouwen, slaagt er niet in om enige vorm van (zelf)reflectie te ontwikkelen. Het “Delicate Dossier” van Vereecke is niet het werk van een “vrij en soeverein mens van vlees en bloed”, het is een intellectueel kaartenhuisje van een charmante, welbespraakt maar uiteindelijk ordinaire dilettant die zich snel-snel een nieuwe controverse bij elkaar scharrelt.

Niets is wat het lijkt, nog zo’n mantra onder complotdenkers, en dit gaat ook op voor de conclusie van zijn dossier:

Mijn conclusie op dit moment is dat ik geen definitieve conclusie wil trekken. De FET-verdedigers halen in ieder geval naar mijn inschatting heel wat argumenten en vaststellingen aan, die niet zonder meer als onzin kunnen afgedaan worden.

Dit is echter de conclusie niet. Een trickster zou geen trickster zijn als hij zichzelf geen slag om de arm wil geven. Een trickster die zich bekend tot één theorie, met het risico dat hij later een vergissing zou moeten toegeven, is geen goede schelm. En die dubbelzinnige aap komt al een bladzijde eerder uit de mouw:

Het is niet onmogelijk dat zowel de SET als de FET psyops zijn, dus een vorm van massale mindcontrol, die georchestreerd [sic] wordt via o.a. Tavistock, Nasa, CIA en C°. De eerste (SET) om iedereen ervan te overtuigen dat onze wereld maar een onooglijk klein rond bolleke is. De tweede (FET) met als bedoeling om iedereen die out of the box durft denken fataal te discrediteren en dus op deze vreemde wijze hun eigen doctrines te verdedigen.

Zo, de aftocht is gedekt: misschien zijn beide wel misleidingen. Vereecke ziet geen enkele reden om bij deze of gene theorie aan te leunen. Het risico dat beide verklaringen machinaties zijn van duistere krachten is volgens hem niet nul en dus te groot om een van beide te accepteren.

Of misschien moeten we gewoon wachten op de nieuwsbrief waarin hij zijn licht laat schijnen over een holle-aarde.

 


1. Nieuwsbrief
nieuwsbrief2. Chemtrails zijn de vermeende schadelijke (condens)sporen die vliegtuigen achter zich laten. Het spreekt voor zich dat er zich rond deze chemtrails een hele cluster van complottheorieën ontwikkeld heeft, waarin NASA, de CIA, Monsanto, de Illuminati, de Nieuwe Werldorde en tal van andere vileine krachten in afwisselende combinaties de hoofdrol spelen.

3. De Codex Alimentarius is een verzameling vuistregels met betrekking tot de internationale voedselveiligheid. Volgens de Verenigde Naties is het een middel om wereldwijd tot een vorm van voedselveiligheid en -zekerheid te komen, volgens tal van complotdenkers is het een vermaledijd handvest om mensen te beletten zelf voedsel te kweken.

Tricksters, pranksters & Flat Earthers, deel II

BOBOp 9 juni 2016 kondigde de Facebook-pagina van de Flat Earth Society trots aan dat rapper BoB lid van de club geworden was. De muzikant was enige tijd daarvoor in de clinch gegaan met astrofysicus Neil DeGrasse Tyson omtrent van de vorm van de aarde. Volgens hiphop BoB is de wereld zo plat als het doorsnee cd-schijfje dat hij amper verkocht krijgt. Volgens deGrasse Tyson heeft de wereld eerder de vorm van een oblate sferoïde, een afgeplatte bol, dan van een pannenkoek. Het artikel uit The Guardian van januari dit jaar lijkt me een leuke illustratie van het haantjesgedrag en dito gediss: Flat earth rapper BoB releases Neil deGrasse Tyson diss track. Hoogtepunt in de strijd was deGrasse Tysons finale wederwoord:

Pranksters

Dat de Flat Earth Society geen grap is, verzekerde de ondervoorzitter Michael Wilmore nog tijdens een fascinerend interview met Michael Marsh voor de podcast Be Reasonable. Dat ze op hun online forum te maken krijgen met pranksters, grapjassen geeft hij ook grif toe. Het internet wemelt immers van de mensen en groepen wiens doel het is om net nonsensicale memes en theorieën omtrent pseudowetenschappelijke onderwerpen ingang te doen vinden bij aanhangers en true believers. Sommige van die memes en theorieën slagen zo goed in hun opzet dat ze enerzijds opgepikt worden door die true believers en later bekritiseerd worden door skeptici. Onderschat nooit de Wet van Poe: het is soms onmogelijk om het verschil te maken tussen een uiting van een welgemeende extreme stelling en een bewuste parodie daarop. Anderen gebruiken de platte-aardetheorie dan weer als oefenmateriaal voor hun debatclub.

Ik kan me evenwel niet inbeelden dat diezelfde pranksters of debaters zich zouden bezighouden met het monteren van al te langdradige en saaie video’s op YouTube. Ook de Flat Earth Conference in Nederland die begin juli zal plaatsvinden, lijkt mij net iets te uitgewerkt voor een grap.

Toch nog even meegeven dat de website van de Flat Earth Society, ook geen grap, een zeer interessant archief en zelfs een eigen wiki heeft.

Tricksters

In het eerder vermelde interview doet Michael Wilmore nog een amechtige poging om zich niet uit te laten over een groots complot dat erop gericht is om (1) de theorie van de platte aarde te onderdrukken en (2) de bolle aarde te promoten. Waarom precies is niet zo snel duidelijk, maar laat dat nu een detail zijn.

bolAndere platte-aarders gaan dan weer openlijk en voluit voor het complot: volgens de organisatoren van de FE Conference zitten wie anders dan die vermaledijde Jezuïeten achter het complot (Copernicus was een jezuïet, iets wat atheïstische skeptici nogal eens lijken te vergeten, aldus de organisator). Een andere kandidaat is uiteraard het Amerikaanse ruimte-agentschap NASA, dat ons al jaren bedriegt met fake foto’s, fake maanlandingen en pseudolieten. Ja, pseudolieten bestaan; nee, hun bestaan is geen bewijs dat satellieten (en bij uitbreiding alle lanceringen van ruimtetuigen) nep zijn.

BlueMarbles

NASA is dan weer een clubje ex-nazi’s en we weten allemaal dat die een geheime ufo-basis te verbergen hebben op de zuidpool. Een complottheorie, trouwens, die holle-aarders ertoe heeft aangezet om te beweren dat de platte-aarde een zogenaamde psyop is, een psychologische operatie met als doel de emoties en voorkeuren, of in dit geval de kennis van groepen mensen te beïnvloeden of te misleiden. Platte-aarders willen ons weghouden van Antarctica omdat die de geheime nazi-bases zou herbergen. Andere holle-aarders beweren dan weer dat een platte-aardetheorie ons enkel en alleen de gaten in de bolle, maar holle wereld wil verbergen. Het is moeilijk uit te maken of dit ideeën zijn van tricksters dan wel van pranksters. Hoe dan ook, zoveel plezier hebt u tijdens uw lessen aardrijkskunde nooit gehad!

Met andere woorden, ook in de sector van de platte aarde zijn de complottheorieën uitgebreid, verwant en toch divers, wat het zeer moeilijk maakt voor een kritische toeschouwer om tegen “de” platte-aardetheorie in te gaan. Tekenaar Joost Swarte bedacht de term de Klare Lijn. Kort samengevat kiest de tekenaar uit alle mogelijke lijntjes die een beweging suggereren dat ene perfecte lijntje die de beweging als het ware samenvat. Tot zulk een klare lijn kan een kritische beschouwer van complottheorieën helaas niet komen. Komt daarbij dat de meeste complotdenkers hun privé theorie als de enige ware beschouwen en zeer verschillend van de andere, getuige de vele geschillen tussen samenzweringstheoritici (infights in het jargon).

Verder lijken heel wat complotdenkers te lijden aan wat ik hier ad hoc het trickstersyndroom en het ba­boesj­kacomplex wil noemen. De trickster, eerder een (sympathieke) schelm dan een oplichter, is een personage dat in heel wat legendes en verhalen voorkomt en dat opvalt door zijn slimheid en sluwheid waarmee hij de (fysiek of financieel) machtigere steeds te slim af is. Net zoals de trickster weet de complotdenker het steeds beter. Hoe geheim de kennis ook is die de machtige kabal geheim wil houden, een trickers/complotdenker ontrafelt de geheime op basis van zijn superieur denkvermogen. Zelfs de clevere dames en heren van NASA, specialisten in CGI en galactisch grote complotten, kunnen een trickster niet van zijn stuk brengen.

Wat ik hier nu maar even het baboesjkacomplex noem, is een trickstersyndroom in overdrive. Enerzijds is elke aanwijzing dat er geen complot speelt een teken dat er een complot is, anderzijds past elke bewering tegen een complot in een groter complot. Alsof elke kritiek geabsorbeerd wordt, ingekapseld wordt met behulp van een nóg alomvattendere theorie. Het is onmogelijk om een theorie te vinden die een beetje trickster niet kan overtreffen met een grotere complottheorie. Om het met een verschrikkelijk anglicisme te stellen: het is onmogelijk om een complotdenker slash trickster te out-smarten.

Pepijn van Erp wist middels de skeptische blog kloptdatwel.nl te melden dat ook holle-aarder Steven Christopher werd uitgenodigd als spreker. Benieuwd wie wie gaat inkapselen en te slim af zijn daar in Egmond-aan-Zee.

 

In een derde deel wil ik Vlaanderens über-trickster in de kijker zetten. In zijn nieuwsbrief van januari 2016 uitte Peter Vereecke van de Belfort Group zijn twijfels over de vorm van de aarde, een twijfel die in zijn Delicaat Dossier “De Wereld is rond. Zeker weten?” al snel omslaat in zekerheid.

Tricksters, pranksters & Flat Earthers, deel I

WARNING! YOUR BALL EARTH MODEL IS NOT REAL. Zo laat de European Flat Earth Conference zich aankondigen in de bijbehorende videoboodschap. De tweedaagse conferentie zal begin juli doorgaan in een kusthotel in het Noord-Hollandse Egmond-aan-Zee, een plaats dus waar men hoogstwaarschijnlijk met de regelmaat van een klok een boot zal zien verdwijnen aan de horizon, romp eerst.

De tickets zijn besteld, de rugzak gepakt. Om mezelf voor te bereiden op dit weekendje aan zee, heb ik al even mijn pootje gebaad in de oceaan van platte-aarde websites, YouTube video’s en dito Facebook-pagina’s.

* * *

Dat eeuwenoude kennis in vraag wordt gesteld kan elke kritische denker toejuichen. Traditionele Chinese geneeskunde, Indische Ayurveda, geocentrisme, astrologie en andere oude kennissystemen zijn alle door de modernen gewogen en alle te licht bevonden. Het zou anderzijds weinig kritisch zijn om dit idee te veralgemenen. Net zomin als je elke oude theorie moet verwerpen omdat-ie oud is, moet je elke moderne accepteren omwille van de recentere tijdstempel. Blijven vasthouden aan of teruggrijpen naar achterhaalde ‘wetenschap’ remt vooruitgang af, of die wetenschappelijke kennis nu oud, knoertoud of recent is.

towerwellNeem nu de eeuwenoude kennis dat de wereld rond is1. De Griekse filosoof Aristoteles had al enkele goede argumenten waarom de aarde bolvormig zou moeten zijn. De even Griekse denker Eratosthenes berekende in 240 VOT aan de hand van de zon, een paal of twee en een handvol wiskunde uit de eerste graad de omtrek van de aarde. Voor de aardigheid: hij kwam uit op minimaal 39 2500 km of maximaal 52 7500 km. Het verschil zit ‘em in de Griekse maat de stadion, die wij, hedendaagsen, niet met zekerheid kunnen duiden.

Hoe dan ook, de kennis dat de aarde bolvormig is, is sinds de Grieken nooit meer verdwenen uit het Westen. Zo was de rondheid van de aarde een voorwaarde voor de reis van Columbus en ook Magellaan voer doelbewust uit om de wereld rond te reizen.

Voliva_with_map-e1462646875597En toch zijn er mensen die het hun taak beschouwen om de open deuren die ik hierboven ingetrapt heb, terug dicht te spijkeren. Een alternatief voor de ronde aarde werd vanaf 1914 ge(her)fomuleerd door Wilbur Glenn Voliva (1870-1942). Voliva beweerde met grote stelligheid dat de wereld plat is, de Noordpool in het midden van de platte aardschijf ligt en dat Antarctica de platte wereld omzoomt, als een hoge uur van ijs, al dan niet bewaakt door kwade pinguïns. Hij loofde zelfs jarenlang een beloning van 5000 dollar uit aan mensen die konden bewijzen dat de wereld rond was. Verder was hij ervan overtuigd dat de doorsnee van de zon slechts 48 km is en dat ze op 4500 km van de aarde verwijderd is.

Voliva Flat earth p71

Zijn stellingen werden gretig overgenomen door zijn volgelingen. Inderdaad, niet door zijn studenten, want Voliva was geen leraar of wetenschapper, maar een Bijbelvaste en dus fundamentalistische prediker. Martin Gardners beschrijving van Voliva in zijn boek Is dit nog wetenschap?² mag model staan voor tal van aanhangers van pseudowetenschap allerhande. Op de vraag waarom iemand in de twintigste eeuw zich nog zou bezig houden met de vorm van de aarde, schrijft Gardner:

Het antwoord ligt in Voliva’s grootheidswaan. Hij beschouwde alle astronomen als ‘arme, onwetende, verwaande dwazen’ en pochte eens: ‘Ik kan iedereen ter wereld in een geestelijk gevecht tot gruzelementen slaan. Ik heb nog nooit een professor of geleerde ontmoet die ook maar een miljoenste deel van mijn kennis bezat, over welk onderwerp dan ook.’

The Trump is strong in this one. Een gebrek aan bescheidenheid lijkt een kenmerk te zijn van menig aanhanger van pseudowetenschappelijke theorieën.

Hoewel niet alle moderne platte-aarders religieus geïnspireerd zijn, worden de basisideeën van Voliva vrij intact gehouden. We moeten hierbij echter rekening houden dat – oh cliché – dé platte-aardetheorie niet bestaat, maar dat het eerder een cluster van verwante ideeën is die in hun uitwerking sterk kunnen verschillen.

Het flagrante gebrek aan wetenschappelijkheid bij de anti-intellectueel Voliva evenwel wordt de dag van vandaag omfloerst met een schijntje van wetenschappelijkheid, niveau cargo cult science. Het aantal YouTubers dat appelleert aan de wetenschappelijke methode, logica en zelfs Ockhams scheermes is verrassend groot. Een voorbeeldje vind je hieronder, rond minuut 09:54:

Ook cognitieve dissonantie, een begrip gelanceerd door sociaal psycholoog Leon Festinger, werd ondertussen geaccapareerd.

cognitieve dissonantie

Oude kennis, nieuwe kennis. De jongens van de FE Conference weet er raad mee:

De non global earth
De aarde draait NIET om zijn as. De aarde draait ook NIET om de zon. De aarde is ook geen bol. Zon en maan zijn compleet anders. Het hele globe-verhaal is bedrog voor de mensheid. U bent uw leven lang voorgelogen en bedrogen. Vanaf dit jaar komt er een eind aan de leugens! De Copernicrush komt eraan! KLIK HIER.
De oude wetenschap gaat overboord en we heten de nieuwe wetenschap welkom. Bent u al klaar voor de intellectuele update?

Ach, het doet een beetje denken aan Mohamed Ali’s grootspraak voor een bokswedstrijd. Een grote bek en een beetje borstgeroffel. Ik ben trouwens niet zo benieuwd naar de argumenten pro pannenkoekmodel op de conferentie. Een avondje googelen levert úúúren YouTube-plezier op waar de ene veel te lange dramatische video tjokvol bewijzen wordt voorafgegaan en gevolgd door nog maar eens een veel te lange dramatische video tjokvol bewijzen. Of wat daarvoor moet doorgaan.

Wat mij benieuwd zijn de motieven van de organisatoren en de complottheorieën die bijna inherent zijn, moeten zijn aan een een theorie van een platte aarde. De website hint richting Jezuïeten (“En oh ja, de Poolse vrijmetselaar, zon-aanbidder en Jezuitenpriester [sic] Nicolas Copernicus was wrong…”), maar waarschijnlijk zal ook NASA tonnen bagger over zich krijgen.

 

In het tweede deel meer over de complottheorieën en de rol van NASA en nazi-Duitsland.


  1. Het idee van een platte aarde ging uiteraard de bolle aarde vooraf. Maar dat kan u nalezen in het boek De Platte Aarde. De rijke geschiedenis van een mythisch denkbeeld door Hans Dijkhuis.
  2. Martin Gardner, Is dit nog wel wetenschap? Utrecht, Het Spectrum, 1964. Dit is een vertaling van Gardners skeptische klassieker Fads and fallacies in the name of science.

Brecht Decoene: Achterdocht tussen feit en fictie

COMPLOTTHEORIEEN_WEBSITEWe promoten hier zelden boeken, maar we hebben twee goede redenen om voor deze een uitzondering te maken: Achterdocht tussen feit en fictie. Kritisch omgaan met complottheorieën van Brecht Decoene. Het boek verschijnt vandaag, 20 juni 2016, bij uitgeverij ASP.

Het boek behandelt een uitgesproken skeptisch onderwerp: complottheorieën en samenzweringsdenken. En dat is de eerste goed reden.

Hoewel niet iedereen ze even serieus neemt, lijken complottheorieën toch meer op de voorgrond te treden. Blind voor complotten mogen we niet zijn, maar zoals alle theorieën moeten ook deze kritisch benaderd worden. Op een bevattelijke wijze geeft de auteur een inleiding tot de studie van complottheorieën. Decoene geeft ook enkele vuistregels mee om complotdenkers tegemoet te treden.

brecht decoeneBrecht Decoene (1980) is afkomstig van Roeselare, woont in Gent en studeerde daar Moraalwetenschappen. Hij is leraar Moraal, schrijft opiniestukken voor o.a. Knack.be en De Standaard, geeft geregeld lezingen over kritisch denken en is kernlid van Het Denkgelag.

De tweede goede reden is de reeks waarin het boek verschenen is: “De Skeptische Kijk”. Deze reeks komt tot stand in nauwe samenwerking met SKEPP. De hoofdredacteurs zijn Johan Braeckman en Tim Trachet.

Later dit jaar verschijnt nog een inleidend deel over creationisme wereldwijd door Stefaan Blancke (Ugent). Wij houden u uiteraard op de hoogte.

Skeptics in the Pub 2015-2016

Op dinsdag 16 juni sloot de Nederlandse skepticus Pepijn van Erp het eerste seizoen af van Skeptics in the Pub. Vooraleer wij ons beraden over een tweede reeks, wil ik alvast een hele hoop mensen bedanken.

De grootste groep mensen is zowel de meest belangrijke als – helaas – de meest anonieme: ons publiek. Bedankt, allemaal, voor jullie komst, jullie interesse, vragen en gesprekken achteraf!

IMG_8189 (2)

Publiek 2

IMG_8292 (2)

IMG_8205 (2) IMG_8312 (2)

Jozef 1(Foto Jozef Van Giel)

 

Uiteraard ook een dikke merci aan alle sprekers: Griet Vandermassen, Bart Coenen, Katleen Gabriels, Marleen Finoulst, Maarten Boudry (bis), Tayson Peeters, Ronny Martens, Hetty Helsmoortel, Tim Trachet, Angelo Fasce, Sebastien Valkenberg, Johan Braeckman en Pepijn van Erp. Ann De Craemers sessie kon niet doorgaan wegens ziekte: haar willen we op het einde van volgend seizoen bedanken.

Griet

JVG_6390 (2)

(Foto Jozef Van Giel)

 

Met Eline Lowier van de Humanistische Jongeren was het leuk samenwerken aan de Young Skeptics in the Pub. Merci, madame. Johan Braeckman heeft dan weer enkele lezingen laten doorgaan onder de SitP-vlag. Bedankt, professor!

JVG_5989

(Foto Jozef Van Giel)

 

Dank je Jozef Van Giel voor de audio-opnames en de echte, scherpe foto’s! De opnames kunnen beluisterd worden op de website Kritisch Denken.

IMG_8697 (2)

Geen Skeptics in the Pub zonder de financiële SKEPP, waarvan u, beste lezers, allemaal reeds lid van bent zodat u onze activiteiten al gesteund hebt en blijft steunen! Merci, Paul, John, Ringo en Johan! En leden van Skepp, natuurlijk!

Rita De Vuyst was onze charmante gastvrouw in De Afkikker te Gent, waar de meeste sessies zijn doorgegaan. Lekker bier en af en toe een pittige, onverwachte vraag.

Rita

Geen Skeptics in the Pub zonder Brecht Decoene, die samen met zijn Duvel de meeste sprekers heeft ingeleid. Brecht geeft zelf ook lezingen over kritisch denken. We trekken reeds aan zijn mouw voor volgend seizoen.

Brecht

Dit soort dankwoorden lijdt nooit onder de vrees om de laatste persoon te vergeten. Da’s namelijk de eerste op de lijst, de allerbelangrijkste. Net als bij een een vuurwerk begin je namelijk niet met “den bloemeké”. Isabel, lieve vriendin, bedankt voor al je hulp, steun en inspiratie! <3

IMG_8188 (3) IMG_8536 (2)

Tot volgend seizoen.