Studiedag: de magie van het kritische denken (29 september 2018)

Interessante studiedag over kritisch denken.

* * *

Inhoud en opzet

Hoewel de menselijke soort onbetwistbaar intelligent is, valt evenmin te ontkennen dat we bijzonder kwetsbaar zijn voor irrationalisme. Ook in de 21ste eeuw, ondanks de aantoonbare betrouwbaarheid van de wetenschappelijke methodes, blijven talloos veel mensen geloof hechten aan pseudowetenschap, bijgeloof, complottheorieën en dergelijke meer. De voorbije jaren verschenen diverse publicaties waarin wordt uiteengezet hoe we ons kritisch denken, of onze cognitieve weerbaarheid tegen irrationalisme, kunnen verbeteren.

Deze studiedag wil hiertoe haar steentje bijdragen, vanuit de invalshoek van de goochelkunst, het illusionisme en mentalisme. Goochelaars en illusionisten slagen er dankzij diverse technieken in om ons te misleiden, zelfs om de indruk te wekken dat er bovennatuurlijke krachten aan het werk zijn. Al te vaak gaan ook intelligente, zelfs wetenschappelijk geschoolde mensen verklaringen zoeken voor de performances van illusionisten of mentalisten die volkomen onkritisch zijn. Goochelaars weten onze cognitief kwetsbare plekken te vinden. Ze kennen de zwaktes van onze zintuigen en ons geheugen, en ze weten op welke diverse manieren ze onze zoektocht naar verklaringen de mist kunnen insturen. Tijdens de studiedag wordt dit alles zowel theoretisch als praktisch geïllustreerd, op wetenschappelijk verantwoorde maar ook entertainende wijze.

Programma

09.30 u: ontvangst met koffie
10.00 u: lezing door Johan Braeckman: Illusionisme en kritisch denken: een natuurlijk verbond
10.45 u: lezing door Filip Van Beurden: Illusionisme als wetsteen voor het denken
11.30 u: lezing door Thomas Weynants: Over magische media
12.15 u: lunch & optreden mentalist Tayson Peeters
13.30 u: lezing door Het Illuseum: Psychologie achter de truc
14.30 u: koffie
15.00 u: lezing door Dirk Minnebo: Geloof je eigen oren (niet). Over akoestische illusies
16.00 u: slotwoord door Jan De Maeyer
16.15 u: receptie

Praktisch

Deze studiedag wordt u aangeboden tegen de prijs van 50 euro. Stort dit bedrag op het nummer BE54 0017 5343 9997 van ZOMERSCHOOL KD met vermelding: ‘magie + uw e-mailadres’. Na storting van het bedrag is u ingeschreven. In de prijs is begrepen de inschrijving en het bijwonen van de studiedag, koffie en lunch.

Locatie

De Corridor Wetteren
Olmenlaan (ter hoogte van de Massemsesteenweg 19, Wetteren).

Organisatie

De Corridor en Denkpalet i.s.m. SKEPP en de humanistische denktank Kwintessens.

Reserveer uw plaats

Deze studiedag wordt u aangeboden tegen de prijs van 50 euro. Stort dit bedrag op het nummer

BE54 0017 5343 9997
van ZOMERSCHOOL KD

met vermelding: ‘magie + uw e-mailadres’ Na storting van het bedrag is u ingeschreven.

In de prijs is begrepen de inschrijving en het bijwonen van de studiedag, koffie en lunch.
Het aantal deelnemers is beperkt tot vijftig.

De reden waarom u uw e-mailadres dient te vermelden is dat wij u moeten kunnen contacteren indien u inschrijft en niet behoort tot de eerste 50 ingeschrevenen. We plaatsen u dan eerst op een reservelijst (in volgorde van storting) en laten u tijdig weten bij eventuele afzegging van één of meerdere eerste 50-ingeschrevenen dat u alsnog kan deelnemen. Na betaling krijgt u via mail een bevestiging dat u ingeschreven bent en ook dat u betaald hebt.

Digimores debatwedstrijd 2018

Een dubbele boeking op slaapdag zondag overkomt me zelden. Eergisteren wel: of een tweede dag zetelen in de jury van de Gentse voorselecties van de Digimores Debatwedstrijd georganiseerd door de Humanistische Jongeren, of naar het Beleg van Antwerpen door de Nederlandse creationisten van het Logos Instituut (en hun Belgische acolieten), waarover ik eerder schreef. Eeuwenoude ideeën van een stelletje religieuzen versus verbale schermutselingen én pret door jongeren met een maatschappelijk engagement?

Niet echt een keuze. Geen dag des Heeren voor deze heiden:

Deelnemers en jury van de Gentse voorrondes van de Digimores Debatwedstrijd 2018
(c) HuJo

De Digimores Debatwedstrijd is een gratis debatcompetitie waarin jongeren uit de 3de graad het in duo verbaal tegen elkaar opnemen rond actuele thema’s. De twee hoofdthema’s dit jaar waren ‘jong kapitaal’ en ‘democratie’.

De finale gaat door op zaterdag 17 maart 2018 in het Vlaams Parlement te Brussel. De moderator is Jens Dendoncker.

Meer informatie vindt u uiteraard op debatwedstrijd.be.

Creationistische Logos Instituut komt naar Vlaanderen

De Nederlandse creationisten van het Logos Instituut willen Vlaanderen veroveren en brengen op 7 april 2018 hun kanonnen in stelling voor een tweede beleg van Antwerpen. Althans, dat lijkt de afbeelding, twee moordwapens aan de oever van een rivier, die de online aankondiging voor het Logos-congres in Vlaanderen illustreert, te suggereren. Het gebruik van oorlogsiconografie om een religieus congres te promoten, dat is vrij apart. [Edit: ondertussen is deze oorlogszuchtige afbeelding vervangen door de foto van een vlinder.]

De aankondiging lijkt eveneens te suggereren
(1) dat de heren de Bijbel beschouwen als het fundament waarop wetenschappelijke uitspraken kunnen gebaseerd worden (“Wat kunnen we vanuit de Bijbel hierop als antwoord formuleren.”);
(2) dat ze denken dat “(e)en God die de aarde in zes dagen heeft gemaakt of Eén die heeft gewerkt middels evolutie” de enige opties zijn;
(3) dat dit debat een plaats heeft binnen de wetenschappelijke wereld;
(4) dat er in dit religieus debat blijkbaar geen plaats is voor vrouwen achter het rostrum.

Op zaterdag 7 april 2018 organiseert het Logos Instituut in Antwerpen dus haar religieus congres rond de thema’s betrouwbaarheid van de Bijbel, geloof en wetenschap en schepping of evolutie. In een kerk. Inschrijven kan u hier.

Het Logos Instituut beschouwt een letterlijke lezing van de Bijbel als het fundament voor opvoeding, onderwijs en onderzoek, en wordt daarin gul gesteund door de Nederlandse overheid. Het is een zogenaamde ANBI-organisatie (Algemeen nut beogende instelling) en giften zijn fiscaal aftrekbaar.

14 maart 2018: Maarten Boudry en Coen Vermeeren in debat

Op 14 maart 2018 gaat wetenschapsfilosoof Maarten Boudry in debat met complotdenker Coen Vermeeren. Het gesprek zal doorgaan in de gebouwen van de universiteit Gent (Campus Boekentoren-Auditorium 2, Blandijnberg 2, 9000 Gent om 20.00 uur). Rob Vanoudenhove modereert.

Op vraag van Peter Vereecke, opperhoofd van de Belfort Group en Vlaanderens meest bekende complotdenker, zal op 14 maart Maarten Boudry een gesprek aangaan met Coen Vermeeren over de aanvallen van 11 september, complotten en complotdenken.

Maarten Boudry is wetenschapsfilosoof en opiniemaker. Zijn bibliografie vermeldt o.a. De ongelovige Thomas heeft een punt (met Johan Braeckman), Philosophy of Pseudoscience: Reconsidering the Demarcation Problem (met Massimo Pigliucci als mederedacteur), Illusies voor gevorderden. Of waarom waarheid altijd beter is en Science Unlimited? On the Challenges of Scientism, opnieuw met Massimo Pigliucci als mederedacteur.

Coen Vermeeren is ingenieur, hoofd van Studium Generale aan TU Delft tot 2017 en auteur van Ufo’s bestaan gewoon en 9/11 is gewoon een complot. Over deze gewone complotdenker schreven Brecht Decoene en ik hier al eerder (15 jaar 9/11: “We mogen niet in complotten denken…”).

In de nieuwsbrief van Peter Vereecke wordt dit debat aangekondigd als “een confrontatie”, als een gevecht vanuit een “loopgracht” van waaruit men “naar de vijand knalt”. Oorlogsterminologie gebruiken in de context van een debat, het blijft bijzonder.

In diezelfde nieuwsbrief eist Vlaanderens meest open geest enerzijds een “objectief en grondig onderzoek” naar 9/11, om een paragraaf of wat later alvast te concluderen dat het naïef is te geloven dat de “snoodaards uit de hoek van het islamitisch fundamentalisme (komen)”. Het is toch wel opvallend dat complotdenkers er wél in slagen om tegelijkertijd heel hard te roepen dat er onderzocht moet worden en dat de conclusies al vastliggen, maar er niet slagen om daar de contradicties van in te zien.

Anderzijds, de winnaar van het debat is nu al gekend: één van de voorwaarden van Maarten Boudry om deel te nemen hield in dat organisator Vereecke een fiks bedrag zou overmaken aan een doel dat voldoet aan de criteria van de organisatie Effective Altruism.

 

16/06/2016: Skeptics in the Pub met Pepijn van Erp

pepijn 4x4Pepijn van Erp, hier gefotografeerd tijdens het voorbereidende trainingskamp, is onze laatste Skeptic in the Pub van dit seizoen. Hij is sinds 2012 bestuurslid van de stichting Skepsis, de zus van SKEPP.

Lezing: Skepticisme in Nederland

Locatie: De Afkikker, Sint-Kwintensberg 52, 9000 Gent

Datum en uur: donderdag 16 juni om 20.30 u (deuren 20.00 u)

Pepijn van Erp is een man van cijfers – hij studeerde af als wiskundige – én van letters: hij heeft ondertussen enkele servers volgeschreven met skeptische en kritische artikelen voor o.a. kloptdatwel.nl, skepsis en zijn eigen blog, waarbij de kwaliteit hoegenaamd niet lijdt onder de kwantiteit.

 

Skeptics in the Pub wordt mogelijk gemaakt door SKEPP, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudo-wetenschap en het Paranormale. Door lid te worden steunt u onze activiteiten.

 

31/05/2016: Skeptics in the Pub met Johan Braeckman

braeckman

In mei is Johan Braeckman onze Skeptic in ’t Café.

Lezing: Over extremisme en radicalisme: oorzaken en aanpak

Locatie’t Gesproken Dagblad, Spoorweglaan 136, 9230 Wetteren.
De inkom is gratis, maar wie er bij wil zijn graag een seintje naar: eric.mc.bracke@gmail.com!

Datum en uur: dinsdag 31 mei om 20.00 u

Johan Braeckman is hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Gent, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam (2003-2008). Hij is de oprichter van De Maakbare Mens en redactielid van Wonder en is gheen Wonder, het tijdschrift van SKEPP. Zijn bio- en bibliografie vindt u terug op de website johanbraeckman.be.

 

Skeptics in the Pub wordt mogelijk gemaakt door SKEPP, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudo-wetenschap en het Paranormale. Door lid te worden steunt u onze activiteiten.

29/04/2016: Skeptics in the Pub met Sebastien Valkenberg

Sebastien 4x4Iedereen heeft zijn waarheid, wetenschap is ook maar een theorie of een vorm van geloof en dat kan ook geen toeval zijn. Toch wel, als na dat soort uitspraken uw rechteroog begint te knipperen en de stuipen door uw lichaam trekken.

Sebastien Valkenberg is eveneens allergisch aan dit soort banale gemeenplaatsen en dooddoeners. Hij grijpt terug op het denkwerk van grote filosofen: zij bieden het beste weerwerk tegen slordig redeneren en fact free filosofie.

Op vrijdag 29 april 2016 gaat Sebastien Valkenberg in gesprek met Johan Braeckman en het publiek over zijn recent gepubliceerde boek Op denkles en over de relevantie van de zeventiende-eeuwse auteur Adriaan Koerbagh.

GesprekVan ‘duystere woorden’ naar bobotaal. Of waarom kritische denkers onduidelijk taalgebruik moeten blijven bestrijden.

Locatie: De Corridor, Olmenlaan 1, Wetteren. Inschrijven verplicht (zie lager).

Datum en uur: vrijdag 29 april 2016, om 20.00 u (deuren 19.30 u)

Basis CMYKSebastien Valkenberg studeerde filosofie in Amsterdam en Leuven. Hij schrijft regelmatig bijdragen voor Filosofie Magazine, maar ook voor Trouw, Elsevier en andere media. In 2006 publiceerde hij Het laboratorium in je hoofd, een essaybundel over filosofische gedachte-experimenten. Het boek werd genomineerd voor de Socrateswisselbeker en de NWO-Eurekaprijs 2007. In 2010 volgde Geluksvogels, waarin de auteur zich keert tegen het gratuite cultuurpessimisme. In 2015 verscheen Op denkles. Hoe wapenen we ons tegen ‘Iedereen heeft zijn waarheid’ en andere modieuze denkbeelden.

* * *

Inschrijven kan via het e-mailadres johan@decorridor.be.

Opgelet: in de Olmenlaan is parkeerverbod. Parkeren kan gratis op de parking van de Carrefour/Market aan de Zuidlaan 115, Wetteren. Vandaar is het enkele minuten wandelen. Vanaf het station van Wetteren is het een zeven minuten stappen.

17/03/2016: Skeptics in the Pub met Ann De Craemer

afgelast 2Heldere taal, moeten skeptici daar om malen? Wat heeft kritisch denken te maken met duidelijk formuleren?

We gaan het níet aan Deepak Chopra vragen. Zijn uitspraken staan bol van de pseudospirituele waaspraat. Dan kunnen we even goed een beroep doen op de Deepak Chopra nonsensgenerator. Evenmin vragen we het aan Robert A. Maundy, auteur van  “The Paradoxes of Darwinian Disorder. Towards an Ontological Reaffirmation of Order and Transcendence”. Zijn postmodernistsche woordenbrij werd al druk besproken in 2011, in de nasleep van Maarten Boudry’s eigenste Sokal-achtige affaire.

Taalvragen leg je voor aan een taalexpert, en Ann De Craemer is er zo eentje. Zij schreef samen met Jan Hautekiet het boek Heerlijk Helder (Uitgeverij Polis, 2015). En daarin fileerden zij o.a. politiek, filosofisch en academisch taalmisbruik.

We zijn dan ook blij dat ze tijd voor ons wilde maken.

LezingHeerlijk Helder

LocatieDe Afkikker, Sint-Kwintensberg 52, 9000 Gent

Datum en uur: donderdag 17 maart 2016, om 20.30u (deuren 20.00u)

Ann De Craemer (1981) studeerde Germaanse taal- en letterkunde en is Master in American Studies. Ze debuteerde met Duizend-en-één dromen. Een reis langs de Trans-Iraanse Spoorlijn (Lannoo, 2010), dat werd genomineerd voor de VPRO Bob den Uylprijs voor het beste literair-journalistieke reisboek. Die prijs werd uiteindelijk  gewonnen door Cees Nooteboom metScheepsberichten.

Begin 2015 werd De Craemer, als taalcolumniste van De Morgen, voorzitter van het Heerlijk Helder-panel van het programma Hautekiet op Radio 1. Over taal schrijft De Craemer ook voor het maandblad Onze Taal, waar ze als Vlaams ‘taalwatcher’ elke maand bericht over talig nieuws uit Vlaanderen.

In oktober 2015 verschijnt bij Uitgeverij Polis Heerlijk Helder. Weg met krommunicatie!, dat ze samen met radiopresentator Jan Hautekiet schreef.

04/02/2016: Skeptics in the Pub met Maarten Boudry

boudryBij elke nieuwe druk van zijn boek Illusies voor gevorderden nodigen we hem uit voor een sessie van Skeptics in the Pub: Maarten Boudry.

LezingIllusies voor gevorderden

LocatieDe Afkikker, Sint-Kwintensberg 52, 9000 Gent

Datum en uur: donderdag 4 februari 2016, om 20.30u (deuren 20.00u)

Boudry heeft van zijn passies — nadenken, lezen en schrijven — zijn beroep gemaakt. Zijn academisch onderzoek aan de UGent bevindt zich op het kruispunt van wetenschapsfilosofie, cognitieve psychologie en epistemologie. Samen met Johan Braeckman schreef hij De ongelovige Thomas heeft een punt (2011) en dit jaar rolde Illusies voor gevorderden van de persen. Zijn vaak even rake als ongezouten opiniestukken verschijnen regelmatig in pers.

16/02/2016: Skeptics in the Pub met Tim Trachet

Tim_Trachet_0Met Tim Trachet hebben we een gastspreker met een ellenlang skeptisch curriculum vitae.

Lezing: “De speurtocht naar het paranormale”

Locatie: Goudblommeke in papier/La fleur en papier doré, Cellebroersstraat 55, 1000 Brussel (op vijf minuten wandelen van het Centraal Station).

Datum en uur: dinsdag 16 februari 2016, om 20.30u (deuren 20.00u)

Tim Trachet studeerde wiskunde, sterrenkunde en wijsbegeerte en is thans redacteur van Histories (VRT). Als amateur-astronoom en voordrachtgever op een volkssterrenwacht kwam hij al vroeg in aanraking met vragen over astrologie en UFO’s. Vanaf de oprichting in 1976 was hij dan ook actief binnen de werkgroep Prometheus (voor kritische studie van pseudo-wetenschappen) van de Vereniging Voor Sterrenkunde, de voorloper van SKEPP. Zijn jarenlang onderzoek naar de astrologie resulteerde in het boek Astrologie, zin of onzin? dat hij samen met Ronny Martens schreef. Tim Trachet was voorzitter van SKEPP sinds de oprichting in 1990 tot 1998. Hij is tevens penningmeester van de Europese Raad van Skeptische Organisaties.