De rekbare databank. Over VDAB en partner

Een cursus Natural Farming volgen? Via afstandsonderwijs? Geen probleem. Ambieert u een carrière als babymasseur en wil u daar thuis voor studeren, zonder zelf ook maar één boreling van dichtbij te zien? Ga eens kijken in de online databank van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleidingen. In één klik krijgt u daar alle info. Het aantal kliks om deze cursussen te kunnen starten, hangt af van uw online bankapp.

Inleiding

Op 17 mei 2020 stuurde Hilde Crevits de volgende tweet de wereld in:

Geen reden tot feesten voor Jimmy Koppen (o.m. raadgever onderwijs Open Vld) en Ann Brusseel (o.m. ex-parlementariër voor dezelfde partij en momenteel Algemeen Directeur Erasmushogeschool Brussel), die al jarenlang een strijd leveren tegen enkele uitwassen waar het feestvarken óók voor verantwoordelijk is (en lees vooral het draadje van Koppen).

Mij deed deze nieuwe klachtenstorm terugdenken aan een artikel uit De Tijd van op de kop twee jaar geleden, Een cursusje grootoudercoach, iemand? (17 mei 2018), door Katleen Gabriels (assistant professor filosofie en ethiek TU Eindhoven), Frederik Anseel (professor organisatiepsychologie King’s College London), Johan Braeckman (hoogleraar wijsbegeerte UGent), Gustaaf Cornelis (lerarenopleiding VUB), Ann Dooms (professor wiskunde VUB), Wouter Duyck (voorzitter opleiding psychologie UGent), Jimmy Koppen (wetenschappelijk medewerker geschiedenis VUB), Patrick Loobuyck (moraalfilosoof UA en UGent), Jean Paul Van Bendegem (hoogleraar wijsbegeerte VUB), Bart Van Kerkhove (professor wetenschapsfilosofie VUB en UHasselt) en Sylvia Wenmackers (wetenschapsfilosoof KU Leuven).

Het afstandsonderwijs heeft honderden cursussen in de aanbieding. Talen en hobby’s, maar net zozeer bachbloesemtherapie, handlezen of grootouder­coaching. Deze privéscholen benadrukken dat ze gegarandeerde kwaliteit bieden. Al te vaak komen wij uit bij ‘docenten’ die zelf geen relevante opleiding genoten. Dit is fake education.

En dat is nog maar de inleiding. Katleen Gabriels werd naar aanleiding van de open brief uitgenodigd in de studio van het vrt-journaal.

In januari 2019 meldde meester Mario Van Essche, o.m. voorzitter van het Humanistisch Verbond, bij SKEPP dat op de website van de VDAB een cursus tarotkaartenlezen werd aangeboden. Ook EOS, De Standaard en vrt nws kwamen met aanklachten tegen de cursussen esoterie, kwakzalverij en pseudowetenschap op de website van de Vlaamse overheidsinstelling. Eos schreef “VDAB gaat opleidingen op de website kritisch doorlichten”, DS kopte “Ook VDAB vindt kaartlezen geen goed idee” en de grote letters op vrt nws lieten zich lezen als “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”. Ik kom op die drie aspecten terug.

Geprikkeld door al die berichten heb toen ik zelf eens in de databank van de VDAB rondgekeken, op zoek naar bizarre opleidingen en cursusbeschrijvingen. Ik heb er een korte reeks artikelen over geschreven in januari/februari 2019 en nog een artikel in september 2019. U vindt ze hier terug. Door de recente tweets van Jimmy Koppen en Ann Brusseel ben ik opnieuw in die oude artikelen gedoken.

Oh ja, deze al te lange inleiding wil ik afsluiten met nóg twee opmerkingen. Ten eerste, het verschil tussen ‘erkend’ en ‘niet erkend’ is cruciaal voor de VDAB én de cursist: het is namelijk een kwestie van centen:

volg je een door VDAB erkende opleiding? Dan kom je in aanmerking voor heel wat financiële voordelen.
https://www.vdab.be/erkende-opleiding/voordelen

Het is echter niet de focus van dit artikel. Het is ook mijn advies aan critici om zelf eerst even te kijken of de opleiding waarvan sprake effectief erkend wordt of niet. Het is ook niet altijd even duidelijk.

Ik wil ook een tweede misverstand wegwerken. Ik gebruik hier en elders de frase “de VDAB biedt (deze of gene) cursus aan”. Nee, voor zover ik kan zien, wordt geen enkele van de hieronder besproken opleidingen door mensen van de VDAB gegeven, in de lokalen van de VDAB. Met ‘aanbieden’ bedoel ik dan ook ‘aanbieden in de databank’.

De rekbare databank

En met die databank van de VDAB lijkt iets bijzonders aan de hand te zijn. Ik begrijp heel goed dat niet elke cursus op elk moment kan aangeboden worden, maar bepaalde opleidingen lijken uit de databank te verdwijnen wanneer ze in de media onder vuur komen te liggen. Neem de cursus Lenormand tarotkaartenlezen, die ook door EOS in januari 2019 op de korrel werd genomen. Deze cursus verdween diezelfde maand uit de databank.

De opleiding Alternatief Therapeut voor Dieren was in januari 2019 te vinden in de databank, in februari 2019 niet meer. Deze cursus hield het volgende in:

Of beter, houdt. Want dit is geen schermafbeelding van januari 2019, maar eentje van mei 2020. De cursus wordt opnieuw aangeboden via de VDAB.

Toevalstreffer? Het is mogelijk. Opnieuw, het aanbod van cursussen varieert. Ik sta zelf lang genoeg in het (modulaire) volwassenenonderwijs om dat te begrijpen. Ik heb dus nog enkele andere opleidingen opgezocht. Bewustzijnscoach (inclusief de zeer slecht onderbouwde Emotional Freedom Techniques): januari 2019 in de databank, februari 2019 ook, in september 2019 verdwenen. Om in mei 2020 terug in databank op te duiken. Een cursus doula (bevallingscoach): januari/februari 2019 in de databank. In september 2019 kon ik het niet meer terugvinden. Eerder deze week, mei 2020, staat deze afstandscursus (jawel) opnieuw te blinken op de website van de VDAB.

Zelfs op dit moment vecht ik tegen de al te menselijke drang om patronen te zien waar er misschien geen zijn. Maar ik moet toegeven dat dit zeer moeilijk wordt wanneer ik merk dat de opleidingen energetisch therapeut, feng shui, healing, lichaamstaalexpert datzelfde patroon volgen. In september 2019 onvindbaar, in mei 2020 worden ze terug vermeld in de databank. De opleiding voor naturopaat, die zijn ze blijkbaar vergeten terug te zetten. Ook in mei 2020 moeten kandidaten voor deze opleiding een andere zoekterm ingeven. Voor alle duidelijkheid: ik heb in september 2019 en mei 2020 gezocht, dat houdt uiteraard niet in dat deze cursussen in die maanden zijn verdwenen dan wel komen bovendrijven.

Een ander voorbeeld. “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”, schreef vrt nws. Dat klopt voor de helft. Zoals gezegd is de cursus tarotkaartenlezen inderdaad permanent verwijderd, en ook de zoekterm “bachbloesemtherapie” geeft geen resultaten. Maar hier moet men even creatief zijn als de aanbieder van de cursussen. Denk daaraan wanneer u de zoekterm ‘homeopaat’, of beter, ‘homeopathie’ ingeeft. Terug naar onze bloesems: “Bach” leidt ons naar de opleiding Gezondheidsconsulent en “Bach-bloesemtherapie” vormen daar een onderdeel van de cursus. U merkt dat ook ayurveda en chakra’s aan bod komen.

Dus, nee, Bachbloesems zijn niet uit de databank verdwenen.

En dan vraag ik mezelf af wat er door het hoofd van de twee VDAB-woordvoerders moet gaan. In januari 2019 verklaarde toenmalige woordvoerder Shaireen Aftab:

Enkele weken later wist haar opvolger Joke Van Bommel te melden:

Ik ben nog steeds niet zeker of de twee woordvoerders ondertussen voor choco staan, of dat ik hen volledig verkeerd begrepen heb.

Dat bepaalde opleidingen niet op de website van de VDAB horen, daar zijn de meesten het over eens. Ik kan ook vaststellen dat er inderdaad heel wat opleidingen die kwakzalverij promoten, verdwenen zijn. Maar er zijn er ook heel wat terug opgedoken. En hoe zit het met dat strenger kwaliteitskader? En zijn onderstaande opleidingen nu echt “arbeidsmarktgericht”? En zelfs als ze dat zouden zijn, moet een Vlaamse overheidsinstelling dit soort dubieuze kwakzalverij en pseudowetenschap faciliteren én legitimeren? En in sommige gevallen nog financieren ook.

En dan denk ik aan: alternatief therapeut voor dieren, alternatief voedingsdeskundige, aromatherapie, bachbloesemtherapeut, bewustzijnscoach, doula, energetisch therapeut, feng shui, fytologie, handreflexoloog, happiness coach, healing, kristaltherapie, lichaamstaalexpert, life coach, mindfulness coach, natural farming (in afstandsonderwijs!), natuurlijke geneeswijzen, natuurvoeding, orthomoleculaire voeding, voetreflexoloog.

Laat me nu even de opleiding healing erbij nemen (Code E29627). Eén klik en we zitten midden in esoterisch, pseudowetenschappelijk, alternatief-medisch Lalaland. We zweven naar een parallel universum waar chakra’s geopend en gesloten kunnen worden, energetische velden knetteren en waar dna-activatie mogelijk is, wat dat ook moge betekenen.

Idem dito voor de opleiding energetisch therapeut (Code E16609), hoewel ik hier moet doorklikken naar de website van de lesgever: ongefundeerde nonsens, punt per punt, u aangeboden via VDAB.

In welk kader precies past dit, VDAB? En wat bedoelt u eigenlijk met kwaliteit?

En dit zijn dan maar twee voorbeelden van verschrikkelijk onnozele (maar daarom niet onschuldige) kwakzalverij. Het echte probleem zit ‘em dan nog niet in deze opleidingen, maar in bijvoorbeeld bewustzijnscoach en kindercoach.

Hoe rijmt de VDAB dat met “strenger kwaliteitskader” en “#workinpogress”. Geen idee hoe de VDAB de toekomst bekijkt, maar ik hoop niet na een cursus “glazen bolkijken” aangeboden door het Centrum voor Afstandsonderwijs.

Centrum voor Afstandsonderwijs

In januari 2019 wist toenmalige woordvoerder van de VDAB het volgende te melden in EOS:

Opleidingsverstrekkers kunnen hun opleidingen vrij op onze website plaatsen.

Op zich niet onlogisch: er moeten heel wat werkuren kruipen in het up-to-date houden van de databank en de organisaties die de cursussen verstrekken hebben alle nodige gegevens. Het is het woordje ‘vrij’ dat mij nog steeds met verstomming slaat. De VDAB is geen kattenpis, dat zijn geen drie ouw’ venten die af een toe een vergaderingetje houden in de achterzaal van Café De Sportvriend en aan het neefje vragen om een website in elkaar te knoeften. Dat is een overheidsinstelling die – met het risico te klinken als een man van middelbare leeftijd met hangbuik (toegegeven, ben ik, heb ik) – draait op belastinggeld. Die VDAB biedt dubieuze verstrekkers van zo mogelijk nog dubieuzere cursussen niet alleen webruimte aan om promotie te maken voor de grofst denkbare afzetterij, voor puur kwakzalversbedrog. Nee, ze laten die instellingen zélf vrijelijk bepalen wat ze in de databank en dus op de website zetten, en blijkbaar ook wanneer en dan nog eens zonder controle!

En dat Centrum voor Afstandsonderwijs (en Avondonderwijs) is een constante, althans tijdens mijn zoektocht. Deze instelling was ook een van de doelwitten van Ann Brusseel, toen parlementariër tijdens een commissievergadering voor onderwijs op 3 mei 2018 aan – alsof er niets veranderd is – bevoegd minister Hilde Crevits (Vraag om uitleg over de handelswijzen van private instanties die afstandsonderwijs aanbieden).

Een instelling die tijdens een commissievergadering wordt aangewreven dat ze afstandscursussen geven voor beroepsopleidingen die daar niet mee gebaat zijn (apothekersassistent is een van de voorbeelden in de vraag), 1500 euro voor bepaalde opleidingen vragen (toen althans), en die bestempeld wordt als “verre van koosjer”, die instelling zit mee aan de knoppen van Vlaanderens databank voor werkzoekenden? Ik hou mijn hart vast in dit post-COVID-19-tijdperk met zijn talloze extra werklozen, met mensen die hun beroepsleven terug op de sporen willen krijgen en daarbij een beroep doen op de VDAB-website.

Met betrekking tot de lijst van opleidingen had Brusseel toen ook al de volgende opmerkingen en vragen:

Daar staan nog zaken in die voor mij echt niet kunnen omdat het een vrij aanzienlijke impact kan hebben. Die mensen gaan denken dat ze de gezondheid van anderen kunnen beoordelen. Het gaat ook om ‘advies in voeding’: kindervoedingsadviseur, natuurlijke geneeswijzen, orthomoleculaire voeding, sportcoaches, anatomie en fysiologie, burn-outcoach. Ik lees hier ook de vrolijkheden van: aromatherapie, astrologie, Bachbloesemtherapeut – jawel –, parapsychologie en kristaltherapie – echt waar.

Ik heb dit deze morgen ook al besproken met de minister van Werk en wetenschapsbeleid [Philippe Muyters]. Hij was niet zo heel erg blij met mijn vragen, omdat ik ervan uitging dat hij als minister van wetenschapsbeleid even bezorgd zou zijn over de inhoud van die cursussen als ik, maar hij is iets minder bezorgd en heeft veel vertrouwen in de mensheid. Misschien siert deze karaktertrek hem. Ik heb dat niet altijd, al dat vertrouwen in de mensheid. Het weze zo.

Twee dagen later verscheen in De Morgen het artikel Klachten over private opleidingscentra. TL;DR: “Ze verkopen cursussen met diploma’s die totaal waardeloos zijn” en ook het Centrum voor Afstandsonderwijs krijgt zijn plaatsje in het verslag.

Wie mest deze stal uit?

Eigenlijk moet de vraag zijn, na minstens twee jaar van aanklachten en kritische berichtgevingen, en van de vragen van een parlementariër die het onderwijs kent: wie mest deze stal niet uit en waarom niet? Wie wordt hier beter van?

Ik meen te hebben begrepen dat het dringen is, maar is er nog plaats in die Skeptische Put van jullie, SKEPP? Ik help ze er graag mee in. En ik kan enkel maar hopen dat ik ze er binnen afzienbare tijd mee terug uit kan helpen. Er is geen enkele reden waarom de huidige rotheid van de VDAB inzake het aanbod van nepopleidingen, fake onderwijs en vuige kwakzalverij, oplichterij en bedrog, een permanent gegeven moet zijn.

Tot slot een disclaimer: ik heb geen enkele affiliatie met open-VLD. Ik heb zeer zeker wél interesse in de ideeën op het gebied van onderwijs van Ann Brusseel en Jimmy Koppen, die ik trouwens niet persoonlijk ken. Ik ben geen lid van eender welke humanistische of vrijzinnige organisatie. Ik ben geen ontevreden (ex-)werknemer, cursist of wat dan ook van de VDAB. Ik ben betalend en zogenaamd werkend lid van SKEPP.

Bij de dood van ‘Mad’ Mike Hughes

“Darwin Award 2020”, “Hij is plat. De aarde niet.” (smiley face), lees ik in de commentaarsectie van SKEPPs Facebook-pagina onder een eerder gepost artikel over het overlijden van Mike Hughes. Dat op mijn Facebook-muur de instelling voor de commentaren staat op “most relevant”, maakt deze wrede, gevoelloze reacties van zelfverklaarde skeptici bij het overlijden van een oude man er niet minder schrijnend op. Witzen op de kap van een 64-jarig slachtoffer, uitlachproza niveau HLN. Blijkbaar is een minimale vorm van medemenselijkheid te hoog gegrepen voor sommige kritische denkers.

Zo, het tweede scheenbeen dan.

Het tragische nieuws dat Mad Mike Hughes omgekomen is bij de crashlanding van zijn raket, heeft ondertussen ook Belgenland bereikt, onder andere middels vrt nws. Net zoals de foute aannames en feiten die ook al in internationale artikelen werden gedebiteerd. Hoe dramatisch het voor Hughes’ naaste omgeving ook zal zijn, echt wereldnieuws is het niet. Anderzijds is het een van de uitzonderlijke gevallen waarin de titel wel overeenkomt met de inhoud van het krantenartikel, maar beide even fout zijn.

“Stuntman wil met raket bewijzen dat de aarde plat is, maar bekoopt dat met zijn leven”, staat er in grote letters. “Michael Hughes vatte vier jaar geleden het plan op om zelf een raket te bouwen”, begint de tekst. “Met dat tuig wilde hij zichzelf lanceren en vanop grote hoogte controleren of de aarde al dan niet rond is.” Twee, drie zinnen, even veel onnauwkeurigheden. Tussen haakjes, om een of andere duistere reden kreeg het vrt-artikel de tag ‘wetenschap’.

In de eerste plaats was Michael Hughes een stuntman, en dat is hij altijd gebleven. Reeds in 2014/15 probeerde hij de veertig jaar oude stunt van legende Evel Knievel met een raketachtig toestel te overtreffen.

Evel Knievel jumps Snake River Canyon

Artikelen uit die periode leggen de nadruk op de poging om Knievels oude record te breken. Bijvoorbeeld:

“Mad Mike” Hughes World Record Rocket Cycle Stunt. Evel Knievel Snake River Canyon Inspired Steam Rocket Jump Attempted Tuesday Aug 6 During Sturgis Motorcycle Rally.
https://www.buffalochip.com/EVENTS/Famous-Events/Mad-Mike-Rocket-Jump

en:

Stuntman “Mad Mike” Hughes to jump over St. Lawrence River. “It’s probably the most extreme stunt ever attempted,” says “Mad Mike” Hughes. https://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/stuntman-mad-mike-hughes-to-jump-over-st-lawrence-river-1.2882973

In geen van de stukken uit die periode, ruwweg 2014, begin 2015 dus, lees ik iets over geloof in de platte aarde. Althans niet in degene die ik gevonden heb. Misschien vonden de journalisten of Hughes het niet nodig om dat te vermelden of in de verf te zetten. Dat is ook een mogelijkheid. In verschillende artikelen vind ik wel aanwijzingen dat hij aanhoudend op zoek was naar sponsors en geld om zijn gewaagde projecten te financieren.

Hughes wilde steeds grotere stunts uitvoeren, wilde steeds grotere raketten bouwen, had meer geld nodig. Pas vanaf 2017 begint hij te vermelden dat hij gelooft dat de aarde plat is. Dat is een beetje na de periode waarin de eerste de beste Amerikaan met een beetje naam en faam kon verklaren dat hij geloofde dat de aarde plat was, wat dan weer gretig werd overgenomen door de pers.

Voor iemand die steeds op zoek is naar meer geld, is dat wel een gemakkelijke manier om een nieuwe sponsors aan te spreken. De pers smult van lacherige artikelen over platte-aarders, internet zorgt ervoor dat ze wereldwijd verspreid geraken en overgenomen worden door andere broodschrijvers die meer heil vinden in een snelle vertaling dan in enig opzoekwerk. Anders gezegd: het werk van de schrijvende opportunist maakte de fondsenwerving van de andere opportunist plots veel gemakkelijker.

Het is mede dankzij giften vanuit de groeiende gemeenschap van platte-aarders dat Hughes zichzelf de lucht kon in schieten met steeds grotere en dus gevaarlijkere “stoomraketten”. Dat het slecht zou aflopen, is niet echt een verrassing, wel tragisch.

Ook De Standaard gaat de mist in. Hun bron is BBC, maar de beweringen in het DS-artikel zijn op z’n zachtst gezegd ongefundeerd. Zij nemen de verkoopspraatjes van Hughes en zijn team iets te letterlijk:

Hughes was een fervent flat-earther. Hij geloofde dus niet dat de aarde bol is. Om dat te bewijzen wou hij met zelfgebouwde raketten naar de ruimte vliegen om van daaruit foto’s te maken van de ‘platte’ aarde.

Het artikel van BBC.com is al iets meer gekleurd door feiten. De platte aarde wordt in het stuk kort vermeld, de titel is droogweg: “’Mad’ Mike Hughes dies after crash-landing homemade rocket”. Waarschijnlijk een reden voor de BBC-twitteraar van dienst om de zaken even te pimpen: “The daredevil, who lived in Apple Valley, made headlines internationally when he announced his intention to prove his theory that the Earth was flat.” Ik vermoed dat De Standaard een ander BBC-artikel heeft gebruikt als bron, hoewel ik dat niet direct terugvind.

De LA Times gooit het over een andere boeg: zij hebben zowaar contact opgenomen met de pr-agent van Hughes. Deze krant weet te melden dat ‘Mad’ Mike meer dan waarschijnlijk niet in een platte aarde geloofde (met dank aan Pepijn van Erp voor de link):

Shuster, who did not attend Saturday’s launch, said the flat Earth argument helped drum up publicity and sponsors for Hughes, who made his rockets at his home in Apple Valley. “I don’t think he believed it,” Shuster said. “He did have some governmental conspiracy theories. But don’t confuse it with that flat Earth thing. That was a PR stunt we dreamed up.”

Ook Mike West (van Metabunk) is dezelfde mening toegedaan (en klik vooral even door naar de mooie en serene tekst van West):

Flat Earth didn’t kill Mike. His death is not a cautionary tale of the dangers of weird conspiracy theories. He died following his passion and being blinded by optimism. Flat Earth was just something tacked on that gave him loads of publicity. Perhaps he came to think the world was possibly flat. When I talked with him he only said he was keeping an open mind. But he didn’t seem like a believer. His partner Waldo Sykes, who built the rocket, certainly was not a Flat Earther.

Het is ironisch dat de man die waarschijnlijk geen platte-aarder was, die wel de gemeenschapjes frequenteerde om geld bij elkaar te harken, na zijn finale exploot onterecht als een wordt weggezet in de media. En dat het die pers ook nog eens duizenden klikjes, likes, shares en commentaren, de meeste zeer onsmakelijk en respectloos, oplevert. En dat is goed voor de sponsors.

Ik had in de kranten liever iets gelezen over ouderwetse stuntmannen à la Mike Hughes en Evel Knievel. Wat hen drijft, wat hen zo moeilijk maakt om te begrijpen. In plaats daarvan hebben we journalistieke rommel gekregen tsjokol foute aannames en conclusies, tsjokvol platte aarde.

Hoe dan ook, ‘Mad’ Mike Hughes is niet meer. Dappere, dwaze vent.

RIP, champ.

TOEVOEGING 26/02/2020
Zelfs de Flat Earth Society heeft het begrepen!

Stop au progrès!

Dat zíj het ons gaan vertellen, dat mén informatie verbergt, dat wíj allemaal doodgaan aan de straling, dat zíj ons gaan redden.

Mijn laatste ‘wereldwijde demonstratie’ was March Against Monsanto 2016, eveneens in Brussel. Ggo’s en glyfosaat waren de technologieën waar toen tegen gedemonstreerd werd. Vandaag moet het landelijk en continentaal uitrollen van het 5G-netwerk gestopt worden. Oproepen vond ik via Facebook, een van de motoren achter dit soort globale acties.

Alles is energie, antwoordt een dame die de periferie afstapt om passanten aan te spreken en tot de kern van de bijeenkomst uit te nodigen. Nog een overeenkomst met MaM. Ik had haar alleen maar gevraagd welke straling schadelijk is. Ik probeer als een elektron uit een gedateerde afbeelding van een atoom rond die kern te cirkelen, maar zal nog een paar keer op haar botsen. Telkens opnieuw begint ze me vriendelijk te bevragen. Een keer probeert ze tersluiks een foto van mij te trekken. Veel succes met die Google Image Search: zelfs ik moet op mijn laatste openbare online foto’s twee keer kijken wegens ettelijke kilo’s verschil.

“Ze” houden informatie tegen, op de vraag waarom er zo weinig volk is. “Ze”, dat zijn de media. En, na enig aandringen, ook de providers. Of ze dat kan staven? Nee, maar dit is toch geen examen. Ze verwijst vaagweg naar Dr. Belpomme, een Parijse oncoloog die overtuigd is van de link tussen kanker en straling. Ik moet het hoofd schudden, die man ken ik niet. Het neemt al haar twijfel weg: ik ben niet goed ingelezen in de materie.

Ze waagt een laatste kans om mij iets bij te brengen: we krijgen ook kanker van slechte gedachten, waar we ons te lang en te star aan vasthouden, gaat ze verder. De vriendelijke dame met meer goede intenties dan goede informatie is hoofdverpleegster met 30 jaar ervaring. Het is de eerste keer in 2020 dat ik mezelf een goede gezondheid toewens.

De slogans dan. Die laat ik ook voor zichzelf spreken.

Je peux? Ik vraag of ik hem én zijn bord mag fotograferen. Avec cigarette, probeer ik. De man neemt het zo lacherig op dat hij bijna in zijn hoestbui blijft. Even vrees ik ervoor. Hier wordt gezondheid geschaad.

Een ‘ça va, m’sieur’ en ‘merci’ later ben ik er gerust in: deze keer komt hij erdoor én mijn Frans is nog steeds à point.

Cui bono? Mocht ik een doorwinterde complotbedenker zijn en de canon toepassen, dan zou ik op deze foto het antwoord vinden. Koningin Elisabeth pijltje Saksen-Coburg en Gotha, in conspiracylore een vaak weerkerende naam. Eigenlijk Elisabeth in Beieren, en Bavaria is nog zo’n nest vol samenzwerend addergebroed volgens kenners van zeer diepe, eeuwigdurende samenzweringsverhalen. Je moet het maar wíllen zien.

Maar die indruk geven de aanwezigen mij helemaal niet. Geen overduidelijke aluhoedjes, geen verwijzingen naar zogezegd aanverwante complottheorieën zoals in 2016 tijdens March Against Monsanto.

Tegen de industrie en hun technologie die enerzijds nog niet goed genoeg onderzocht is geweest, maar toch onveilig bewezen is zodat-ie niet meer onderzocht hoeft te worden. Afschaffen die handel. Da’s de enigszins verwarde boodschap.

Zaterdagmiddag samen op een grijs plein, beetje kou, beetje kil. In Brussel dan nog. Allemaal vol goede bedoelingen, oprecht bezorgd. Daar twijfelen we niet aan.

SKEPPs Zesde Vijs: 23 oktober 2019

Op 23 oktober 2019 reikt SKEPP zijn skeptische prijzen uit. De Zesde Vijs, de tegenhanger van het paranormale zesde zintuig, wordt toegekend aan de persoon die zich het voorbije jaar verdienstelijk heeft gemaakt in het verspreiden van objectieve kennis inzake pseudowetenschap en het paranormale.

Onder de winnaars van de afgelopen jaren bevinden zich Maxie Eckert en Marc Eeckhaut van de krant De Standaard (2017), wetenschapsjournalist Dieter De Cleene van o.a. EOS (2016), Stijn Bruers (2015), Maggie De Block (2014) en Marleen Finoulst (2013).

De Skeptische Put gaat dan weer naar iemand die zich uitzonderlijk onkritisch heeft opgesteld en de popularisering van kennis en wetenschap totaal verkeerd heeft begrepen. In het verleden ging de prijs onder meer naar koppenlezers Nancy Steels en Veerle Dobbelaere van TalentTester (2017), “stralingsexpert” Jan Allein (2014) en handelaar in complotverhalen Peter Vereecke (2013).

Onze gok: Joris Meys voor de Zesde Vijs. De Skeptische Put voor tv-programma De Afspraak (één), Jan Jacobs (de klimaattovenaar van De Doorbraak) of de persoon die de redactie van Gert Late Night Peter Vereecke heeft aangepraat.

Wanneer: woensdag 23 oktober, deuren om 19.00 u
Waar: Rode Kruis-Vlaanderen, Motstraat 40, 2800 Mechelen (kaart)

Bereikbaarheid:
– Met de trein: de lokalen van het Rode Kruis liggen op 15 minuten wandelen of 1 kilometer van het station van Mechelen.
– Openbaar vervoer: een hele rits bussen stopt aan de halte Dellingstraat (op de Leuvensesteenweg) (3, 284, 285, 686). Van daar is het nog zo’n 700 meter te voet.
– Auto: de dichtstbijzijnde parkeergarage bevindt zich naast het station (Stationsparking Mechelen).

Antivaccinatie-activisme en Facebook

“Bezoekers van Facebook en Instagram die naar informatie over vaccinat[i]es zoeken, worden voortaan gestuurd naar de website van de Wereldgezondheidsorganisatie.”

Dat meldt RTL-nieuws op 4 september 2019.

Het is niet de eerste keer dat Facebook dit tracht te realiseren.

We hebben snel even gecheckt (in het Nederlands en het Engels): Facebook reageert op “vaccinatie” en “vaccination”, Instagram (voorlopig) enkel nog maar op “#vaccination”.

vac facebook whovac insa cdc

Pinterest vs antivaccinatie-activisme (update)

Op 24 februari schreef ik dat Pinterest maatregelen had genomen tegen desinformatie van antivaccinatie-activisten (Project Gutenberg, Pinterest vs antivaccinatie-activisme):

[XX] verscheen in dezelfde week dat Pinterest, de sociaalnetwerksite die fungeert als digitaal prikbord, aankondigde om “vaccination” als zoekterm te schrappen, net omdat er te veel fake informatie van antivaccinatie-activisten in de resultaten verscheen. Een kleine domper: de Nederlandse zoekterm “vaccinatie” is niet geblokkeerd.

Dat is ondertussen opgelost.

antivac pinterest

Project Gutenberg, Pinterest vs antivaccinatie-activisme

pg58918.cover.mediumEerder deze week kondigde Project Gutenberg de e-publicatie aan van Alfred Russel Wallaces boek Vaccination a Delusion (1898). Project Gutenberg digitaliseert teksten die in de Verenigde Staten binnen het publieke domein vallen. Wallace is dan weer beroemd geworden door zijn briljante bijdragen aan de evolutietheorie zoals die uiteindelijk door Charles Darwin werd uitgeschreven.

Minder gekend is hij omwille van zijn geloof in allerlei dubieuze theorieën, waaronder spiritisme en zijn antivaccinatie-activisme. Vaccination a Delusion is dan ook een aanklacht tegen een artikel verschenen in de Lancet, het beroemde wetenschappelijke tijdschrift dat vaccinatie wél verdedigde.

Maar terug naar Project Gutenberg en de link naar Vaccination a Delusion die verscheen in dezelfde week dat Pinterest, de sociaalnetwerksite die fungeert als digitaal prikbord, aankondigde om “vaccination” als zoekterm te schrappen, net omdat er te veel fake informatie van antivaccinatie-activisten in de resultaten verscheen. Een kleine domper: de Nederlandse zoekterm “vaccinatie” is niet geblokkeerd.

Pinterest

Een tweede poging: terug naar Project Gutenberg en de link naar Vaccination a Delusion. Wat opvalt is de grandioze opmerking van de e-tekstbezorger van Project Gutenberg:

Transcriber’s Note: Vaccination is not a delusion. Thanks to vaccination, killer diseases such as small-pox, polio and tetanus have been more or less eliminated. The supposed link between vaccination and autism comes from one fraudulent study which actively falsified its data (BMJ 2011; 342:c7452). If you’re reading this with the aim of justifying not vaccinating yourself or members of your family, stop right there and go and read some modern-day science instead.

Uiteraard verwijst de tekstbezorger naar de affaire-Wakefield. Deze dokter pleegde onderzoeksfraude en stak de lont aan de moderne antivaccinatiegekte.

I <3 Project Gutenberg.

Wallace 02

Dubieuze opleidingen en VDAB, terug in de tijd

logo_witopblauw

Vandaag vond ik tot mijn verbazing op de tafel in de lerarenkamer een kopie van een artikel uit De Tijd van 17 mei 2018, Een cursusje grootoudercoach, iemand?. Het is een striemend opiniestuk van een een tiental academici en experts. Meer bepaald van Katleen Gabriels (assistant professor filosofie en ethiek TU Eindhoven), Frederik Anseel (professor organisatiepsychologie King’s College London), Johan Braeckman (hoogleraar wijsbegeerte UGent), Gustaaf Cornelis (lerarenopleiding VUB), Ann Dooms (professor wiskunde VUB), Wouter Duyck (voorzitter opleiding psychologie UGent), Jimmy Koppen (wetenschappelijk medewerker geschiedenis VUB), Patrick Loobuyck (moraalfilosoof UA en UGent), Jean Paul Van Bendegem (hoogleraar wijsbegeerte VUB), Bart Van Kerkhove (professor wetenschapsfilosofie VUB en UHasselt) en Sylvia Wenmackers (wetenschapsfilosoof KU Leuven).

Om een of andere reden is dat stuk mij toen jammer genoeg volledig ontgaan, hoewel ook de nieuwswebsite van de vrt er een artikel aan gewijd heeft en Katleen Gabriels in de vrt-studie het opiniestuk kon toelichten. Zij begon met het te duiden als “een aanklacht tegen wanpraktijken van privéscholen”, hoewel ze dat laatste snel corrigeerde; het zijn “ondernemingen”. Enigszins modieus maar raak werd het samengevat als “fake education”.

Enkele citaten uit het opiniestuk (De Tijd, 17 mei 2018), dat trouwens zeer lezenswaardig én nog steeds actueel is:

Het afstandsonderwijs heeft honderden cursussen in de aanbieding. Talen en hobby’s, maar net zozeer bachbloesemtherapie, handlezen of grootouder­coaching. Deze privéscholen benadrukken dat ze gegarandeerde kwaliteit bieden. Al te vaak komen wij uit bij ‘docenten’ die zelf geen relevante opleiding genoten.

Een beetje verder lezen we:

In het Vlaams Parlement bond Ann Brusseel (Open VLD) de kat de bel aan. In De Tijd klaagde Frederik Anseel de wanpraktijken van coaches, vaak opgeleid aan zulke scholen, aan. En De Morgen berichtte recent over misleidende handelspraktijken door deze privéscholen. Test-Aankoop sprak zelfs over een structureel probleem na meerdere klachten te hebben ontvangen.

Onder het kopje VDAB, want blijkbaar gaat het over toenmalige (en huidige partners) van deze Dienst van de Vlaamse Overheid, lezen we dan het volgende:

Deels situeert dat probleem zich ook op het niveau van de VDAB. We zouden hopen dat de opleidingenzoeker op de site op zijn minst naar hogescholen of universiteiten verwijst. Probeer het zelf en geef ‘psychologie’ in als zoekterm op de website van de VDAB (via ‘Zoek een opleiding’). Uit de resultaten haalden we er 22 met letterlijk ‘psychologie’ in de titel: stuk voor stuk georganiseerd door NHA, Centrum voor Avondonderwijs of Laudius. Dit is geen onderwijs. Dit is business.

Ik zwier verbouwereerd dit artikel op Twitter in een bescheiden draadje, ik druk mijn verbazing uit over het feit dat deze malaise van schandalige opleidingen al zo lang duurt en ga terug werken.

Katleen grootoudercoach.jpg

De reactie van de VDAB laat niet op zich wachten. Deze keer is het niet de woordvoerder die reageert, maar @vdab_be zelf. Ook nu bekruipt mij het gevoel dat de communicatie vanuit de VDAB zéér bevreemdend is:

Katleen grootoudercoach 2

Wat ik meen te leren uit deze tweet.

Ten eerste leer ik dat, als ik online wil zoeken naar een opleiding die wordt aangeboden op de website van de VDAB, ik Google niet mag gebruiken. Ik moet blijkbaar de zoekmogelijkheden raadplegen die op de website van de VDAB aangeboden worden. Want zo werkt het internet, natuurlijk. Google brengt mij naar resultaten op de website van de VDAB die ik van de VDAB niet mag interpreteren als geldige resultaten. Ik kom hier later op terug.

Ten tweede: andermaal reageert @vdab _be in de tweet van 12 februari 2019 op het meest absurde voorbeeld uit het opiniestuk van mei 2018, namelijk op de cursus handlezen. En inderdaad, deze cursus wordt niet meer aangeboden. Dit hebben we ook gezien naar aanleiding van de commentaar van Eos, zoals vermeld in een vorig stuk. Dieter De Cleene vernoemt in zijn stuk “‘Kaartlezer, een beroep met toekomst!’ VDAB gaat opleidingen op de website kritisch doorlichten” (16 januari, 8 maanden na het opiniestuk in De Tijd) een cursus tarotkaartlezen en net die ronduit idiote opleiding verdwijnt dan prompt uit de databank. Ik leer hieruit dat alvast de meest dubieuze opleidingen die vermeld worden in de titel of in het stuk, de meeste kans maken om te verdwijnen uit de databank.

Ten derde: de verwijdering van kwakcursussen zoals Bachbloessem voor dieren, Lenormand kaartenlezen etc. leidt enigszins de aandacht af van de echt ernstige gevallen. Over de opleidingen met ernstigere implicaties, bijvoorbeeld de opleiding kindercoach, wordt met geen woord gerept. Ik citeer opnieuw uit het opiniestuk van Katleen Gabriels e.a.

En wat dacht u van kindercoach? Twaalf lessen, 549 euro bij het Centrum voor Avondonderwijs. Stage of relevante vooropleiding uiteraard overbodig. Na twaalf lessen, inclusief over traumaverwerking, mag de cursist een eigen praktijk starten. Ouders met een kind met gedragsstoornissen laten zich door de kindercoach een rad voor de ogen draaien. U zult de namen van de coaches waarschijnlijk niet tegenkomen op compsy.be, waar alleen erkende psychologen geregistreerd staan.

Meer nog, een snelle zoektocht via de website van de VDAB leert mij dat die opleiding van Kindercoach nu nog steeds wordt aangeboden door een partner die in het opiniestuk van acht maanden geleden gebrandmerkt wordt als een onverantwoorde opleiding aangeboden door een instantie die “fake education” verzorgt”.

Ik begrijp trouwens nu pas te volle deze reactie op twitter:

kindercoach

Maar ik leer tot slot uit de tweet van de VDAB dat het na Katleen Gabriels artikel acht maanden geleden allemaal niet zo dringend is. De VDAB tweette op 12 februari dat het een #workinprogress is. En nu wordt nog steeds beweerd dat de VDAB “dit in de gaten (blijft) houden“, dat ze “intussen aan een strenger kwaliteitskader (werken)” en dat ze het nog steeds kritisch aan het bekijken zijn. En dat terwijl de partners die aangeklaagd worden in het opiniestuk hun dubieuze opleidingen blíjven aanbieden via de website van de VDAB. #workinprogress oft #NotFrikkingUrgentAtAll?

VDAB revisited

Het is alweer twee weken geleden dat ik in de databank van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding heb gekeken, op zoek naar dubieuze opleidingen. De aanleiding toen was een bericht in verband met een cursus tarotkaarten, aangeboden op de website van de VDAB.

Of er iets veranderd is? Ik heb mijn lijst van twijfelachtige opleidingen vergeleken met het aanbod dat vandaag, 8 februari 2019, in de databank van de VDAB opleidingen terug te vinden is.

Kort samengevat: de opleidingen voor “Alternatief Therapeut voor Dieren” en “Bachbloesemtherapeut voor Dieren” zijn ondertussen uit de databank verwijderd.
De verschillende opleidingen “alterneuten voor menselijke patiënten” niet. En dat is een ongezonde situatie, pun intended omdat het zo verdomd schrijnend is.

Dit was het bericht via de Facebook-pagina van SKEPP, een dikke maand geleden:

Reacties van Dieter De Cleene (Eos), vrt en De Standaard volgden.‏

Op 24 januari schreef ik een korte samenvatting op mijn blog Kritische doorlichting, VDAB-stijl. Ik had een lijstje gemaakt met de meest dubieuze opleidingen die op de website van de VDAB aangeboden worden. Ik moest toen vaststellen dat “(t)ot nu toe zijn enkel de opleidingen voor kaartlezer volgens Lenormand verwijderd uit de databank, waarschijnlijk omdat dat in de titel van het Eos-artikel werd vermeld.”

Da’s pijnlijk weinig.

Ik heb vandaag uitgezocht of er in tussentijd iets veranderd is aan de lijst van de dubieuze opleidingen. Voor alle duidelijkheid: de opleidingen in kwestie worden enkel vermeld op de website van de VDAB, ze worden meestal niet erkend. De opleidingen worden niet door mensen van de VDAB gegeven, maar door partners. De opleidingen worden veelal niet erkend of terugbetaald via opleidingscheques (hoewel hier en daar nog steeds die suggestie wordt gewekt).

Het eerste dat me opvalt is dat mijn vaste gesprekspartner bij de VDAB weg is: de woordvoerster die me bedankte voor mijn “actieve monitoring” (en eigenlijk zou ik bedanken tussen aanhalingstekens moeten zetten) is blijkbaar vervangen.

De lijst dan:

Alternatief Therapeut voor Dieren: verdwenen. Jeuj. Goed begin.

Alternatief Voedingsdeskundige: nog steeds vermeld. Heel leuk voor gediplomeerde diëtisten (en klanten!), deze concurrentie van alterno’s, opgeleid via afstandsonderwijs met hulp van VDAB.

Aromatherapie: nog steeds op de site van VDAB. Oók nog steeds op de website van SKEPP: Aromatherapie: een reis in sprookjesland.

Bachbloesemtherapeut: meerdere cursussen in de aanbieding. Eens kijken wat ze daar bij de Vereniging tegen de Kwakzalverij over te zeggen hebben: Pseudo-Geneeskruiden. Natuurlijk is niet veilig.

Bachbloesemtherapeut voor Dieren: verwijderd! Blijkbaar wordt er wel rekening gehouden met de opleidingen wanneer er dieren in het spel zijn…

Bewustzijnscoach: nog steeds in de databank. “Via Emotional Freedom Techniques verwerk je negatieve ervaringen en laat je destructieve gevoelens los (…)”, lezen we. Nou, dat zoeken we even op.  “EFT, is een controversiële therapeutische interventietechniek gericht op desensitisatie. EFT is een van de methoden van de energiepsychologie, een van de alternatieve geneeswijzen.” (Wikipedia). Klinkt niet zo goed. “EFT is een vorm van emotionele acupressuur. (…) Bij EFT tik je met je vingertoppen op specifieke punten op je lichaam terwijl je je concentreert op je fysieke, emotionele of psychische pijn”, lees ik op de website van een promotor van EFT, en eerlijk gezegd, dat klinkt niet veel beter.

Energetisch Therapeut zoekt “energetische blokkades die stress, vermoeidheid en mentale problemen veroorzaken” en laat “de universele levensenergie weer vrij (…) stromen door het lichaam en de geest van je cliënten!” Echt waar, VDAB?

Feng Shui? Op de website van VDAB. Zie ook het artikel Feng Shui is ordinaire oplichting. Wat is de rationale toch achter de vermelding van deze richting op de website van een officiële instantie?

Fytologie, ook present. Het “is de studie van farmaceutische plantkunde en homeopathie”, aldus de website van de VDAB.

Gemmotherapie: volgens “het vijf elementen systeem [sic] van de TCG en uitleg individuele gemmos [sic]”. Het is een “natuurlijke therapie maakt gebruik  van de eigenschappen van de embryonale plantaardige weefsels in hun groei”, aldus een bron van vakmensen: Gemmotherapie: het welzijn dankzij de knoppen. Moet een instelling van de Vlaamse overheid daar nu echt reclame voor maken? Voor een stukje Traditionele Chinese Geneeskunde? Mensen aanzetten tot het volgen van cursussen om op de kap van de zieke, desperate medemens geld te verdienen?

Handreflexoloog (“een goede aanvulling op de moderne Westerse geneeskunde”). VDAB vindt dit een legitieme opleiding met legitieme beroepskansen, ten koste van toekomstige klanten.

Happiness Coach: check.

Healing is volgens de VDAB ook nog een gat in de arbeidsmarkt: “een complementaire en holistische behandelingsmethode. Deze cursus leert jou de verschillende technieken om spiritueel te groeien.”

Lichaamstaalexpert: “Aan het einde van deze opleiding ben jij in staat mensen te doorgronden”. Zou het?

Naturopaat/Natuurlijke Geneeswijzen: niet medisch, maar zet wel aan tot het remediëren van klanten/patiënten met o.a. Bachbloessems!

Reflexoloog en voetreflexoloog: lees en huiver bij de medische claims die op de website van VDAB naar voren gebracht worden:

“Inhoud van de cursus • Inleiding, geschiedenis van de voetreflexzonetherapie • Doel van de reflexzonetherapie, neurofysiologie, indicaties en contra-indicaties en reacties.. • Topografie volgens Peter Mandel • Basishandgrepen • Osteologie en palpatoire anatomie van de voet • Reflexzones van hoofd en hals: theorie + praktijk • Reflexzones van wervelkolom, thorax en schoudergordel : theorie + praktijk • Bekkengordel : theorie + praktijk • Urologie: theorie + praktijk • Spijsverteringsstelsel: theorie + praktijk • Luchtwegen, longen en hart : theorie + praktijk • Lymfestelsel, Plexus Solaris: theorie + praktijk • Endocriene klieren: theorie + praktijk • Sleutelwoorden bij de Vijf elementen • Meridianenstudie: verloop, doelgebieden, energetische functies, relaties… • Behandelingsclassificatie: symptomatisch, Energetisch volgens TCG, fytotherapie..”

Veertien dagen geleden meldde de woordvoerder van de VDAB dat men de databank kritisch ging bekijken. Geen idee of dit nu al gebeurd is. Ook geen idee wat men bedoelt met “kritisch”, geen idee van de periode die men daar heeft voor uitgetrokken. Erger zou zijn dat dit wél gebeurd is en dat bovenstaande het resultaat is van een kritische doorlichting!

Maar zo pessimistisch wil ik niet zijn. Ik hoop van harte dat VDAB en de nieuwe woordvoerder ons binnenkort kunnen melden dat hun databank “geheald” is. Er zijn genoeg instanties die daarbij willen helpen, bij het wikken en wegen van cursussen, opleidingen e.d.

P.S.

Dit artikel is gebaseerd op een reeks tweets naar o.a. @vdab_be. Ondertussen is ook al de eerste, andermaal hoopgevende repliek van de nieuwe woordvoerder van de VDAB binnen. Anderzijds, men kan toch moeilijk verdedigen dat tenenlezer ‘voetreflexoloog’, Feng Shui-expert, Bachbloesemtherapeut “arbeidsmarktgerichte” opleidingen zijn. Opkuisen, die handel, VDAB! Volgende maand nog eens bekijken.

Etienne Vermeersch, 1934-2019

Etienne_vermeersch_2013

Prof. dr. Etienne Vermeersch
º02-05-1934 – †18-01-2019

Prof. dr. Etienne Vermeersch was een Belgisch filosoof, ethicus, klassiek filoloog en skepticus. Hij was hoogleraar en vicerector aan de Universiteit Gent.

Zijn wetenschappelijk werk heeft betrekking op grondslagenonderzoek van de menswetenschappen, filosofische aspecten van het onderzoek over informatica en artificiële intelligentie en, recent meer en meer, algemeen maatschappelijke en ethische problemen, vooral op het gebied van bio-ethiek, milieufilosofie en de cultuurfilosofie.  Hij leverde een niet geringe bijdrage tot de legalisering van abortus en vooral van euthanasie in België. Meer over Etienne Vermeersch.

Bron: www.etiennevermeersch.be

* * *

“Professor doctor Etienne Vermeersch (84) is overleden. Hij was een van de grootste vrijzinnige intellectuelen van onze tijd. Al in de jaren 70 besprak hij thema’s zoals abortus, euthanasie en pedofilie. Later is hij zich ook gaan toeleggen op de milieuproblematiek en werd hij een belangrijk opiniemaker en scepticus.”

“Vermeersch is stichtend lid van SKEPP, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale. Als overtuigd scepticus haalt hij hard uit naar paranormale beweringen. “Nog nooit is iemand zonder arm naar Lourdes gegaan en met een arm teruggekeerd.””

Volledig artikel
Pieterjan Huyghebaert: Moraalfilosoof Etienne Vermeersch (84) overleden

* * *

“Etienne Vermeersch heeft gekozen voor euthanasie. Dat is bevestigd door zijn goede vriend Dirk Verhofstadt aan De Morgen. Verhofstadt bracht eerder op de dag Vlaanderen op de hoogte van zijn overlijden. “Ik sterf dankzij mijn levenswerk”, zei Vermeersch volgens Verhofstadt over zijn keuze voor euthanasie.”

Volledig artikel
Cathy Galle: Etienne Vermeersch koos voor euthanasie: “Ik sterf dankzij mijn levenswerk”