Filip Van Beurden: 200 jaar homeopathie

Leuk nieuws: van skeptische buddy Filip Van Beurden verschijnt vandaag 200 jaar homeopathie. Een onverdund kritische bespreking. Het is ondertussen nummer vier in de skeptische reeks van inleidende, kritische boeken, een samenwerking tussen SKEPP en Academic and Scientific Publishers (ASP), gecoördineerd door Johan Braeckman.

Auteur Filip Van Beurden (geb. 1968) is ingenieur elektromechanica, heeft een grote interesse in organische chemie en is reeds jaren actief lid van SKEPP. Samen schuimen we al eens een spirituele beurs af, op zoek naar genezende kristallen, heilzaam engelenwater en vlotpratende mediums.

In een luttel aantal bladzijden weet Filip Van Beurden op een vrij objectieve maar kritische wijze homeopathie uit de doeken te doen, waarbij hij ook de populaire misverstanden over deze vorm van alternatieve geneeskunde haarfijn uitlegt, inclusief misverstanden die vaak net door fervente aanhangers worden gedebiteerd. Van Beurden bespreekt verder de geschiedenis, de basisprincipes en de huidige homeopathische industrie en stelt daar de huidige stand van de wetenschap tegenover. Ook de Europese regelgeving wordt onder de loep gehouden.

200 jaar homeopathie is een vlotgeschreven boekje dat net omwille van zijn compactheid niet mag ontbreken in de bibliotheek van een kritische denker. Van Beurden wil niet zozeer de confrontatie aangaan, dan wel zo correct mogelijke, verifieerbare informatie aanreiken. En dat maakt het eveneens tot een uitstekend cadeau voor liefhebbers van homeopathie.

Freud online

Freud - Sigmund cartoonDe enige Sigmund die er echt toe doet, heet Sigmund, is psycholoog en geesteskind van Peter De Wit. Groot was dan ook mijn verbazing dat afgelopen weken zowaar die andere Sigmund het onderwerp van discussie was in de Vlaamse media. Nog groter was mijn verbazing dat het niet ging over de historische waarde, maar over de hedendaagse relevantie van Freud en vooral de psychoanalyse. Hedendaags? Psychoanalyse? Relevant? Echt waar, ik verzin het niet.

Enfin, de discussie werd eigenlijk al eerder in gang getrapt door het kritische stuk van Filip Buekens en Geerdt Magiels over de Marxistisch-Freudiaans-Lacaniaanse psychoanalyticus, cultuurfilosoof en woordenpatser Slavoj Zizek (Žižek voor de Ascii-isten, ˈʒiʒɛk voor de IPA-ieten en de bezoekers van donkerbruine cafés onder ons). Maar met de bespreking van Sophie Roberts documentaire Le mur. La Psychanalyse à l’épreuve de l’autisme en het daaropvolgende juridisch gevecht, en Maarten Boudry’s artikel Pseudo-wetenschap aan de universiteit barstte het debat helemaal los, vooral in de krant De Standaard en in mindere mate op de websites dewereldmorgen.be en deredactie.be. Een overzicht vindt u onderaan.

Hoog tijd dus om de luie, lederen sofa achter mij te laten en op zoek te gaan naar bronnen. De plaatselijke bibliotheek, ja; Uitgeverij Boom, die het werk van Freud blíjft uitgeven, ja, oké, maar wij zoeken het online.

In de beklijvende taal van Lotte Lenya vindt u hier die Gesammelte Werke (1893-1939: Schriften, Vorträge und Aufsätze zur Psychoanalyse). Veel plezier gewenst. De grootste verzameling van beschikbare online titels in het Engels bevinden zich op de pagina’s van het Gutenberg Project. Wil u de man in actie zien, dan kan u terecht op de videopagina van het Oostenrijkse Freudmuseum.

Tot slot kan u misschien ook eens een kijkje nemen op de website van het INFC, the International Network of Freud Critics:

For almost a century now psychoanalysis has developed in several Western countries as the ancillary, if not as the primary part, of various healthcare systems. However, the scholarly critical studies (medical, literary, or philosophical) of the principles and the practices of Freud and his successors, which have been undertaken over the last thirty years, have shown that the Freudian enterprise was no more than a pseudo-scientific fraud built upon the erroneous interpretations of patients’ statements, and that these mistaken interpretations themselves depended upon inaccurate, and indeed impossible, theories. This imposture has led to a blunders concerning the treatment of patients who sought help at their moments of greatest vulnerability.

*  *  *

Een overzicht

En in de titel staat de naam “Einstein” (bibliografie)

Wéken al zijn we moeizaam op zoek naar clevere grapjes en verheven woordspelletjes in verband met de sneller dan snelle neutrino’s en de iets tragere Albert Einstein. Maar bij KritischeMassa·be zijn we nu eenmaal niet van den haas gepoept. Trouwens, het duurt even om de 9.690.000 resultaten die Google geeft voor de zoekopdracht “neutrinos Einstein” te doorworstelen*. Wat we vooral onthouden hebben, is dat een artikel met een foto van Einstein of een titel die aan hem refereert op heel wat hits kan rekenen. Vooruit dan maar.

Aangezien KritischeMassa·be ook een blog is over bronnen, zijn we op zoek gegaan naar de originele teksten. In tal van artikels over de snelle neutrino’s wordt verwezen naar Einsteins theorie van de speciale relativiteit. Deze theorie werd geïntroduceerd in Zur Elektrodynamik bewegter Körper (1905) (On the Electrodynamics of Moving Bodies), een van de zogenaamde Annus Mirabilis-papers.

Van de speciale relativiteitstheorie naar de algemene is maar een kleine stap, voor ons, sterfelijke surfers, bedoel ik dan: Die Feldgleichungen der Gravitation (1915) (The Field Equations of Gravitation).

Gelukkig heeft Albert Einstein zelf snel gezorgd voor een vereenvoudigde versie (nu ja) voor lezers “who, from a general scientific and philosophical point of view, are interested in the theory, but who are not conversant with the mathematical apparatus of theoretical physics”: Über die spezielle und die allgemeine Relativitätstheorie (1917) (Relativity. The special and general theory).

Ach wat, in for a penny, in for a pound. Het valt al snel op dat niet alleen de theorieën van Einstein een gigantisch studiegebied op zich zijn, ook de zoektocht naar de ultieme Einstein bibliografie is blijkbaar niet voor watjes.

Het Institut für Physik van de Universiteit van Ausburg verzamelde in 2005 de zogenaamde Einstein’s Annalen [der Physik] Papers (EAP, 1900-1929), met tal van links naar de artikels zelf (in pdf-formaat).

De die-hard liefhebber kan haar hartje ophalen op twee andere interwebpagina’s:

  • Einstein Archives Online Website, “the first online access to Albert Einstein’s scientific and non-scientific manuscripts held by the Albert Einstein Archives at the Hebrew University of Jerusalem and to an extensive Archival Database, constituting the material record of one of the most influential intellects in the modern era”.
  • Princeton University Press, Albert Einstein, de uitgevers van The Collected Papers of Albert Einstein. (“Selected from among more than 40,000 documents contained in the personal collection of Albert Einstein (1879-1955), and 15,000 Einstein and Einstein-related documents discovered by the editors since the beginning of the Einstein Project”.)

Krijgt u, evenals ik, last van hartkloppingen bij het doornemen van bovenstaande bronnen, dan bieden de zoekresultaten bij Open Library misschien een alternatief op menselijker formaat.

 

* Als we dan toch een artikel moeten kiezen, dan gaan we voor Victor Stengers No Cause to Dispute Einstein (september 2011). Stenger heeft een heldere pen, als deeltjesfysicus weet hij waarover hij praat én hij linkt naar de originele studie die het woord neutrino ingang deed vinden in het dagelijkse taalgebruik, Measurement of the neutrino velocity with the OPERA detector in the CNGS beam (2011).