Etienne Vermeersch, 1934-2019

Etienne_vermeersch_2013

Prof. dr. Etienne Vermeersch
º02-05-1934 – †18-01-2019

Prof. dr. Etienne Vermeersch was een Belgisch filosoof, ethicus, klassiek filoloog en skepticus. Hij was hoogleraar en vicerector aan de Universiteit Gent.

Zijn wetenschappelijk werk heeft betrekking op grondslagenonderzoek van de menswetenschappen, filosofische aspecten van het onderzoek over informatica en artificiële intelligentie en, recent meer en meer, algemeen maatschappelijke en ethische problemen, vooral op het gebied van bio-ethiek, milieufilosofie en de cultuurfilosofie.  Hij leverde een niet geringe bijdrage tot de legalisering van abortus en vooral van euthanasie in België. Meer over Etienne Vermeersch.

Bron: www.etiennevermeersch.be

* * *

“Professor doctor Etienne Vermeersch (84) is overleden. Hij was een van de grootste vrijzinnige intellectuelen van onze tijd. Al in de jaren 70 besprak hij thema’s zoals abortus, euthanasie en pedofilie. Later is hij zich ook gaan toeleggen op de milieuproblematiek en werd hij een belangrijk opiniemaker en scepticus.”

“Vermeersch is stichtend lid van SKEPP, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale. Als overtuigd scepticus haalt hij hard uit naar paranormale beweringen. “Nog nooit is iemand zonder arm naar Lourdes gegaan en met een arm teruggekeerd.””

Volledig artikel
Pieterjan Huyghebaert: Moraalfilosoof Etienne Vermeersch (84) overleden

* * *

“Etienne Vermeersch heeft gekozen voor euthanasie. Dat is bevestigd door zijn goede vriend Dirk Verhofstadt aan De Morgen. Verhofstadt bracht eerder op de dag Vlaanderen op de hoogte van zijn overlijden. “Ik sterf dankzij mijn levenswerk”, zei Vermeersch volgens Verhofstadt over zijn keuze voor euthanasie.”

Volledig artikel
Cathy Galle: Etienne Vermeersch koos voor euthanasie: “Ik sterf dankzij mijn levenswerk”

Dag van Denis Diderot

Op 5 oktober 1713 knipperde Denis Diderot voor het eerst met zijn ogen. 35 jaar later knipperde Frankrijk en omstreken met de ogen bij het lezen van Les Bijoux indiscrets (1748), waarin Sultan Mangogul van Congo (voor de goede verstaander: de Franse koning Louis XV) een magische ring krijgt waardoor hij kan spreken met de bijoux van de madammen. Inderdaad, met hun flamoezen. Het zal u weinig verbazen dat zijn werkje anoniem werd uitgegeven.

Twee jaar later maakte Diderot zich echter op voor het grote werk. Toen drukker, boekenhandelaar en vrijmetselaar André Le Breton hem vroeg om de Cyclopaedia, or Universal Dictionary of Arts and Sciences te vertalen, begon Diderot samen met Jean Le Rond d’Alembert aan het project, maar met een zeer eigen invulling, wat uiteindelijk resulteerde in de Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers. De cijfers de Encyclopédie (1751-1772) zijn ronduit indrukwekkend: uiteindelijk schreven 134 auteurs 20.736.912 woorden bij elkaar op zo’n 18.000 bladzijden, uitgegeven in 17 volumes. Goed voor 76.242 onderwerpen, waaronder 44.632 lemmata, 28.366 subartikels.

Ondanks de initiële toelatingen waren eerst de religieuze en later de wereldlijke machthebbers niet bepaald opgezet met het (zeer voorlopige) resultaat. Al na de publicatie van het tweede deel werden, op aanraden van de jezuïeten, de koninklijke vergunningen ingetrokken en werd de Encyclopédie onderworpen aan een kerkelijke en koninklijke censuur.

Bij de eerste groep schoot onder meer de oproep tot (godsdienstige) tolerantie in het
verkeerde keelgat. Ook in andere werken liet Diderot steeds minder aan de verbeelding
over en al snel sloeg zijn deïsme om in atheïsme en een consequent materialisme. Zijn Pensées philosophiques (1746) liet hij dan ook beginnen met de waarschuwing:

J’écris de Dieu; je compte sur peu de lecteurs, et n’aspire qu’à quelques suffrages. Si ces Pensées ne plaisent à personne, elles pourront n’être que mauvaises; mais je les tiens pour détestables, si elles plaisent à tout le monde.

Om dan een pagina of wat later uit te halen:

Le déiste seul peut faire tête à l’athée. Le superstitieux n’est pas de sa force. Son Dieu n’est qu’un être d’imagination. Outre les difficultés de la matière, il est exposé à toutes celles qui résultent de la fausseté de ses notions.

Even vermelden dat hij in 1749, naar aanleiding van Lettre sur les aveugles à l’usage de ceux qui voient, al de binnenkant van een gevangenis had gezien. Maar terug naar
de Encyclopédie. Diderot en d’Alembert werden strak in het oog gehouden: het kritisch (en dus goddeloze, toch?) karakter was ook paus Clemens XIII niet ontgaan en in 1759
trakteerde Zijne Heiligheid hen op de encycliek Damnatio, et prohibitio, waarna de reeks op de Index Librorum Prohibitorum werd gezet. In 1948 stond-ie er nog op.

De tweede groep, de edelen van geboorte, was al niet veel gelukkiger. Men kreeg plots
het gevoel dat iemand de poten van onder de tronen aan het zagen was, zoals in dit citaat uit het lemma “Autorité”:

Aucun homme n’a recu de la nature le droit de commander aux autres. La liberté est un présent du ciel, et chaque individu de la meme espèce a le droit d’en jouir aussitòt qu’il jouit de la raison.

De vriendenkring van Diderot, of toch minstens de groep van mensen waarmee hij in
nauw contact stond, leest als een who’s who van de tweede helft van de 18de eeuw: Johann Wolfgang von Goethe kon Diderots Essais sur la peinture best smaken. Via Jean-Jacques Rousseau leerde hij de Duitse filoloog Friedrich Melchior, Baron von
Grimm kennen, die een intieme vriend zou worden.

Het boek dat even zeer overeind blijft staan als zijn standbeeld in Langres is Jacques le
fataliste et son maître. De weg die het manuscript aflegde, was bijna even grillig als de
reis van de naamloze meester en zijn knecht Jacques. Geschreven in de periode 1765-1780, deels door Goethe vertaald naar het Duits in 1785, wat dan weer hervertaald werd naar het Frans in 1793. De volledige vertaling in het Duits (1792) verscheen ook eerder dan de eerste volledige Franse editie (1796, postuum).

Denis Diderot stierf op 31 juli 1784. Zijn bibliotheek werd opgestuurd naar Catherina II
van Rusland. Zij was jarenlang zijn mecenas, maar elkaar ontmoeten deden ze pas in
1773. De collectie van Diderot werd opgenomen in de Keizerlijke, nu Nationale Bibliotheek van Rusland.

Over Denis Diderot

De mooie en verzorgde website denisdiderot.com is helaas een beetje kort van stof, al bij al niet gedetailleerder of beter uitgewerkt dan het Franstalige artikel op
Wikipedia.

Werken van Denis Diderot

Skeptics in the Pub

maarten

“Tomeloos denken en matig drinken.”

Onder dit motto organiseert SKEPP elke maand Skeptics in the Pub: korte lezingen in de grote en minder grote Vlaamse steden waarbij kritisch denken en de interactie tussen de spreker en het publiek centraal staat.

Flanders Skeptics in the Pub is een initiatief van SKEPP en Skepp Educatief, en laat zich graag volgen via z’n Facebook en twitter.

De lezingen starten om 20.00 u. De inkom is gratis.

pepijn 4x416 juni 2016 – PEPIJN VAN ERP
De Afkikker, Gent

Wiskundige van opleiding en sinds maart 2012 bestuurslid van de Nederlandse organisatie Skepsis. Pepijn is redactielid van kloptdatwel.nl en Skepter.

 

 

johan 4x431 mei 2016 – JOHAN BRAECKMAN
’t Gesproken Dagblad, Wetteren

Hoogleraar wijbegeerte aan de Ugent, oprichter van de Maakbare Mens, auteur van talloze artikels, opiniestukken en boeken, waarvan De Ongelovige Thomas heeft een punt (2011, samen met Maarten Boudry) waarschijnlijk het bekendst is.

 

Sebastien 4x429 april 2016 – SEBASTIEN VALKENBERG: VAN ‘DUYSTERE WOORDEN’ NAAR BOBO-TAAL
De Corridor, Wetteren

Nederlandse filosoof-schrijver die in zijn columns, essays en lezingen graag teruggrijpt naar het denkwerk van grote filosofen.

 

ann17 maart 2016 – ANN DE CRAEMER: HEERLIJK HELDER
De Afkikker, Gent AFGELAST

Taalvragen leg je voor aan een taalexpert, en Ann De Craemer is er zo eentje. Zij schreef samen met Jan Hautekiet het boek Heerlijk Helder (Uitgeverij Polis, 2015). En daarin fileerden zij o.a. politiek, filosofisch en academisch taalmisbruik.

Angelo Fasce2 maart 2016 – ANGELO FASCE: PSYCHOLOGY & PSEUDOPSCHOLOGY
De Afkikker, Gent

Angelo is currently involved in the never-ending battle against pseudotherapies and pseudoscience, he’s part of ADEPT (Association for the Defence of the Patients from Pseudotherapies), an association that takes legal and educational initiatives to protect patients.

Tim_Trachet_016 februari 2016 – TIM TRACHET: DE SPEURTOCHT NAAR HET PARANORMALE
Goudblommeke in papier/La fleur en papier doré, Brussel

Tim Trachet was voorzitter van SKEPP sinds de oprichting in 1990 tot 1998. Hij is tevens penningmeester van de Europese Raad van Skeptische Organisaties.

 

boudry4 februari 2016 – MAARTEN BOUDRY: ILLUSIES
De Afkikker, Gent

Bij elke nieuwe druk van zijn boek Illusies voor gevorderden nodigen we hem uit voor een sessie van Skeptics in the Pub: Maarten Boudry.

 

 

Hetty 4x426 januari 2016 – HETTY HELSMOORTEL: OUVERT/FERMÉ – HOE OPEN IS ONZE MODERNE WETENSCHAP?
De Afkikker, Gent

Hetty Helmsoortel is onderzoekster, moeder, theaterliefhebber. Als moleculair bioloog gaat ze het gevecht aan met kinderleukemie. Ze vertolkt de kritische stem van de wetenschap en de stem van de kritische wetenschapper bij De Afspraak op Canvas en is bezieler van project 390.be, Heldere Wetenschap in 390 woorden.

Ronny20 december 2015 – RONNY MARTENS: DE STER VAN BETLEHEM
’t Gesproken Dagblad, Wetteren

Medestichter van De Vrienden van de Oude Sterrenwacht van de RUG, de vereniging die nu de Volkssterrenwacht A. Pien uitbaat, 15 jaar voorzitter van geweest en geef er nog steeds de cursus Sterrenkunde (voor gevorderden). Interesses voor wetenschap, vooral sterrenkunde, en geschiedenis. En dat komt allemaal mooi samen bij het onderwerp van de voordracht.

tayson17 december 2015 – TAYSON PEETERS & MAARTEN BOUDRY: ILLUSIES VOOR EN DOOR GEVORDERDEN
De Geus, Gent

Een mentalist en een filosoof stappen een café binnen…
Niet het begin van een grap, wel van een avondje Young Skeptics in the Pub met Tayson Peeters en Maarten Boudry. De ene stapt het podium op om illusies te creëren, de andere om ze te doorprikken. Wat ze gemeen hebben is een dubbele leidraad: “Laat je niets wijsmaken” en “Maak jezelf niets wijs”.

marleen finoulst 215 december 2015 – MARLEEN FINOULST: OPPASSEN MET DOKTER GOOGLE
Den Hopsack, Antwerpen

In 2006 startte ze met het onafhankelijke gezondheidsmagazine Bodytalk bij Roularta en in 2013 met de website www.gezondheidenwetenschap.be, in de schoot van het Belgisch Centrum voor Evidence-Based Medicine. Haar doel: lezers correct informeren over gezondheid.

katleen26 november 2015 – KATLEEN GABRIELS: STOP FOLLOWING ME!
Wereldcafé, Leuven

Katleen Gabriels is master in de Germaanse Talen (KULeuven) en in de Moraalwetenschappen (UGent), en doctor in de Wijsbegeerte en Moraalwetenschappen (VUB). Ze werkt momenteel als postdoctoraal onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel. Haar onderzoek spitst zich toe op actuele problemen uit de computerethiek.

Bart Coenen 227 oktober 2015 – BART COENEN: WEG MET HET GROENE TRADITIONALISME, MAAK PLAATS VOOR DE ECOMODERNISTEN
De Afkikker, Gent

Bart Coenen is oprichter en hoofdredacteur van het onafhankelijke journalistieke project BackCover.be waar hij nieuws brengt op het snijpunt van milieu, ecologie en technologie. Vandaag noemt hij zich de eerste Vlaamse ecomodernist en keert hij zich tegen het traditionele groene doemdenken. Samen met Frank Verhoft vertaalde hij An Ecomodernist Manifesto naar het Nederlands.

Griet24 september 2015 – GRIET VANDERMASSEN: NIET OM SEKS? MACHT EN SEKS BIJ VERKRACHTING”
De Afkikker, Gent

Griet Vandermassen is auteur van Who’s Afraid of Charles Darwin? Debating Feminism and Evolutionary Theory (2005), vertaald en bewerkt als Darwin voor dames.. Over feminisme en evolutietheorie (2005) en coauteur van In Darwins woorden. Leven, werk en denken van Charles Darwin.

[Ctrl-P] Rosalind Franklin, DNA scientist, celebrated by Google doodle

970626_398340190272648_905627796_n

British biophysicist and x-ray crystallographer helped discover DNA’s structure but controversially missed out on Nobel prize.

The latest Google doodle celebrates the life and work of British biophysicist and x-ray crystallographer Rosalind Franklin, whose research led to the discovery of the structure of DNA.

Franklin was born in Notting Hill, London on 25 July 1920.

The second “o” in the doodle contains her image, while the “l” has been replaced with the DNA double helix.

Franklin also made critical contributions to our understanding of the molecular structures of RNA, viruses, coal and graphite.

She died from ovarian cancer in April 1958, aged just 37.

The scientist has perhaps become best known as “the woman who was not awarded the Nobel prize for the co-discovery of the structure of DNA”.

During her DNA research, Franklin worked at King’s College London under Maurice Wilkins.

The story goes that he took some of her x-ray crystallography images without her knowledge and showed them to his friends, Francis Crick and James Watson, who were also trying to discover the structure of DNA.

Wilkins, Crick and Watson were awarded the Nobel prize in Chemistry in 1962.

Crick later acknowledged that Franklin’s images were “the data we actually used” to formulate their 1953 hypothesis regarding the structure of DNA.

The most significant of those images is known as Photo 51, which is also the inspiration for an exhibition currently at Somerset House in London.

Bron: The Guardian

Christian René de Duve (2 oktober 1917 – 4 mei 2013)

Duve - foto

 

http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1974/duve-autobio.html

Neil Alden Armstrong (5 augustus 1930 – 25 augustus 2012)

Neil Armstrong - foto

Christopher Eric Hitchens (13 april 1949 – 15 december 2011)

Christopher Hitchens - foto