Altmed in het land van de ayatollahs, deel 4

Opnieuw een kheili mamnoen, Neda Nasrabadi.

* * *

Olie van violetjes, ‘traditioneel’ middel tegen COVID-19

“Islamitische geneeskunde” is niet zozeer een vlag dan wel een lappendeken dat een heel gamma aan mogelijke ladingen dekt. Elke beoefenaar kan er zijn stukje aan vasthechten, eigen dada’s incorporeren, andere negeren. In dit artikel willen we een poging ondernemen om de verschillende aspecten die tot het domein ‘islamitische geneeskunde’ behoren, te belichten. Wat niet wil zeggen dat elke adept al deze elementen samen aanvaardt of op dezelfde manier onterpreteert.

Hadith

Het is onmogelijk om niet te verwijzen naar de zogenaamde geneeskunde van de Profeet. Dit bestaat in de eerste plaats uit adviezen van Mohamed v.a.v. hygiëne, ziekte en behandelingen. Uitspraken van de Profeet (en van anderen uit zijn directe entourage) vindt men terug in de Hadith (meervoud). Voor zover ik het durf samenvatten, lijken de Hadith op een web van verzamelingen van netwerken van uitspraken van de Profeet c.s. te zijn over alle aspecten van het leven.

De Hadith bevatten niet alleen de woorden van de profeet, maar ook verwijzingen naar de personen die ze overgeleverd, doorgegeven hebben. De sjiitische traditie, die overheerst in Iran, volgt deels een andere reeks verzamelingen dan de meeste soennitische. In de Iraans-sjiitische traditie wordt uiteraard heel veel aandacht besteed aan de overlevering van hun twaalf imams en compagnons.

De uitspraken zijn van zo’n aard dat men er zeer zinnige adviezen uit kan destilleren, bijvoorbeeld oproepen tot een goede persoonlijke hygiëne, gezonde voeding, gematigdheid en andere zeer praktische en toepasbare raadgevingen. Voor zover ik het begrijp, putten heel wat regeringen, maar ook gezondheidscampagnes in moslimlanden uit deze voorraad van vrij algemene maar verstandige aanbevelingen.

Helaas lijken de meeste fundamentalistische hard-core aanhangers van de islamitische geneeskunde zich te laten verleiden tot het propageren van meer omstreden uitspraken: de promotie van kamelenurine als medicijn is een klassieker in het genre. In deel 3 haalde ik al een uitspraak aan van Abbas Tabrizian: als kinderen geboren uit seks tijdens de menstruatie lepra krijgen, dan ligt de schuld bij de man. In mijn stuk Soupe à l’iranniene van 2014 vinden liefhebbers nog enkele voorbeelden.

Veel problematischer dan de soms smeuïge uitspraken, zijn de overgeleverde interpretaties en heel lang moet men niet zoeken om tegenstrijdige ideeën te vinden. Dat de Profeet zou gezegd hebben dat genezing door drie handelingen kan bekomen worden, daar zijn de meesten het over eens. Het gaat over honing, ‘cupping’ en cauterisatie, het verbranden van weefsel of het te verwijderen of af te sluiten. Volgens de ene overlevering verbiedt de Profeet het, volgens de andere houdt hij er niet van. Gelukkig is dit heden ten dage een marginaal fenomeen.

Dit soort discrepanties zijn helaas niet zeldzaam en dragen niet alleen bij tot onduidelijkheid en  willekeur, maar ook tot het vormen van verschillende, elkaar beconcurrerende theologisch-medische stromingen.

“In de islamitische geneeskunde bestaat niet zoiets als onmogelijk”, verklaarde Hojjatoleslam Sahib al-Amri, een lid van het Imam Reza-Instituut voor Traditionele Islamitische Geneeskunde in Mahshahr tijdens een conferentie over islamitische geneeskunde. “Islamitische geneeskunde is het sterkste medicijn ter wereld en er is op geen enkele school zo’n medicijn. De traditionele Iraanse geneeskunde is afgeleid van de traditionele geneeskunde van de Ahl al-Bayt.” Ahl al-Bayt verwijst naar de Mensen van het Huis en in de sjiitische traditie zij dat Mohammed, dochter Fatima, en de latere Imams Ali, Hassan en Hoessein.

Iraanse traditionele geneeskunde

Muhammad ibn Zakariya al-Razi
Wellcome Images. Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0

Zoals beschreven in deel 2 werd de Perzische geleerde Ibn Sina (ca. 980) hoog aangeschreven. Hij bracht de toenmalige medische kennis van de Grieks-Romeinse, Perzische, Chinese en Indische tradities samen in de Canon van de geneeskunde.

De iets oudere Muhammad ibn Zakariya al-Razi (geboren in 865) was naast een zeer veelzijdige geleerde ook een medische expert in zijn dagen. Hij was een uitstekend observator en beschreef zo’n 900 ziektes in detail en hield zich bezig met pediatrie, oogheelkunde, immunologie. Hij wordt ook al wel eens de vader van de psychologie genoemd. Al-Razi was een van de eersten die ethanol bij behandelingen gebruikte. Zijn belang kan niet overschat worden.

Dat beiden Perzisch en moslims waren, wordt vanzelfsprekend uitgebuit door de Iraanse altmedmoellahs. Het is evenwel overdreven, om niet te zeggen onzinnig, om hun vergaarde kennis als islamitisch te bestempelen. Dat een van de bases van de traditionele Iraanse geneeskunde de Klassiek-Griekse humorenleer is, wordt minder luidt verkondigd. In ons laatste deel, over de seculiere versie van traditionele geneeskunde en het belang van de vier sappen, komen we hier trouwens op terug.

Islamitische geneesmiddelen

Het is ons minder duidelijk waar de talloze middeltjes en alternatieve behandelingen vandaan komen. Waarschijnlijk behoren zij deels tot oudere geschriften (honing en zoetigheden zijn daarin heel populair), deels tot de immer veranderende ‘traditionele’ volksgeneeskunde met zijn talloze hercombinaties van gekende ingrediënten, eigen aan elke gemeenschap.

Volgens Mohammad Javad Akbarain, een Frans-Iraanse expert op het gebied van de verschillende sjiitische scholen, worden bepaalde ‘originele’ recepten in bepaalde geschiedenisboeken toegeschreven aan de Profeet of aan de sjiitische Imams, maar de authenticiteit daarvan is zeer omstreden. Religieuze extremisten als Abbas Tabrizian malen niet om authenticiteit en presenteren de middelen als islamitische geneeskunde.

Een van de middelen tegen COVID-19 waarmee deze moellah wereldwijd beroemd werd, is olie geëxtraheerd uit viooltjes. Hij raadde zijn volgers aan om een katoenen doek te drenken in de olie en die tijdens de slaap in de anus te steken. De reacties waren navenant.

Toen het nieuws bekend werd, brak er een storm van verontwaardiging uit. Spot en hoongelach bleven niet uit, zowel in het thuisland als onder de Iraanse diaspora. Ook minder getalenteerde cartoonisten beleefden hoogdagen.

Zelfs de Arabischtalige e-krant Al-Monitor liet de kans niet onbenut om de Perzische geestelijke te ridiculiseren: A cleric’s cure for coronavirus becomes butt of jokes in Iran (maart 2020).

Andere aanbevelingen van moellah Abbas Tabrizian: eet veel appelen, uien en rapen, rode Tabarzad-suiker en veel Imam Kazems medicijn (zie lager). Hij raadt aan om kruiden te verbranden in de eerste maand van het jaar (pas op: de automatische vertaling geeft ‘roken’).

Het zogenaamde ‘Imam Kazem-medicijn’ bleek een instant-klassieker en is om meerdere redenen interessant. Het middel is een mengeling van ‘zwarte myrobalan’ (Terminalia chebula), Arabische gom en bruine suiker en werd reeds van in het begin van de coronacrisis voorgesteld als geneesmiddel. Terminalia chebula is een bekende ingrediënt voor tal van traditionele middelen, vooral in India, Nepal en Sri Lanka. Het wordt onder meer gebruikt om constipatie te verlichten.

Ondanks het feit dat Kazems medicijn gerekend wordt tot de traditionele Iraanse, islamitische geneeskunde, veroordeelde het ministerie van Volksgezondheid de naam van de onconventionele behandeling. “We zouden best vermijden om handgemaakte geneesmiddelen te noemen naar heilige personen, zelfs als ze ook maar min of meer effectief zouden kunnen zijn. Mochten er zich complicaties voordoen door het gebruik van het medicijn, dan kan dat leiden tot het beledigen van onze Imams”, aldus een voorzichtige woordvoerder. De altmedgoeroe Abbas Tabrizian en zijn volgelingen-verkopers legden deze aanmaning naast zich neer.

Het belette evenmin een opportunistische Instagrammer om in zijn verkooppraatje te stellen dat het én een middel is ter voorkoming van COVID-19 (i.e. het jaar 2019) én dat imam Kazem het reeds voorschreef. Imam Moesa-ye Kazem (ofte al-Kazim), nummer zeven van twaalf, haalde het jaar 800 net niet.

Eerder grappig dan van belang voor dit artikel: ik vond het product zelfs terug in een antwoord, out of the blue, op een Belgische fietsliefhebber die een tweet wijdde aan coronaproof fietsen.

Ook bepaalde Iraanse dokters probeerden er een slaatje uit te slaan en prezen het aan in hun YouTube-filmpjes, al dan niet geholpen door een strengkijkende religieuze sidecick.

De Arabische buren waren er in april 2020 minder gerust in: Charlatans and conspiracy theorists undermine Iranian scientists’ fight against pandemic, kopte de Arab Weekly, die geen spaander heel laat van de reputatie van altmedmoellah Abbas Tabrizian en zijn acolieten. De e-krant haalt het hoofd van de Vereniging van Herbalisten van (de provincie) Khorasan aan die het gebruik van het “elixir van Imam Kazim” scherp veroordeelt en de mensen smeekt om de raad van het ministerie van Volksgezondheid te volgen, eerder dan die van de “profiteurs van de traditionele geneeskunde”.

Bescherming vanuit heilige steden

De website van France 24 meldde eind maart 2020 dat de religieuzen in Qom, één van de eerste coronahotspots in Iran, weigerden zich aan de quarantainemaatregelen te houden. Sommigen vonden het zelfs nodig om auto’s te desinfecteren met ongekende substanties. Of beter, één kant van de auto te behandelen.

Mohammad Javad Akbarain ziet een verband tussen het verzet tegen de quarantaine en de promotie van traditionele middelen in Qom, het theologische centrum van Iran. Vóór de Islamitische Revolutie (1978-79) was het een marginaal fenomeen. Het nieuwe politieke regime begon echter al snel geld te pompen in de promotie ervan. Fundamentalisten beschouwen verder de vele heilige bedevaartplaatsen met hun schrijnen en mausoleums als plaatsen waar mensen komen, niet alleen om te genezen van een ziekte, maar om te helen, wat ook de islamitische geneeskunde promoot.

Voor hardliners als Ayatollah Noorullah Tabarsi, vertegenwoordiger van de Opperste Leider in Mazandaran is het duidelijk. De imams waren de beste op het gebied van behandeling en geneeskunde van hun tijd én hun nalatenschap moet gekoesterd en geëerd worden.

Een van de maatregelen die in Islamitisch Iran worden genomen, is om de erfenis van ons verleden nieuw leven in te blazen, en in de traditionele geneeskunde heeft Iran veel middelen en er zouden plannen voor de heropleving van de traditionele geneeskunde moeten zijn.

Veel tijd vraagt het niet om een sliert cursussen traditionele, islamitische, Iraanse geneeskunde terug te vinden die worden gedoceerd door geestelijken in Qom of Mashad, omwille van het mausoleum van Imam Reza (imam acht van twaalf) de belangrijkste Iraanse bedevaartstad.

Op sabk.org vinden we een mooi voorbeeld. Razavi lifestyle trainingen in samenwerking met het Imam Reza Centrum voor Cultureel Onderzoek, in aanwezigheid van een ayatollah. Bij de onderwerpen vinden we ‘de relatie tussen geneeskunde en religie’, ‘toegepaste stemming en stemmingspsychologie’, ‘irisologie’, ‘diagnose met de hand en tong’. En dat brengt ons terug bij deel een van deze reeks.

Onderaan vinden we een portaal naar een nieuwe altmed-hel. Op de website eslamteb.com, het geesteskind van Ebrahim Ibn Alian, een moellah en onderzoeker van de Iraanse islamitische, bevind ik me op vertrouwder terrein. De alternatieve, pseudomedische raadgevingen worden hier netjes afgewisseld met de gebruikelijke complottheorieën die we ook bij een doorsnee conspiritueel gezelschap als onze Artsen voor Vrijheid terugvinden.

Vraag: “Wie is de grondlegger van de chemische geneeskunde?​”
Het antwoord zal u verbazen: het is de analfabete en frauduleuze, maar intelligente, ambitieuze alchemist Paracelsus! Wie anders dan Bill Gates organiseert de uitbraak van HIV in een Iraanse provincie met het doel om van Iran een nieuw Afrika te maken?

Ook deze verspreiders van fake news en complottheorieën doen gretig een beroep op de wanstaltige illustraties van David Dees.

De Westerse geneeskunde is niets anders dan het gebrekkige kind van de oorspronkelijke geneeskunde, de islamitische geneeskunde. En hiermee zijn we terug bij de vader van de Islamitische Republiek Iran, ayatollah Khomeini.

* * *

In het laatste stuk van deze reeks kijken we naar meer seculiere vormen van kwakzalverij. In bepaalde segmenten van de betere middenklasse wordt nogal eens neergekeken op de boerenkinkels van moellahs, de akhoend. Terwijl westerse en al dan niet nep-oosterse vormen van alternatieve geneeskunde (en spiritualiteit) omarmd worden.

Altmed in het land van de ayatollahs, deel 3

Opnieuw bedank ik Neda Nasrabadi voor de genereuze hulp bij het opzoeken, het bijstellen van de vertalingen.

* * *

Het parfum van de profeet

In april 2020 verscheen op YouTube een filmpje waarin moellah Morteza Kohansal in een hospitaal “het parfum van de profeet” op de neus en lippen van een patiënt aanbracht. Samen met een collega had hij daarvoor op enkele andere afdelingen gebeden overledenen, wat in Iran vrij gebruikelijk is.

Kohansal maakte gebruik van de onoplettendheid van de bewakers om zijn alternatieve diensten aan te bieden op de corona-afdeling van het hospitaal. Volgens de beoefenaar van de islamitische geneeskunde zou zijn middel de patiënt doen niezen en beter doen worden. Dat bleek niet bepaald het geval.

Na de dood van de patiënt enige dagen later, werd de altmedmoellah gearresteerd. Niet dat men een causaal verband vermoedde tussen het toedienen van het ‘parfum’ en de dood van de patiënt. “Deze geestelijke werd geïndoctrineerd door islamitische propaganda”, aldus dr. Tahai, de directeur van het Anzali Ziekenhuis (in The Independent Persian).

Het ministerie van Gezondheid bekritiseerde eveneens de actie van de geestelijke. De woordvoerder verklaarde dat hij zonder toelating de bewuste afdeling van het ziekenhuis was binnengekomen. Hij had “zonder persoonlijke bescherming” verschillende patiënten bezocht, en de kans bestaat dat “hij nu een drager (van het COVID-19-virus) is”, aldus de website Radio Farda.

Journaliste Samaneh Qadrkhan haalt de vice-minister van Sociale Zaken en Criminaliteitspreventie aan in haar artikel Sommige geestelijken vallen de gezondheid van Iraniërs aan: “Elke persoon die ziekenhuizen en medische centra betreedt zonder aangepaste, beschermende kleding en die enige medische behandeling verricht of tussenbeide komt op een medische en illegale manier, wordt beschouwd als een crimineel. volgens de wet.” Het is onduidelijk of het bij woorden en vermaningen gebleven is.

Abbas Tabrizian

De discussie over de islamitische geneeskunde woedt al verschillende jaren in Iran. De laatste jaren rijzen instituutjes en commerciële websites die de traditionele geneeswijzen promoten en onderwijzen, als paddenstoelen uit de grond.

Een naam die zeer steevast opduikt is die van Abbas Tabrizian, van wie Morteza Kohansal een leerling is. Tabrizian is een Iraanse geestelijke, geboren in 1962 in de Iraakse stad Najaf, één van de heilige steden voor sjiieten. Tabrizian noemt zichzelf de vader van de islamitische geneeskunde hoewel hij waarschijnlijk nog geen enkele medische faculteit van binnenuit gezien heeft.

De Brits-Iraanse journaliste Samaneh Qadrkhan maakte in 2014 melding van een conferentie over islamitische geneeskunde die in 1994 in Yazd werd gehouden. Daar riep moellah Tabrizian op tot de heropleving van de “gebedstherapie”. Verder beweerde hij dat elke ziekte die niet door Surah al-Hamd (of Surah al-Fatihah, de openingsverzen van de Koran) werd genezen, nooit zou worden genezen. “De minister van Volksgezondheid riep toen op om de verspreiding van deze claim te voorkomen en noemde het een bedreiging voor de volksgezondheid”, aldus Samaneh Qadrkhan.

Net zoals tal van zijn collega’s en van ayatollah Khomeini houdt Tabrizian zich ook bezig met hygiënische en seksuele voorschriften die volgens hen van de profeet en z’n nakomelingen komen, maar aangedikt lijken te zijn met eigen interpretaties. Als kinderen geboren uit seks tijdens de menstruatie lepra krijgen, dan ligt de schuld bij de man. Dat genre.

Reeds in 2009 probeerde een bijzondere raad van geestelijken de directeur-generaal van het Bureau voor Toezicht en Accreditatie van Medische Zaken, een afdeling van het Ministerie van Volksgezondheid te overhalen om de medische centra en de apotheken in de invloedsfeer van Tabrizian te laten sluiten.

Begin 2020 kwam hij in het nieuws door de publieke verbranding van Harrison’s Principles of Internal Medicine, “arguably the most recognized book in all of medicine”, aldus pakweg Jama Network. Het handboek wordt ook gebruikt aan de Iraanse medische faculteiten.

Moderne geneeskunde serveert Tabrizian af als een poging van zionisten (en Amerikanen) om de superioriteit van de traditionele islamitische geneeskunde te ondermijnen, moslims te elimineren, de Iraanse Revolutie onderuit te schoffelen. Naast het gebruik van allerhande kruidenmiddelen, raadt deze moellah ook gebedsgenezing aan.

Sinds enige tijd geeft Tabrizian les via pod- en vodcasts en laat hij zijn gedachten de vrije loop over tal van medische en psychologische onderwerpen, die hij afkruidt met promotiepraatjes voor plantaardige middeltjes en loodzware Korancitaten. Het dient gezegd, zijn sessies zijn betaalbaar, spotgoedkoop zelfs. Maar een tikkeltje saai. Via zijn Telegramkanaal verkoopt hij de producten uit zijn online winkel in Qom. Op zijn virtuele winkelrekken ligt een ruim assortiment aan voedingsmiddelen, supplementen en medicijnen, ook voor de behandeling van Parkinson, MS en kanker. Tabrizian beweert dat hij dagelijks meer dan 150 mensen met ongeneeslijke ziekten behandelt met islamitische geneeskunde in Qom.

Eigenaardig genoeg vond hij bondgenoten in het entourage van Ali Khamenei, de hoogste leider van Iran, en geniet hij daardoor onschendbaarheid tegen de kritiek van het publiek, academici en zelfs van meer wetenschappelijk georiënteerde geestelijken.

Het mag geen verrassing zijn dat Tabrizian van de huidige pandemie gebruik maakte om nog meer bizarre ideeën te verspreiden én dat de pers in binnen- en buitenland daar gretig op inspeelt. De man is ook niet vies van een complottheorie meer of minder: “chemische” medicijnen zijn de hoofdoorzaak van kankers en veroorzaken herhaling van de ziekte omdat ze het beenmerg aantasten en het in kanker veranderen. Die producten worden de Iraanse gelovigen opgedrongen door de joden. In het begin van de crisis verklaarde hij dat het Coronavirus ontworpen was om het Chinese gen te bestrijden. Iraniërs zouden niet worden besmet.

Dat staat in schril contrast met de ravage die de ziekte in Iran heeft aangericht in de echte wereld: 1.897.314 bevestigde gevallen, 62.759 doden, aldus Worldometers.info. “Op 18 februari 2020 rapporteerde het land het eerste geval van COVID-19 in de stad Qom”, volgens de website van Flanders Investment and Trade (in juli 2020). “Sindsdien verspreidt het virus zich razendsnel over het hele land en is Iran een van de zwaarst getroffen gebieden wereldwijd.” Het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken toont aan dat Iran niets aan het toeval wil overlaten.

Ook de komst van de eerste vaccins greep moellah Tabrizian aan om van zich te laten horen. Van het artikel Reactie op de bewering van de Tabrizians over de relatie tussen het coronavaccin en homoseksualiteit onthoud ik:

Benader geen mensen die zijn gevaccineerd. Ze hebben microchips ingeplant gekregen en genetische veranderingen ondergaan. Ze behoren niet meer tot het menselijk ras en gedragen zich als een gecontroleerde robot, waarbij ze de genen van geloof, moraliteit en fatsoen verloren hebben en homoseksueel worden.

We kunnen nergens terugvinden wat ’s mans ideeën over andere vaccins zijn.

In de marge: de woordvoerders van de regering uiten dan weer hun afkeer van Amerikaanse en Britse COVID-19-vaccins (respectievelijk de Grote Satan en de Kleine). Iran zet z’n geld in op de Russische, Chinese en Indische vaccins. Iran zou ook bezig zijn met de ontwikkeling van een eigen vaccin.

The Empire strikes back, een beetje en niet met volle goesting

De houding van religieuze machthebbers tegenover mensen als Tabrizian is niet eenduidig. De eerder aangehaalde poging in 2009 om de instituten van Tabrizian te laten sluiten is duidelijk niet gelukt. Hoewel het ministerie van Gezondheid regelmatig andere klachten over traditionele genezers te verwerken krijgt, stelt radiofarda.com dat “alle studenten geneeskunde, tandheelkunde en farmacologie verplicht worden om cursussen traditionele, Islamitische geneeskunde te volgen”. En dat ondanks de grote bezorgdheden omtrent de volksgezondheid.

Verder bestaat er ook iets als de Wetenschappelijke Organisatie voor Traditionele Geneeskunde, maar zelfs die sociëteit heeft geconstateerd dat sommige centra die traditionele of islamitische methoden gebruiken, niet over de nodige kennis en expertise beschikken om in de medische wereld te werken, aldus Samaneh Qadrkhan in The Independent Persian.

Anderzijds ontlokte de berichten over de moellah die het parfum van de profeet toediende, een volgeling van Tabrizian trouwens, heel wat sterke reacties, ook op de sociale media. Het ministerie van Volksgezondheid voelde zich genoodzaakt om te reageren en riep de rechterlijke macht op om in te grijpen.

De ene woordvoerder stelt dat volgens de Iraanse grondwet “de behandeling door niet-artsen in strijd is met de wet en de sharia”. Er gingen stemmen op om het medicijn van Imam Kazem, de wierook van Hazrat Maryam en het medicijn van Imam Reza niet meer in naam van de religie voor te schrijven. Toch legt de Hoogste leider van de Islamitische Republiek Iran al jaren de nadruk op het erkennen, verklaren, promoten, ontwikkelen en institutionaliseren van traditionele Iraanse geneeskunde door algemeen gezondheidsbeleid. Er zijn geen aanwijzingen voor een mentaliteitswijziging in de hoogste regionen van de Islamocratische republiek.

De actie van moellah Morteza Kohansal bracht soortgelijke verhalen naar boven. De kinderen van Hashemi Shahrouri en Ayatollah Haeri Shirazi, twee hooggeplaatste geestelijken van de Islamitische Republiek, namen ene Rawazadeh, ook een islamitische genezer, zwaar op de korrel. Hun vaders stelden te veel vertrouwen in deze altmedmoellah, die hen er blijkbaar van overtuigde om de adviezen van de reguliere dokters op te geven. Beide ayatollahs stierven, aldus voanews.ir.

Naar aanleiding van een andere ophefmakende zaak werd duidelijk dat het de pers, die normaal gezien zeer streng gecontroleerd wordt, ook heel hoog zat. Bij het begin van de coronacrisis in Iran deed een YouTube-filmpje de ronde waarin een man een heilig schrijn in bedevaartsoord Mashad likte. Zijn hondstrouwe devotie voor Imam Reza, nummer acht op de lijst van twaalf imams die door sjiitische moslims vereerd worden, maakten hem immuun voor COVID-19 en eender welke andere ziekte, liet hij weten.

In de online storm die daarop volgde, werd duidelijk dat de schrijnenlikker zich gesteund wist door eerdere uitspraken van de beheerder van een bedevaartplaats in Qom. Deze man, uiteraard ook een geestelijke, beweerde dat mensen naar het heiligdom komen om te genezen én dat de infrastructuur antibacterieel is.

De reactie in de Iraanse online krant Donya-e Eqtesad is interessant én verrassend hard. Een langer citaat (met een aangepaste vertaling, zie onderaan):

Het is echt een schande dat in de 21e eeuw sommige mensen in spirituele kleding op deze manier tegen rede en wetenschap zijn. Hoewel de trots van de islam en het sjiisme altijd is geweest dat het de rede en de mening van experts waardeert.
Als het slechts een theoretische discussie was, zouden we het kunnen negeren. Maar het feit is, dat in deze confrontatie mensenlevens op het spel staan. Het is verbazingwekkend en beschamend dat ze beweren dat de structuren van het heiligdom antibacteriële eigenschappen hebben. Laten we eens kijken hoe een gebouw antibacterieel kan zijn, en laat de heren opmerken dat het coronavirus in wezen geen bacterie is, maar een virus, en dat dat twee verschillende dingen zijn.

Mikedrop.

Na de komst van het Coronavirus in het land, in het gebied van het heilige heiligdom van Imam Reza (AS) werd daar beweerd ​​onder toezicht te staan van het Ministerie van Volksgezondheid. Dit wordt verwacht van de sjiitische geestelijkheid: respect voor de mening van experts en zorg voor het leven van de mensen

Dat een krant deze harde, ongewoon cynische woorden gepubliceerd krijgt, wil vrij waarschijnlijk zeggen dat een hooggeplaatste nog een eitje te pellen had met de beheerder van het mausoleum en de krant in bescherming neemt. Het kan ook zijn dat dit stuk door de mazen van het net glipte. Censuur is een rekbaar en tijdsgebonden begrip in Iran.

De druk op het ministerie van Gezondheid lijkt groot: intern lijkt er heel wat onenigheid te zijn onder de moellahs en hun clans. We mogen niet vergeten dat de geestelijken misschien wel één klasse vormen, maar zeker niet één blok. Ook dokters, wetenschappers, academici en verpleegkundige experts voeren regelmatig de pressing op. We mogen verder ook niet de macht, of beter, de druk van de sociale media onderschatten.

Overschatten ook niet: COVID-19 heeft diepe wonden geslagen, de economische boycot hakt in op de bevolking, de schaarste aan medisch materiaal en medicijnen is voelbaar. In zulke omstandigheden is het niet ondenkbaar dat de overheid religieus geïnspireerde lapmiddelen en hun promotoren gedoogd, net omdat ze hoop lijken te bieden, hoe ijdel ook. Hoewel het een gevaarlijk en cynisch spel is, lijkt men te rekenen op vaccins uit buiten- en binnenland. Maar ook al lang voor de crisis is de invloed van de altmed-lobby zeer groot, vooral op het platteland, waar de medische zorg ontoereikend is. Voorlopig zijn alle beschikbare middelen goed om de bevolking door de crisis te sleuren, of dat nu beproefde farmaceutische middelen zijn of kamelenpis.

Dit en andere natuurproducten zijn het onderwerp van een volgend stuk in de reeks.

* * *

Naschrift

Twee caveats bij de Perzischtalige artikelen waarnaar ik link. Spring in de eerste plaats zéér voorzichtig om met de automatische vertalingen gegenereerd door Google Translate. Vaak zit de vertaling er een nuance of drie naast (vb. justify is niet rectify), in sommige gevallen worden passieve zinnen ‘vertaald’ als actieve zinnen. ‘Man verscheurt leeuw’ is niet helemaal hetzelfde als ‘man verscheurd door leeuw’. Raadpleeg in geval van twijfel uw dichtstbijzijnde Iraanse, meertalige, geduldige én geïnteresseerde soulmate.

Een tweede probleem: voor buitenstaanders is het niet steeds duidelijk waar het artikel vandaan komt. De Iraanse pers wordt zéér strenge gecontroleerd door de religieuze overheid. Er is weinig marge voor afwijkende meningen. Er zijn tal van websites en e-magazines die volgeschreven worden door Iraanse politieke vluchtelingen en activisten die zeer sterk tegen het regime gekant zijn, tegen het religieuze en de politiek. Bronnen als BBC Persia en The Independent Persian lijken ons in het algemeen objectiever, neutraler, maar uiteraard niet gans ontdaan van vooringenomenheid tegenover de Islamitische Republiek.