Altmed in het land van de ayatollahs, deel 5

Of kwakzalverij en alternatieve medische behandelingen een monopolie van de Iraanse geestelijken is? Natuurlijk niet. Bepaalde segmenten van de betere middenklasse mogen dan hun al dan niet esthetisch geopereerde neus ophalen voor alternatieve geneeskunde op z’n moellahs, geïmporteerde kwakzalverij en esoterie uit het westen, oosten en pseudo-oosten zijn in hun kringen dan weer razend populair.

Online verkopers daarentegen lijken op alle mogelijke paarden te wedden en mixen in hun verkooppraatjes oosterse en westerse ideeën, lokale en internationale tradities, Indische chakra’s en de islamitische overlevering.

Bij onze zoektocht naar ‘rode suiker’ (zie vorig deel) stootten we op meerder websites zoals beytoote (witte nacht, vergelijk met nuit blanche).

De rubriek ‘gezondheid en hygiëne’ van dit allround e-magazine is een goede introductie in de wereld van de alterneuterij. Naast advertenties voor orthodontisten en esthetisch-plastisch chirurgen (de oranje kaders), vinden we ook links naar verkopers van supplementen (blauwe kader en volgende afbeelding), uitleg over tal van ‘natuurproducten’ (groene kader).

Plastisch chirurgen, verkopers van kwakzalverij en esoterie: u dacht toch niet dat dit alleen in België een succesformule zou zijn?

De informatie in het rode kader bevindt zich eerder in de marge van ons onderwerp. Niet dat het een al te grote verrassing mag zijn, maar de website toont aan dat ook in Iran alterneuterij en andere pseudowetenschappen verweven zijn. De twee afbeeldingen links leiden naar astrologische websites. De twee afbeeldingen rechts zijn de Iraanse varianten van orakelboeken als de I Tjing.

Bij Hafez-waarzeggerij wordt een willekeurig vers gekozen uit het oeuvre van Perziës grootste dichter en ‘geïnterpreteerd’ naargelang de persoon en de situatie. Vaak wordt het eerder beschouwd als een woorden- en betekenisspel door de deelnemers dan als een ernstig te nemen orakel, zeker in de periode rond nieuwjaar. In verschillende steden klampen straatkinderen toeristen aan om tegen een handvol centen zo’n willekeurig vers te laten kiezen door een parkiet. Bij “estekhareh met de Koran” duidt het toeval een vers uit de Koran aan. Geen veelkleurige parkieten hier, wel moellahs in zwart-wit. Wat de resultaten betreft een verwaarloosbaar detail.

* * *

De website health.tosinso.com, die immuun lijkt te zijn tegen automatische vertalingen, biedt een staalkaart aan cursussen. Naast opleidingen traditionele, Iraanse geneeskunde worden er ook lessen aangeboden in verband met traditionele Chinese geneeskunde, de ayurvedische traditie, de temperamentenleer enzovoort.

De man achter de website is geen geestelijke, maar wel een onderzoeker op het gebied van de traditionele islamitische geneeskunde. Hij verwijst graag naar de gebruikelijke mix van traditionele geneeskundeteksten, hadiths over medische onderwerpen en het gebruik en archivering van medicinale planten en hun werkingsmechanismen in de moderne en traditionele geneeskunde. Maar eerder dan élke vorm van kwakzalverij te beschrijven, laat staan van alle wellness- en lifestyle fenomenen waaronder vijftig tinten yoga, meditatie en ‘chakrakunde’ die gangbaar zijn in hedendaags Iran, pikken we er twee uit die een idee geven van de overeenkomsten en verschillen met de westerse altmed-tradities.

* * *

Water schudden

We beginnen bij de officiële website van de Iraanse Homeopathische Associatie (IHA). Homeopathie is ook in het land van de ayatollahs razend populair. Deze kwakkelgeneeskunde werd zo’n 25 jaar geleden in Iran geïntroduceerd door ene dr. Mirzazadeh, een Iraans-Duitse arts.

In 1995 erkende de Hoge Evaluatieraad van het Ministerie van Volksgezondheid en Medisch Onderwijs homeopathie als een behandelingsmethode. Drie jaar later werden vanuit het ministerie van Volksgezondheid onderwijsinstructies uitgevaardigd. De IHA werd in 2002 opgericht. “Het is een niet-gouvernementele non-profitorganisatie die haar activiteiten heeft gewijd aan de ontwikkeling en bevordering van homeopathie”, lees ik op de website. De vereniging werkt op gespecialiseerde gebieden van wetenschappelijk en educatief onderzoek. Het mag geen verrassing zijn dat de bestuursleden stuk voor stuk een dokterstitel voor hun naam hebben staan.

De claims die gemaakt worden op de website kan u waarschijnlijk zelf raden, de overdrijvingen en de kromme logica, het beroep op vaag wetenschappelijk onderzoek ook. Verwijder de referenties naar lokale toestanden en een (toegegeven, betere) vertaling kan u zo op een doorsnee Euromese pro-homeopathiewebsite plaatsten. Enkele citaten:

Homeopathie wordt momenteel gebruikt in de behandelingsnetwerken van veel ontwikkelde landen van de wereld als een van de belangrijkste methoden voor de behandeling van acute en chronische ziekten en heeft academische opleidingsfasen.

En:

Een van de belangrijkste symptomen van paracetamolvergiftiging is koorts, en in de geneeskunde wordt paracetamol gebruikt om een patiënt met koorts te behandelen. Dit is ook een homeopathisch middel. Daarom, hoewel paracetamol is geclassificeerd als een koortswerend medicijn, is het gebruik ervan bij koorts een homeopathisch middel.

En:

Overmatige verdunning van homeopathische middelen is controversieel en heeft sommige critici ertoe gebracht te beweren dat homeopathische middelen niet effectief zijn. Geloofwaardig onderzoek naar lichaamscellen toont aan dat ultra-verdunde homeopathische geneesmiddelen cellulaire reacties kunnen veranderen.

Het volledige artikel vindt u hier.

Interessanter is een aankondiging voor het eerste Iraanse Congres voor Positieve Psychologie, ofte een workshop homeopathische psychotherapie (september 2019). In de lijst met onderwerpen vinden we ‘kwantummechanica’ en ‘kwantumgeneeskunde’, ‘vitale kracht’, het sine qua non van de alternatieve geneeskunde. Het valt niet uit te maken of ‘de opkomst van trillingspatronen op persoonlijkheidslagen’ nu een slechte vertaling is of niet; de originele zin in het Perzisch is óók nonsensicaal.

Eigenaardig genoeg figureert hier ook de vier-sappenleer van Galenus, die we in een eerder deel van deze reeks waren tegengekomen. Tijdens het congres werd blijkbaar die humorenleer gecombineerd met de zogenaamde miasmatheorie. Deze pseudowetenschap stelt dat slechte lucht, bijvoorbeeld de stank van rottende materie, de verhoudingen tussen de vier menselijke sappen, humores, kan beïnvloeden, uit balans kan brengen en dus ziek maken. De naam malaria (letterlijk slechte lucht) herinnert nog aan deze ondertussen achterhaalde wetenschappelijke theorie.

Onderaan op de affiche herkennen we het logo van een organisatie van studenten in de wetenschappen (derde van links) en het logo van een universitaire faculteit psychologie. Deelname aan de workshop levert een certificaat op, dat wordt uitgereikt door “de Wetenschappelijk Secretaris van het Congres met het logo en embleem van de Faculteit Educatieve Wetenschappen en Psychologie van de Shahid Beheshti Universiteit, de Organisatie voor Psychologie van de Islamitische Republiek Iran en de Iraanse Vereniging van Klinische Psychologie van kinderen en adolescenten”. De Shahid Beheshti Universiteit geldt in Iran als een van de academische topinstellingen.

De conclusie van het wetenschappelijk aandoend artikel Homeopathy satisfaction in Iran (2014) concludeert dat homeopathie effectief én goedkoop is:

After using homeopathy for several years, patients’ satisfaction was found to be still high. Shifting the area of satisfaction from general health to relief of symptoms could be related to physicians’ experiments for remedy selection. Scientific centers should do more surveys about the effectiveness of homeopathic treatment. Integration of homeopathy with medicine may bring in more success at less cost. It seems rational to support homeopathy as an effective practice. (Mijn nadruk)

Uiteraard is er ook tegenwind. Bij wijze van voorbeeld een no-nonsense artikel van ene dr. Touraj Nayernouri, verbonden aan de Academy of Medical Sciences of the I.R. of Iran: Homeopathy, Ritual and Magic (2017). Met het ritueel bedoelt hij de urenlange consulatie, de magie is het homeopathie is middel dat al placebo fungeert. Zijn conclusie:

The hope is that science and logic will prevail and we might be able to discard superstitious alternatives and a rational system of information processing might replace our evolutionarily acquired suggestibility and its irrational consequences.

Helende stenen

Iran is de derde grootste leverancier van (half)edelstenen en decoratieve stenen, na India en Brazilië. Wereldberoemd is firoezeh. Wij kennen het onder de naam van het land waar ze verkocht werden aan Europese handelaars: turkoois. Mochten we alle (Iraanse) bronnen geloven die helende eigenschappen toekennen aan die stenen, dan zou Iran ook een van de gezondste en gelukkigste landen ter wereld zijn. Het zou ons veel opzoek- en schrijfwerk bespaard hebben.

Ook hier weinig verrassingen, wel enkele andere accenten. Zoals ongeveer elke verkoper van alternatieve geneeskunde en pseudowetenschap, blijft de verwijzong naar (vaag) wetenschappelijk onderzoek de ultieme betrachting. Uiteraard blijft het niet daarbij: er wordt eveneens beroep gedaan op geschiedenis, religie en traditie om klanten te overtuigen van de helende kracht van stenen, mineralen en kristallen. Op verschillende websites passeren de usual suspects de revue. Een voorbeeld:

Steentherapie is geen nieuwe wetenschap en wordt al sinds de oudheid in het menselijk leven gebruikt. In het oude Iran, India, China en Rome waren artsen zich ook bewust van de genezende eigenschappen van stenen. In Iran kunnen we Ibn Sina noemen [Avicenna] die de eigenschappen van edelstenen gebruikte voor genezing. De meest waardevolle en belangrijkste boeken over de Iraanse edelsteenkunde zijn het boek Al-Jamahir Fi Al-Jawahir van Abu Rihan al-Biruni.

Dat bepaalde stenen en minerale worden gebruikt in al dan niet medische technologie, is ook voor de Iraanse zelfverklaarde experts een bewijs dat bepaalde “stenen magnetische en helende eigenschappen hebben”.

De auteurs op de website sangshenas.com gebruiken verder ook een (verkoops)truc die we ook vaak op Vlaamse spirituele beurzen horen: wíj kennen onze business, wíj zijn de echte connaisseurs, die anderen daar zijn oplichters die onze eerlijke handel ondermijnen.

Helaas zien we tegenwoordig in ons dierbare land verschillende interpretaties over de verbazingwekkende en helende eigenschappen van stenen en edelstenen. Sommige mensen beweren de genezende eigenschappen van stenen te kennen door een bedrijf te starten.

Niet getreurd: als de stenen worden gebruikt in overeenstemming met hun specifieke fysische en chemische eigenschappen en weg van bijgeloof of fraude, dan kunnen ze worden gebruikt in de medische en gezondheidswetenschappen, aldus de website.

Maar dat heeft een keerzijde: net omdat stenen helende en genezende eigenschappen hebben, kunnen ze door hun complexe chemische formules giftige en zelfs dodelijke stoffen en elementen bevatten. “In feite is edelsteentherapie een academische wetenschap en alleen specialisten op dit gebied mogen deze wetenschap gebruiken”, besluiten ze hun hoofdstuk over fraudeurs en confabuleurs. Om verder te gaan met relatie tussen stenen en chakra’s (rode kader).

Het dient gezegd, de mensen van de website sangshenas.com geven aan dat steentherapie uiteindelijk een complementaire therapie is: “een van de belangrijkste principes is dat de therapeut niet het recht heeft om de de reguliere therapie van de patiënt en de voorgeschreven reguliere medicijnen aan te passen.” Ondanks alle nonsens getuigt dit toch van meer ethisch inzicht dan men doorgaans op soortgelijke websites aantreft.

Als we kijken naar Irans beroemdste steen, turkoois, dan merken we dat de lijst van helende eigenschappen schier oneindig is, zoals het ook in deze regio van de kwakzalverij betaamt. De absurde, disparate opsomming van alle vermeende positieve eigenschappen heeft de edit niet gehaald, maar ze kunnen in de gebruikelijke categorieën opgedeeld worden.

De steen zou helpen bij lichamelijke klachten, al dan niet in combinatie met de juiste chakra. Vooral oog- en keelaandoeningen zouden er wel bij varen. De steen helpt tegen vergiftigingen allerhande, ook bij insecten- en slangenbeten. Het is antiviraal én antibacterieel. Bij mentale problemen biedt turkoois eveneens soelaas: depressie, nervositeit, angst en waanzin.

Een stapje verder, het spirituele: turkoois zorgt voor vreugde en vitaliteit, absorbeert positieve krachten en verwijdert negatieve, schadelijke en storende krachten en trillingen van mensen.

Het grotere plaatje komt ook in het vizier: de steen beschermt tegen rampen, ongelukken en auto-accidenten. Wat eerlijk gezegd nodig is in Iran. Verder creëert het een gevoel van liefde, genegenheid, wetenschap en kunst bij mensen. Het beschermt de mens tegen elektrische schokken, slechte meningen en moord en gedood worden. Het beschermt ook tegen verdrinking, hoewel men in dit geval onduidelijk is over de dosis.

Maar ook hier ontbreekt het religieuze niet en verwijzen de auteurs naar verschillende hadith en vertellingen over de Profeet, de engel Gabriël, Imam Sadegh, Imam Hadi. In die vertellingen en hadith wordt verwezen naar voorkomen van armoede, “een effectief kind creëren”, verhoorde gebeden e bevrediging van God weet welke behoeften.

Een website als sharafonline.ir geeft een even absurde lijst van vermeende positieve eigenschappen, maar legt dan weer de nadruk op de religieuze overlevering en de hadith. Bij een andere steen, een zogenaamde Sharaf al-Shams (ongeveer ‘nobelheid van de zon’) wordt in de FAQ de vraag beantwoord of de steen ook in islamitische geschriften vermeld wordt. Ik zal u niet in spanning houden, maar het antwoord is een volmondig ‘ja’, gevolgd door een lange opsomming.

* * *

Of ik een conclusie heb, een uitleiding? Niet echt. Zou men de islamitische elementen uit de online teksten schrappen, dan is het verschil met Engels- of Nederlandstalige websites zeer klein. Altmed-speak is zeer internationaal, altmed-verkopers gebruiken dezelfde technieken en argumenten. Dezelfde (kromme) redeneringen, hetzelfde beroep op een weliswaar ander glorieus verleden. Flirt men op een westerse website met een Griekse filosoof of een middeleeuws genie, dan zal een doorsnee Iraanse online verkoper een of andere Imam of theologisch auteur vermelden. Af en toe de Profeet Himself.

* * *

Ook nu wil ik Neda Nasrabadi bedanken voor de hulp bij het zoeken van online materiaal en het bijwerken van de automatische vertalingen. Mede door haar hulp heb ik het oorspronkelijke plan om drie korte stukjes over kwakzalverij in Iran mogen uitbreiden tot vijf steeds langere lappen tekst. Kheili mamnoen, Neda djaan.

Altmed in het land van de ayatollahs, deel 4

Opnieuw een kheili mamnoen, Neda Nasrabadi.

* * *

Olie van violetjes, ‘traditioneel’ middel tegen COVID-19

“Islamitische geneeskunde” is niet zozeer een vlag dan wel een lappendeken dat een heel gamma aan mogelijke ladingen dekt. Elke beoefenaar kan er zijn stukje aan vasthechten, eigen dada’s incorporeren, andere negeren. In dit artikel willen we een poging ondernemen om de verschillende aspecten die tot het domein ‘islamitische geneeskunde’ behoren, te belichten. Wat niet wil zeggen dat elke adept al deze elementen samen aanvaardt of op dezelfde manier onterpreteert.

Hadith

Het is onmogelijk om niet te verwijzen naar de zogenaamde geneeskunde van de Profeet. Dit bestaat in de eerste plaats uit adviezen van Mohamed v.a.v. hygiëne, ziekte en behandelingen. Uitspraken van de Profeet (en van anderen uit zijn directe entourage) vindt men terug in de Hadith (meervoud). Voor zover ik het durf samenvatten, lijken de Hadith op een web van verzamelingen van netwerken van uitspraken van de Profeet c.s. te zijn over alle aspecten van het leven.

De Hadith bevatten niet alleen de woorden van de profeet, maar ook verwijzingen naar de personen die ze overgeleverd, doorgegeven hebben. De sjiitische traditie, die overheerst in Iran, volgt deels een andere reeks verzamelingen dan de meeste soennitische. In de Iraans-sjiitische traditie wordt uiteraard heel veel aandacht besteed aan de overlevering van hun twaalf imams en compagnons.

De uitspraken zijn van zo’n aard dat men er zeer zinnige adviezen uit kan destilleren, bijvoorbeeld oproepen tot een goede persoonlijke hygiëne, gezonde voeding, gematigdheid en andere zeer praktische en toepasbare raadgevingen. Voor zover ik het begrijp, putten heel wat regeringen, maar ook gezondheidscampagnes in moslimlanden uit deze voorraad van vrij algemene maar verstandige aanbevelingen.

Helaas lijken de meeste fundamentalistische hard-core aanhangers van de islamitische geneeskunde zich te laten verleiden tot het propageren van meer omstreden uitspraken: de promotie van kamelenurine als medicijn is een klassieker in het genre. In deel 3 haalde ik al een uitspraak aan van Abbas Tabrizian: als kinderen geboren uit seks tijdens de menstruatie lepra krijgen, dan ligt de schuld bij de man. In mijn stuk Soupe à l’iranniene van 2014 vinden liefhebbers nog enkele voorbeelden.

Veel problematischer dan de soms smeuïge uitspraken, zijn de overgeleverde interpretaties en heel lang moet men niet zoeken om tegenstrijdige ideeën te vinden. Dat de Profeet zou gezegd hebben dat genezing door drie handelingen kan bekomen worden, daar zijn de meesten het over eens. Het gaat over honing, ‘cupping’ en cauterisatie, het verbranden van weefsel of het te verwijderen of af te sluiten. Volgens de ene overlevering verbiedt de Profeet het, volgens de andere houdt hij er niet van. Gelukkig is dit heden ten dage een marginaal fenomeen.

Dit soort discrepanties zijn helaas niet zeldzaam en dragen niet alleen bij tot onduidelijkheid en  willekeur, maar ook tot het vormen van verschillende, elkaar beconcurrerende theologisch-medische stromingen.

“In de islamitische geneeskunde bestaat niet zoiets als onmogelijk”, verklaarde Hojjatoleslam Sahib al-Amri, een lid van het Imam Reza-Instituut voor Traditionele Islamitische Geneeskunde in Mahshahr tijdens een conferentie over islamitische geneeskunde. “Islamitische geneeskunde is het sterkste medicijn ter wereld en er is op geen enkele school zo’n medicijn. De traditionele Iraanse geneeskunde is afgeleid van de traditionele geneeskunde van de Ahl al-Bayt.” Ahl al-Bayt verwijst naar de Mensen van het Huis en in de sjiitische traditie zij dat Mohammed, dochter Fatima, en de latere Imams Ali, Hassan en Hoessein.

Iraanse traditionele geneeskunde

Muhammad ibn Zakariya al-Razi
Wellcome Images. Copyrighted work available under Creative Commons Attribution only licence CC BY 4.0

Zoals beschreven in deel 2 werd de Perzische geleerde Ibn Sina (ca. 980) hoog aangeschreven. Hij bracht de toenmalige medische kennis van de Grieks-Romeinse, Perzische, Chinese en Indische tradities samen in de Canon van de geneeskunde.

De iets oudere Muhammad ibn Zakariya al-Razi (geboren in 865) was naast een zeer veelzijdige geleerde ook een medische expert in zijn dagen. Hij was een uitstekend observator en beschreef zo’n 900 ziektes in detail en hield zich bezig met pediatrie, oogheelkunde, immunologie. Hij wordt ook al wel eens de vader van de psychologie genoemd. Al-Razi was een van de eersten die ethanol bij behandelingen gebruikte. Zijn belang kan niet overschat worden.

Dat beiden Perzisch en moslims waren, wordt vanzelfsprekend uitgebuit door de Iraanse altmedmoellahs. Het is evenwel overdreven, om niet te zeggen onzinnig, om hun vergaarde kennis als islamitisch te bestempelen. Dat een van de bases van de traditionele Iraanse geneeskunde de Klassiek-Griekse humorenleer is, wordt minder luidt verkondigd. In ons laatste deel, over de seculiere versie van traditionele geneeskunde en het belang van de vier sappen, komen we hier trouwens op terug.

Islamitische geneesmiddelen

Het is ons minder duidelijk waar de talloze middeltjes en alternatieve behandelingen vandaan komen. Waarschijnlijk behoren zij deels tot oudere geschriften (honing en zoetigheden zijn daarin heel populair), deels tot de immer veranderende ‘traditionele’ volksgeneeskunde met zijn talloze hercombinaties van gekende ingrediënten, eigen aan elke gemeenschap.

Volgens Mohammad Javad Akbarain, een Frans-Iraanse expert op het gebied van de verschillende sjiitische scholen, worden bepaalde ‘originele’ recepten in bepaalde geschiedenisboeken toegeschreven aan de Profeet of aan de sjiitische Imams, maar de authenticiteit daarvan is zeer omstreden. Religieuze extremisten als Abbas Tabrizian malen niet om authenticiteit en presenteren de middelen als islamitische geneeskunde.

Een van de middelen tegen COVID-19 waarmee deze moellah wereldwijd beroemd werd, is olie geëxtraheerd uit viooltjes. Hij raadde zijn volgers aan om een katoenen doek te drenken in de olie en die tijdens de slaap in de anus te steken. De reacties waren navenant.

Toen het nieuws bekend werd, brak er een storm van verontwaardiging uit. Spot en hoongelach bleven niet uit, zowel in het thuisland als onder de Iraanse diaspora. Ook minder getalenteerde cartoonisten beleefden hoogdagen.

Zelfs de Arabischtalige e-krant Al-Monitor liet de kans niet onbenut om de Perzische geestelijke te ridiculiseren: A cleric’s cure for coronavirus becomes butt of jokes in Iran (maart 2020).

Andere aanbevelingen van moellah Abbas Tabrizian: eet veel appelen, uien en rapen, rode Tabarzad-suiker en veel Imam Kazems medicijn (zie lager). Hij raadt aan om kruiden te verbranden in de eerste maand van het jaar (pas op: de automatische vertaling geeft ‘roken’).

Het zogenaamde ‘Imam Kazem-medicijn’ bleek een instant-klassieker en is om meerdere redenen interessant. Het middel is een mengeling van ‘zwarte myrobalan’ (Terminalia chebula), Arabische gom en bruine suiker en werd reeds van in het begin van de coronacrisis voorgesteld als geneesmiddel. Terminalia chebula is een bekende ingrediënt voor tal van traditionele middelen, vooral in India, Nepal en Sri Lanka. Het wordt onder meer gebruikt om constipatie te verlichten.

Ondanks het feit dat Kazems medicijn gerekend wordt tot de traditionele Iraanse, islamitische geneeskunde, veroordeelde het ministerie van Volksgezondheid de naam van de onconventionele behandeling. “We zouden best vermijden om handgemaakte geneesmiddelen te noemen naar heilige personen, zelfs als ze ook maar min of meer effectief zouden kunnen zijn. Mochten er zich complicaties voordoen door het gebruik van het medicijn, dan kan dat leiden tot het beledigen van onze Imams”, aldus een voorzichtige woordvoerder. De altmedgoeroe Abbas Tabrizian en zijn volgelingen-verkopers legden deze aanmaning naast zich neer.

Het belette evenmin een opportunistische Instagrammer om in zijn verkooppraatje te stellen dat het én een middel is ter voorkoming van COVID-19 (i.e. het jaar 2019) én dat imam Kazem het reeds voorschreef. Imam Moesa-ye Kazem (ofte al-Kazim), nummer zeven van twaalf, haalde het jaar 800 net niet.

Eerder grappig dan van belang voor dit artikel: ik vond het product zelfs terug in een antwoord, out of the blue, op een Belgische fietsliefhebber die een tweet wijdde aan coronaproof fietsen.

Ook bepaalde Iraanse dokters probeerden er een slaatje uit te slaan en prezen het aan in hun YouTube-filmpjes, al dan niet geholpen door een strengkijkende religieuze sidecick.

De Arabische buren waren er in april 2020 minder gerust in: Charlatans and conspiracy theorists undermine Iranian scientists’ fight against pandemic, kopte de Arab Weekly, die geen spaander heel laat van de reputatie van altmedmoellah Abbas Tabrizian en zijn acolieten. De e-krant haalt het hoofd van de Vereniging van Herbalisten van (de provincie) Khorasan aan die het gebruik van het “elixir van Imam Kazim” scherp veroordeelt en de mensen smeekt om de raad van het ministerie van Volksgezondheid te volgen, eerder dan die van de “profiteurs van de traditionele geneeskunde”.

Bescherming vanuit heilige steden

De website van France 24 meldde eind maart 2020 dat de religieuzen in Qom, één van de eerste coronahotspots in Iran, weigerden zich aan de quarantainemaatregelen te houden. Sommigen vonden het zelfs nodig om auto’s te desinfecteren met ongekende substanties. Of beter, één kant van de auto te behandelen.

Mohammad Javad Akbarain ziet een verband tussen het verzet tegen de quarantaine en de promotie van traditionele middelen in Qom, het theologische centrum van Iran. Vóór de Islamitische Revolutie (1978-79) was het een marginaal fenomeen. Het nieuwe politieke regime begon echter al snel geld te pompen in de promotie ervan. Fundamentalisten beschouwen verder de vele heilige bedevaartplaatsen met hun schrijnen en mausoleums als plaatsen waar mensen komen, niet alleen om te genezen van een ziekte, maar om te helen, wat ook de islamitische geneeskunde promoot.

Voor hardliners als Ayatollah Noorullah Tabarsi, vertegenwoordiger van de Opperste Leider in Mazandaran is het duidelijk. De imams waren de beste op het gebied van behandeling en geneeskunde van hun tijd én hun nalatenschap moet gekoesterd en geëerd worden.

Een van de maatregelen die in Islamitisch Iran worden genomen, is om de erfenis van ons verleden nieuw leven in te blazen, en in de traditionele geneeskunde heeft Iran veel middelen en er zouden plannen voor de heropleving van de traditionele geneeskunde moeten zijn.

Veel tijd vraagt het niet om een sliert cursussen traditionele, islamitische, Iraanse geneeskunde terug te vinden die worden gedoceerd door geestelijken in Qom of Mashad, omwille van het mausoleum van Imam Reza (imam acht van twaalf) de belangrijkste Iraanse bedevaartstad.

Op sabk.org vinden we een mooi voorbeeld. Razavi lifestyle trainingen in samenwerking met het Imam Reza Centrum voor Cultureel Onderzoek, in aanwezigheid van een ayatollah. Bij de onderwerpen vinden we ‘de relatie tussen geneeskunde en religie’, ‘toegepaste stemming en stemmingspsychologie’, ‘irisologie’, ‘diagnose met de hand en tong’. En dat brengt ons terug bij deel een van deze reeks.

Onderaan vinden we een portaal naar een nieuwe altmed-hel. Op de website eslamteb.com, het geesteskind van Ebrahim Ibn Alian, een moellah en onderzoeker van de Iraanse islamitische, bevind ik me op vertrouwder terrein. De alternatieve, pseudomedische raadgevingen worden hier netjes afgewisseld met de gebruikelijke complottheorieën die we ook bij een doorsnee conspiritueel gezelschap als onze Artsen voor Vrijheid terugvinden.

Vraag: “Wie is de grondlegger van de chemische geneeskunde?​”
Het antwoord zal u verbazen: het is de analfabete en frauduleuze, maar intelligente, ambitieuze alchemist Paracelsus! Wie anders dan Bill Gates organiseert de uitbraak van HIV in een Iraanse provincie met het doel om van Iran een nieuw Afrika te maken?

Ook deze verspreiders van fake news en complottheorieën doen gretig een beroep op de wanstaltige illustraties van David Dees.

De Westerse geneeskunde is niets anders dan het gebrekkige kind van de oorspronkelijke geneeskunde, de islamitische geneeskunde. En hiermee zijn we terug bij de vader van de Islamitische Republiek Iran, ayatollah Khomeini.

* * *

In het laatste stuk van deze reeks kijken we naar meer seculiere vormen van kwakzalverij. In bepaalde segmenten van de betere middenklasse wordt nogal eens neergekeken op de boerenkinkels van moellahs, de akhoend. Terwijl westerse en al dan niet nep-oosterse vormen van alternatieve geneeskunde (en spiritualiteit) omarmd worden.