Altmed in het land van de ayatollahs, deel 5

Of kwakzalverij en alternatieve medische behandelingen een monopolie van de Iraanse geestelijken is? Natuurlijk niet. Bepaalde segmenten van de betere middenklasse mogen dan hun al dan niet esthetisch geopereerde neus ophalen voor alternatieve geneeskunde op z’n moellahs, geïmporteerde kwakzalverij en esoterie uit het westen, oosten en pseudo-oosten zijn in hun kringen dan weer razend populair.

Online verkopers daarentegen lijken op alle mogelijke paarden te wedden en mixen in hun verkooppraatjes oosterse en westerse ideeën, lokale en internationale tradities, Indische chakra’s en de islamitische overlevering.

Bij onze zoektocht naar ‘rode suiker’ (zie vorig deel) stootten we op meerder websites zoals beytoote (witte nacht, vergelijk met nuit blanche).

De rubriek ‘gezondheid en hygiëne’ van dit allround e-magazine is een goede introductie in de wereld van de alterneuterij. Naast advertenties voor orthodontisten en esthetisch-plastisch chirurgen (de oranje kaders), vinden we ook links naar verkopers van supplementen (blauwe kader en volgende afbeelding), uitleg over tal van ‘natuurproducten’ (groene kader).

Plastisch chirurgen, verkopers van kwakzalverij en esoterie: u dacht toch niet dat dit alleen in België een succesformule zou zijn?

De informatie in het rode kader bevindt zich eerder in de marge van ons onderwerp. Niet dat het een al te grote verrassing mag zijn, maar de website toont aan dat ook in Iran alterneuterij en andere pseudowetenschappen verweven zijn. De twee afbeeldingen links leiden naar astrologische websites. De twee afbeeldingen rechts zijn de Iraanse varianten van orakelboeken als de I Tjing.

Bij Hafez-waarzeggerij wordt een willekeurig vers gekozen uit het oeuvre van Perziës grootste dichter en ‘geïnterpreteerd’ naargelang de persoon en de situatie. Vaak wordt het eerder beschouwd als een woorden- en betekenisspel door de deelnemers dan als een ernstig te nemen orakel, zeker in de periode rond nieuwjaar. In verschillende steden klampen straatkinderen toeristen aan om tegen een handvol centen zo’n willekeurig vers te laten kiezen door een parkiet. Bij “estekhareh met de Koran” duidt het toeval een vers uit de Koran aan. Geen veelkleurige parkieten hier, wel moellahs in zwart-wit. Wat de resultaten betreft een verwaarloosbaar detail.

* * *

De website health.tosinso.com, die immuun lijkt te zijn tegen automatische vertalingen, biedt een staalkaart aan cursussen. Naast opleidingen traditionele, Iraanse geneeskunde worden er ook lessen aangeboden in verband met traditionele Chinese geneeskunde, de ayurvedische traditie, de temperamentenleer enzovoort.

De man achter de website is geen geestelijke, maar wel een onderzoeker op het gebied van de traditionele islamitische geneeskunde. Hij verwijst graag naar de gebruikelijke mix van traditionele geneeskundeteksten, hadiths over medische onderwerpen en het gebruik en archivering van medicinale planten en hun werkingsmechanismen in de moderne en traditionele geneeskunde. Maar eerder dan élke vorm van kwakzalverij te beschrijven, laat staan van alle wellness- en lifestyle fenomenen waaronder vijftig tinten yoga, meditatie en ‘chakrakunde’ die gangbaar zijn in hedendaags Iran, pikken we er twee uit die een idee geven van de overeenkomsten en verschillen met de westerse altmed-tradities.

* * *

Water schudden

We beginnen bij de officiële website van de Iraanse Homeopathische Associatie (IHA). Homeopathie is ook in het land van de ayatollahs razend populair. Deze kwakkelgeneeskunde werd zo’n 25 jaar geleden in Iran geïntroduceerd door ene dr. Mirzazadeh, een Iraans-Duitse arts.

In 1995 erkende de Hoge Evaluatieraad van het Ministerie van Volksgezondheid en Medisch Onderwijs homeopathie als een behandelingsmethode. Drie jaar later werden vanuit het ministerie van Volksgezondheid onderwijsinstructies uitgevaardigd. De IHA werd in 2002 opgericht. “Het is een niet-gouvernementele non-profitorganisatie die haar activiteiten heeft gewijd aan de ontwikkeling en bevordering van homeopathie”, lees ik op de website. De vereniging werkt op gespecialiseerde gebieden van wetenschappelijk en educatief onderzoek. Het mag geen verrassing zijn dat de bestuursleden stuk voor stuk een dokterstitel voor hun naam hebben staan.

De claims die gemaakt worden op de website kan u waarschijnlijk zelf raden, de overdrijvingen en de kromme logica, het beroep op vaag wetenschappelijk onderzoek ook. Verwijder de referenties naar lokale toestanden en een (toegegeven, betere) vertaling kan u zo op een doorsnee Euromese pro-homeopathiewebsite plaatsten. Enkele citaten:

Homeopathie wordt momenteel gebruikt in de behandelingsnetwerken van veel ontwikkelde landen van de wereld als een van de belangrijkste methoden voor de behandeling van acute en chronische ziekten en heeft academische opleidingsfasen.

En:

Een van de belangrijkste symptomen van paracetamolvergiftiging is koorts, en in de geneeskunde wordt paracetamol gebruikt om een patiënt met koorts te behandelen. Dit is ook een homeopathisch middel. Daarom, hoewel paracetamol is geclassificeerd als een koortswerend medicijn, is het gebruik ervan bij koorts een homeopathisch middel.

En:

Overmatige verdunning van homeopathische middelen is controversieel en heeft sommige critici ertoe gebracht te beweren dat homeopathische middelen niet effectief zijn. Geloofwaardig onderzoek naar lichaamscellen toont aan dat ultra-verdunde homeopathische geneesmiddelen cellulaire reacties kunnen veranderen.

Het volledige artikel vindt u hier.

Interessanter is een aankondiging voor het eerste Iraanse Congres voor Positieve Psychologie, ofte een workshop homeopathische psychotherapie (september 2019). In de lijst met onderwerpen vinden we ‘kwantummechanica’ en ‘kwantumgeneeskunde’, ‘vitale kracht’, het sine qua non van de alternatieve geneeskunde. Het valt niet uit te maken of ‘de opkomst van trillingspatronen op persoonlijkheidslagen’ nu een slechte vertaling is of niet; de originele zin in het Perzisch is óók nonsensicaal.

Eigenaardig genoeg figureert hier ook de vier-sappenleer van Galenus, die we in een eerder deel van deze reeks waren tegengekomen. Tijdens het congres werd blijkbaar die humorenleer gecombineerd met de zogenaamde miasmatheorie. Deze pseudowetenschap stelt dat slechte lucht, bijvoorbeeld de stank van rottende materie, de verhoudingen tussen de vier menselijke sappen, humores, kan beïnvloeden, uit balans kan brengen en dus ziek maken. De naam malaria (letterlijk slechte lucht) herinnert nog aan deze ondertussen achterhaalde wetenschappelijke theorie.

Onderaan op de affiche herkennen we het logo van een organisatie van studenten in de wetenschappen (derde van links) en het logo van een universitaire faculteit psychologie. Deelname aan de workshop levert een certificaat op, dat wordt uitgereikt door “de Wetenschappelijk Secretaris van het Congres met het logo en embleem van de Faculteit Educatieve Wetenschappen en Psychologie van de Shahid Beheshti Universiteit, de Organisatie voor Psychologie van de Islamitische Republiek Iran en de Iraanse Vereniging van Klinische Psychologie van kinderen en adolescenten”. De Shahid Beheshti Universiteit geldt in Iran als een van de academische topinstellingen.

De conclusie van het wetenschappelijk aandoend artikel Homeopathy satisfaction in Iran (2014) concludeert dat homeopathie effectief én goedkoop is:

After using homeopathy for several years, patients’ satisfaction was found to be still high. Shifting the area of satisfaction from general health to relief of symptoms could be related to physicians’ experiments for remedy selection. Scientific centers should do more surveys about the effectiveness of homeopathic treatment. Integration of homeopathy with medicine may bring in more success at less cost. It seems rational to support homeopathy as an effective practice. (Mijn nadruk)

Uiteraard is er ook tegenwind. Bij wijze van voorbeeld een no-nonsense artikel van ene dr. Touraj Nayernouri, verbonden aan de Academy of Medical Sciences of the I.R. of Iran: Homeopathy, Ritual and Magic (2017). Met het ritueel bedoelt hij de urenlange consulatie, de magie is het homeopathie is middel dat al placebo fungeert. Zijn conclusie:

The hope is that science and logic will prevail and we might be able to discard superstitious alternatives and a rational system of information processing might replace our evolutionarily acquired suggestibility and its irrational consequences.

Helende stenen

Iran is de derde grootste leverancier van (half)edelstenen en decoratieve stenen, na India en Brazilië. Wereldberoemd is firoezeh. Wij kennen het onder de naam van het land waar ze verkocht werden aan Europese handelaars: turkoois. Mochten we alle (Iraanse) bronnen geloven die helende eigenschappen toekennen aan die stenen, dan zou Iran ook een van de gezondste en gelukkigste landen ter wereld zijn. Het zou ons veel opzoek- en schrijfwerk bespaard hebben.

Ook hier weinig verrassingen, wel enkele andere accenten. Zoals ongeveer elke verkoper van alternatieve geneeskunde en pseudowetenschap, blijft de verwijzong naar (vaag) wetenschappelijk onderzoek de ultieme betrachting. Uiteraard blijft het niet daarbij: er wordt eveneens beroep gedaan op geschiedenis, religie en traditie om klanten te overtuigen van de helende kracht van stenen, mineralen en kristallen. Op verschillende websites passeren de usual suspects de revue. Een voorbeeld:

Steentherapie is geen nieuwe wetenschap en wordt al sinds de oudheid in het menselijk leven gebruikt. In het oude Iran, India, China en Rome waren artsen zich ook bewust van de genezende eigenschappen van stenen. In Iran kunnen we Ibn Sina noemen [Avicenna] die de eigenschappen van edelstenen gebruikte voor genezing. De meest waardevolle en belangrijkste boeken over de Iraanse edelsteenkunde zijn het boek Al-Jamahir Fi Al-Jawahir van Abu Rihan al-Biruni.

Dat bepaalde stenen en minerale worden gebruikt in al dan niet medische technologie, is ook voor de Iraanse zelfverklaarde experts een bewijs dat bepaalde “stenen magnetische en helende eigenschappen hebben”.

De auteurs op de website sangshenas.com gebruiken verder ook een (verkoops)truc die we ook vaak op Vlaamse spirituele beurzen horen: wíj kennen onze business, wíj zijn de echte connaisseurs, die anderen daar zijn oplichters die onze eerlijke handel ondermijnen.

Helaas zien we tegenwoordig in ons dierbare land verschillende interpretaties over de verbazingwekkende en helende eigenschappen van stenen en edelstenen. Sommige mensen beweren de genezende eigenschappen van stenen te kennen door een bedrijf te starten.

Niet getreurd: als de stenen worden gebruikt in overeenstemming met hun specifieke fysische en chemische eigenschappen en weg van bijgeloof of fraude, dan kunnen ze worden gebruikt in de medische en gezondheidswetenschappen, aldus de website.

Maar dat heeft een keerzijde: net omdat stenen helende en genezende eigenschappen hebben, kunnen ze door hun complexe chemische formules giftige en zelfs dodelijke stoffen en elementen bevatten. “In feite is edelsteentherapie een academische wetenschap en alleen specialisten op dit gebied mogen deze wetenschap gebruiken”, besluiten ze hun hoofdstuk over fraudeurs en confabuleurs. Om verder te gaan met relatie tussen stenen en chakra’s (rode kader).

Het dient gezegd, de mensen van de website sangshenas.com geven aan dat steentherapie uiteindelijk een complementaire therapie is: “een van de belangrijkste principes is dat de therapeut niet het recht heeft om de de reguliere therapie van de patiënt en de voorgeschreven reguliere medicijnen aan te passen.” Ondanks alle nonsens getuigt dit toch van meer ethisch inzicht dan men doorgaans op soortgelijke websites aantreft.

Als we kijken naar Irans beroemdste steen, turkoois, dan merken we dat de lijst van helende eigenschappen schier oneindig is, zoals het ook in deze regio van de kwakzalverij betaamt. De absurde, disparate opsomming van alle vermeende positieve eigenschappen heeft de edit niet gehaald, maar ze kunnen in de gebruikelijke categorieën opgedeeld worden.

De steen zou helpen bij lichamelijke klachten, al dan niet in combinatie met de juiste chakra. Vooral oog- en keelaandoeningen zouden er wel bij varen. De steen helpt tegen vergiftigingen allerhande, ook bij insecten- en slangenbeten. Het is antiviraal én antibacterieel. Bij mentale problemen biedt turkoois eveneens soelaas: depressie, nervositeit, angst en waanzin.

Een stapje verder, het spirituele: turkoois zorgt voor vreugde en vitaliteit, absorbeert positieve krachten en verwijdert negatieve, schadelijke en storende krachten en trillingen van mensen.

Het grotere plaatje komt ook in het vizier: de steen beschermt tegen rampen, ongelukken en auto-accidenten. Wat eerlijk gezegd nodig is in Iran. Verder creëert het een gevoel van liefde, genegenheid, wetenschap en kunst bij mensen. Het beschermt de mens tegen elektrische schokken, slechte meningen en moord en gedood worden. Het beschermt ook tegen verdrinking, hoewel men in dit geval onduidelijk is over de dosis.

Maar ook hier ontbreekt het religieuze niet en verwijzen de auteurs naar verschillende hadith en vertellingen over de Profeet, de engel Gabriël, Imam Sadegh, Imam Hadi. In die vertellingen en hadith wordt verwezen naar voorkomen van armoede, “een effectief kind creëren”, verhoorde gebeden e bevrediging van God weet welke behoeften.

Een website als sharafonline.ir geeft een even absurde lijst van vermeende positieve eigenschappen, maar legt dan weer de nadruk op de religieuze overlevering en de hadith. Bij een andere steen, een zogenaamde Sharaf al-Shams (ongeveer ‘nobelheid van de zon’) wordt in de FAQ de vraag beantwoord of de steen ook in islamitische geschriften vermeld wordt. Ik zal u niet in spanning houden, maar het antwoord is een volmondig ‘ja’, gevolgd door een lange opsomming.

* * *

Of ik een conclusie heb, een uitleiding? Niet echt. Zou men de islamitische elementen uit de online teksten schrappen, dan is het verschil met Engels- of Nederlandstalige websites zeer klein. Altmed-speak is zeer internationaal, altmed-verkopers gebruiken dezelfde technieken en argumenten. Dezelfde (kromme) redeneringen, hetzelfde beroep op een weliswaar ander glorieus verleden. Flirt men op een westerse website met een Griekse filosoof of een middeleeuws genie, dan zal een doorsnee Iraanse online verkoper een of andere Imam of theologisch auteur vermelden. Af en toe de Profeet Himself.

* * *

Ook nu wil ik Neda Nasrabadi bedanken voor de hulp bij het zoeken van online materiaal en het bijwerken van de automatische vertalingen. Mede door haar hulp heb ik het oorspronkelijke plan om drie korte stukjes over kwakzalverij in Iran mogen uitbreiden tot vijf steeds langere lappen tekst. Kheili mamnoen, Neda djaan.

Boekenlijst – Alternatieve geneeskunde

Hier vindt u titels van Nederlandstalige boeken die alternatieve geneeskunde, kwakzalverij, homeopathie, acupunctuur en andere twijfelachtige therapieën, en de geschiedenis van de alternatieve geneeskunde en volksgeneeskunde kritisch belichten. Per publicatie is er een link naar bibliotheek.be (VL) en bibliotheek.nl (NL).

Aanverwante onderwerpen: Geschiedenis van de geneeskunde, Gezondheid


AANRADERS

Edzard Ernst, Simon Singh
Bekocht of behandeld. De feiten over alternatieve geneeswijzen.
Amsterdam: De Arbeiderspers, 2010
VL | NL

Ben Goldacre
Wetenschap of kwakzalverij? Waarom oppeppende pillen rood, oranje of geel zijn en andere onthullingen.
Breda: De Geus, 2011
VL | NL

Cees Renckens
Dwaalwegen in de geneeskunde. Over alternatieve geneeswijzen, modeziekten en kwakzalverij.
Amsterdam: Bert Bakker, 2004
VL | NL

Filip Van Beurden
200 jaar homeopathie.
Brussel: Academic & Scientific Publishers, 2018
VL | NL


OVERIGE TITELS

M.A. Van Andel
Chirurgijns, vrije meesters, beunhazen en kwakzalvers. De chirurgijnsgilden en de praktijk der heelkunde (1400 – 1800).
’s-Gravenhage: Nijhoff, 1981
VL | NL

L.F. Bakker
Kwakzalverij en onbevoegd uitoefenen der geneeskunst.
Assen: Van Gorcum, 1969
NL

Willy L. Braekman
Medische en technische Middelnederlandse recepten.
Gent: Secretariaat van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1975
ONLINE

Willy L. Braekman
Middeleeuwse witte en zwarte magie in het Nederlands taalgebied.
Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1997
ONLINE

H.J.W Droogleever Fortuyn
Kwakzalverij, bijgeloof en geneeskunst.
Leiden: L. Stafleu, 1949
NL

J.A. Elvader
Heelmeesters en kwakzalvers door de eeuwen heen. Hoogtepunten uit de geschiedenis van de geneeskunst periode 600 voor Christus tot de 17de eeuw.
Noordwijk: Stichting Geneeskundige Geschiedenis (geen datum)
VL | NL

Philip Hermans
De wereld van de djinn. Traditionele Marokkaanse geneeswijzen.
Amserdam: Bulaaq, 2017
VL | NL

D.K. de Jongh
Critische beschouwingen over de homoeopathie. Ontstaan, ontwikkeling en wezen van dit therapeutische stelsel (proefschrift)
Amsterdam: N.V. Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, 1943
ONLINE

Dick Kranen
Advertenties van kwakzalvers & meesters in de Oprechte Haerlemse Courant, (1656-1733).
Ede: Kranen, 2008
NL

Hans van Maanen
Kwakzalverij. 125 jaar medische folklore.
Amsterdam: Boom, 2005
VL | NL

Cees Renckens
Hedendaagse kwakzalverij. Alternatieve geneeswijzen nader beschouwd.
Amsterdam: Prometheus, 1992
VL | NL

Cees Renckens
Kwakzalvers op kaliloog. Alternatieve geneeswijzen onzachtzinnig behandeld.
Amsterdam: Prometheus, 2000
VL | NL

Cees Renckens
Genezen is het woord niet
Utrecht: Stichting Skepsis, 2001
NL | ONLINE

Cees Renckens
‘Er bestaat niets beters’. Reclame voor kwakzalvers vroeger en nu.
Amsterdam: Vereniging tegen de Kwakzalverij, 2016
NL

Cees Renckens
Met het vizier op Kackadoris. Kroniek van de hedendaagse kwakzalverij.
Wormerveer: Stichting Uitgeverij Noord-Holland, 2020
NL

C.P. van der Smagt
Homeopathie: het wonder van het gelijkende.
Utrecht: Skepsis, 1992
NL | ONLINE

Karin Spaink
Het strafbare lichaam. De orenmaffia, kwakdenken en het placebo-effect.
Amsterdam: De Balie, 1992
VL | NL

L. Vandenbussche, P. Braeckman, S. Top
Ziekten en remedies in de volksgeneeskunde.

Menen, L. Vandenbussche, 1973
VL

Gerrit van Vegchel
Medici contra kwakzalvers: de strijd tegen niet-orthodoxe geneeswijzen in Nederland in de 19e en 20e eeuw.
Amsterdam: Het Spinhuis, 1991
NL

Ewald Vervaet
Het verschijnsel Jomanda.
Amsterdam: Babylon – De Geus, 1997
VL | NL

4 november 2013: De (on)zin van alternatieve geneeskunde

1372167153Veel mensen zoeken hun heil in alternatieve geneeswijzen zoals homeopathie, chiropraxie en acupunctuur. Sommigen claimen dat bepaalde alternatieve therapieën werken zelfs al ontbreekt wetenschappelijk bewijs. Zijn er risico’s? Hoe sterk speelt het placebo-effect? Moeten niet-conventionele therapieën terugbetaald worden? En houden we de reguliere geneeskunde en alternatieve geneeskunde best strikt gescheiden, of kan een integrale geneeskunde tot een betere gezondheidszorg leiden?

Eos-redacteur Reinout Verbeke zal op 4 november 2013 in gesprek gaan met experts omtrent alternatieve geneeskunde in de Handelsbeurs te Gent.

Wanneer: 4 november 2013, om 19.30u
Waar: Handelsbeurs Gent, concertzaal

Grijze Cellen is een lezingen- en debatreeks in samenwerking met wetenschappelijk tijdschrift Eos, Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen (FWO), deBuren en Handelsbeurs Concertzaal te Gent.

Gratis, reserveren aanbevolen: www.deburen.eu of 02 212 1930

Chemtrail detox spray (homeopatisch, of wat had u gedacht?)

photo-224x300I.

Overmorgen zal de langverwachte Mars op Brussel tegen chemtrails en geo-engineering het bewustzijn verruimen, de paradigma’s shiften en de moegetergde Zeitgeist een kwantumboost geven. Dat de Mars zich dient te beperken tot de Kunstberg, nabij het Centraal Station, laat de bevlogen co-organisator Luc Vervliet, die o.a. ook figureert als “verloren dichter”, Illuminati-specialist en woordvoerder voor de Keshe Foundation, niet aan zijn hartje komen:

Na een constructief gesprek met de politie-diensten van Brussel (op 12/08) hebben we reeds een feitelijke toestemming gekregen voor onze manifestatie, met die verstande dat we GEEN MARS (mogen) houden (geen wandeling), maar dat we stationair zullen blijven op een punt in Brussel. Dat zal het plein zijn (met arcade-boog) aan Centraal Station. […] Maar laten we even visualiseren en dit GROOTS zien. Als we hieraan voldoende ruchtbaarheid geven waardoor er geen honderden maar eerder een duizendtal mensen op straat komen, dan kan er een verandering in het scenario komen en houden ze bij de politiediensten een mogelijkheid open om alsnog “te bewegen”.

Een stationaire mars, quoi. Lijkt een beetje op ter plaatste trappelen, wat u?

Het blijft evenwel afwachten of onze dappere Helden van de Heldere Hemel, onze Revolutionaire Facebook-Warriors zich zullen laten temmen door de eerste de beste Brusselse ajoen van ‘t woutenkot. Zij die strijden tegen schaduwregeringen met agenda’s zo verborgen dat alleen zij die agenda’s kunnen zien, zij die zoveel “verder denken” dan de eerste de beste cirrocumulus en cirrostratus, zij laten zich niet insluiten als sheeple op een Brussels pleintje, toch?

II.

Eén van mijn favoriete stekjes op Facebook is de pagina Conspiracy Theorists Say The Darndest Things. Daarop wordt heel wat aandacht besteed aan en afgelachen met de zogenaamde chem(re)tardsbelievers van de chemtrail-samenzweringen. Blijkt dat af en toe een skeptische medemens een knuppel in het hoenderhok gooit door zelf een van de pot gerukte theorie te verspreiden via een forum voor mensen verslaafd aan vooral de eigen chemtrail-nonsens. Een beetje zoals scammende Nigeriaanse ‘prinsen’ scammen. Occupy Chemtard Alley, zoiets.

Niet zonder gevolgen: telkens ik op een forum belandt waar chemtrails worden bediscussieerd, moet ik denken aan een cartoon van Garry Larson, waarbij alle, maar dan ook alle schapen van de kudde eigenlijk verklede wolven blijken te zijn. Ik wil maar zeggen: het verschil tussen de spelende skepticus die wilde theorieën verzint en de serieuze believer die, euh ja, even wilden theorieën uit de aars trekt, is minimaal en soms ook verwarrend.

III.

En dat brengt ons dan bij de advertentie voor, hou u vast, Non Chemical – Homeopathic Remedy **Help “clear” away the effects of Chemtrails**. Verdund water tegen condenserende waterdamp, voor een doorsnee alterneut moet dit de logica zelve zijn.

Chemtrail Detox Spray offers relief from the effects of Chemtrails. Non Chemical Homeopathic Remedy. Indications for relieving a broad spectrum of chemtrail induced states including: sinus irritation, lowered immune system, body aches, radioactive heavy metals, memory loss, fatigue, infections, mental/emotional health.

Directions: Spray 1 dose directly in mouth as needed until symptoms improve.

Voor 1 oz (pakweg 29 mm) van een magische geneesmiddel tegen de onbestaande gevolgen van een bewust misbegrepen fenomeen, hoest u al snel $14,99 op, plus verzend- en handelingskosten. Terwijl u zich afvraagt hoe het product verzonden zal worden, kan u nog even langs op de pagina met de getuigenissen, die allemaal door de paginabeheerder gepost werden.

Ik heb geen zin om uit te zoeken of deze pagina nu het product is van een overtuigde believer, een grap, een hoax, of een dobber uitgeworpen door een gewiekste slijter van stierenkaka voor een toevallig passerende naïeve medemens. Eén van de chemtrail-experten liet me weten via de pagina European MARCH Against Chemtrails and Geoengeneering – Brussels: “ik denkt dat die spray ook maar een verkoops trucjes is ze”.

Nee, zich iets laten wijsmaken, dat doen ze niet!

Meer is minder: over homeopathie (een bloemlezing)

WaterOp vrijdag 12 juli 2013 besliste de ministerraad dat homeopathie erkend wordt in België, waarmee men zogenaamd de patiënt wil beschermen tegen misbruiken door oplichters en charlatans. Enkel artsen, tandartsen en vroedvrouwen zullen homeopathie mogen uitoefenen, zie hierhier en hier. UIteraard konden de reacties niet uitblijven. Gisteren publiceerde we het opiniestuk van Jan Etienne, vandaag gaan we verder met een bloemlezing.

*  *  *

Prof. Em. Wim Betz: Een Koninklijk Besluit over het Voorschrijven van Water (14/07/2013)

“Op het eerste gezicht heeft dit besluit enkele goede kanten, de bescherming van de patiënten tegen de grofste medische oplichters gaat erop vooruit, als we toch mogen veronderstellen dat het gerecht nu wel de wet zal toepassen.

Het verontrustende is dat dit KB een officiële erkenning betekent, binnen de erkende medische beroepen, van een fantasiebehandeling. Dit kan en zal als precedent gebruikt worden door andere verkopers van illusies. Onbekwame of onverantwoordelijke medici kunnen moeilijker beteugeld worden, want ze zijn toch “erkend” om die niet-werkzame behandelingen te verkopen.”

*  *  *

Joël De Ceulaer: Pilsje Drinken (13/07/2013)

“Werkt homeopathie dan niet? Toch wel. Homeopathie kan een, soms zelfs bijzónder krachtige, placebowerking hebben — bij bepaalde patiënten (die erin geloven) en bij bepaalde aandoeningen (die placebogevoelig zijn). Maar zo’n placebowerking heeft de eerste de beste handoplegging in een Pinksterkerk ook. En we mogen er toch van uitgaan dat de overheid nooit zal beslissen om de handoplegging te erkennen als alternatieve geneeswijze. Om te stipuleren dat genezing door handoplegging alleen nog mag worden voltrokken door een dokter in de geneeskunde. Voor homeopathie geldt dat voortaan wel. Met dank aan minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx.”

*  *  *

Louis Ide: Erkenning homeopathie: is Onkelinx politica met een ethische code? (15/07/2013)

Zoals klassiek koos Onkelinx dus niet voor de wetenschap. Bijzonder frustrerend voor de wetenschapper. Wie wetenschappelijk fraudeert wordt dezer dagen terecht aan de schandpaal genageld, maar sommigen (alternatieven) blijkbaar niet… Door haar aanpak zet de minister het Kenniscentrum trouwens volledig in de wind. Je kan niet in het ene dossier de aanbevelingen van het Kenniscentrum volledig naast je neer leggen en ze in een ander dossier, ondanks protest van de betrokkenen, doorduwen. Voor wetenschappers is 1 + 1 = 2. En dan zijn er altijd mensen die beweren dat 1 + 1 = 3 is.

Op dat moment verliezen de wetenschappers sowieso, want de klassieke politieke partijen zoeken dan een “compromis”: op dat moment wordt 1 + 1 = 2,5.”

*  *  *

Marc Van Ranst: “Niemand kan bewijzen dat homeopathie werkt” (Terzake) (12/07/2013)

*  *  *

Johan Van de Kerckhove: Homeopathie: alternatief is niet altijd naïef of onwetenschappelijk

Wetenschappelijk gezien houdt de moderne kwantumwereld effectief niet op na het getal van Avogadro. Naast de materiële buitenkant bestaat er ook een energetische binnenkant. Het is niet omdat dit in een ander paradigma thuishoort, dat ook om een andere benadering vraagt dat dit in onze wereld van 2013 onwetenschappelijk zou zijn. Traditionele wetenschappers beseffen niet dat ze (ook) vastgeroest zitten in een geloofssysteem en daar op een weinig open en alles behalve wetenschappelijke manier op doorredeneren, laat staan dat ze open staan voor empirische feiten die niet kloppen met hun vooringenomen standpunten.”

(Deze laatste bij wijze van komische afsluiter.)

[Ctrl-P] Jan Etienne: Homeopathiebesluit is volksverlakkerij

WaterHomeopathie mag alleen nog worden uitgeoefend door artsen, tandartsen en vroedvrouwen, aldus mevrouw Onkelinx, minister van Volksgezondheid [sic!] in juli 2013.

De reacties lieten niet op zich wachten. Ik houd het hier voorlopig bij een integrale cut ‘n’ paste van het opiniestuk van Jan Etienne, verschenen in Knack op 12 juli 2013.

*  *  *

Jan Etienne: Homeopathie is volksverlakkerij

Aan het voorstel van minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS) om de uitoefening van de homeopathie aan een ernstig diploma te verbinden, valt geen touw vast te knopen. Tenzij ze een heimelijke believer is of de bal misschien gewiekst wil doorspelen naar universiteiten en hogescholen. Dan is zij tenminste van de miserie vanaf.

“Homeopathie beoefenen zal in de toekomst enkel kunnen door artsen, tandartsen en vroedvrouwen, en dat enkel als aanvulling op hun zorgberoep. Ze zullen ook over een “ernstig” diploma homeopathie moeten beschikken, wat neerkomt op minstens 600 uur theorie en 200 uur stage. Dat staat in een koninklijk besluit dat de ministerraad vrijdag heeft goedgekeurd.” Dit meldt het persagentschap Belga.

Nog volgens Belga legde minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx uit dat een aantal beroepsuitoefenaars ernstig is en het welzijn van de patiënt voor ogen heeft. Maar in sommige gevallen worden volgens haar uitwassen vastgesteld, die zelfs de sektarische toer opgaan en het leven van patiënten in gevaar brengen. Daarom moeten homeopaten in de toekomst onder meer een diploma homeopathie van universitair of hoger onderwijs kunnen voorleggen.

Onbegrijpelijk

Het is niet te begrijpen wat Onkelinx met dit koninklijk besluit wil bereiken. Zij lijkt er van uit te gaan dat universiteiten en hogescholen klaar staan om een opleiding homeopathie aan te bieden. Het is maar de vraag of die zo graag zullen toehappen. Homeopathie mist immers elke wetenschappelijke basis. Homeopaten verzetten zich hardnekkig tegen elke wetenschappelijke analyse van de effect van hun therapie. Hun manier van werken druist met andere woorden fundamenteel in tegen de wetenschappelijke onderzoeksmethodes die de basis vormen van het werk aan universiteiten en hogescholen. Er is geen bewijs die naam waardig dat homeopathie werkt en dat bewijs zal er ook nooit komen als het van de beroepsvereniging van homeopaten afhangt, want dan zetten zij zich onherroepelijk in hun blootje.

De basis van de ‘ernstige opleiding’ homeopathie kan bijgevolg alleen berusten op gebakken lucht. Een universiteit of hogeschool die met zulk een ‘ernstige’ opleiding wil van start gaan, kan dan al evengoed uitbreiden met ernstige opleidingen in de astrologie, pendelen, wichelroedelopen, aardstralen meten en andere kwakzalverijen. Het zal hun (internationale) uitstraling ongetwijfeld een geweldige boost geven.

Bestaan er ernstige homeopaten? 

Volgens Onkelinx is een aantal beroepsuitoefenaars ernstig. Maar als een therapie uit gebakken lucht bestaat, hoe kan je die dan ernstig toepassen? Door dat aan je patiënten te zeggen? “Sorry mevrouw, mijnheer, ik ga je pilletjes voorschrijven waarvan nooit bewezen werd dat ze effectief werken, maar misschien wordt jij er wel gelukkiger of gezonder door? Zelfs het tweede deel van de vorige zin zou een ernstige arts al niet mogen vertellen. Want een ernstige arts weet dat alleen al de suggestie dat iets werkt voor sommige patiënten voldoende is om te geloven dat het werkt. Of mag een ernstige arts zijn patiënten voorliegen en hen vertellen dat ‘deze pilletjes hen zeker zullen helpen,’ ook al weet hij maar al te goed dat er geen flard bewijs voor is? En wat als die patiënt dan blijft terugkomen voor zijn pilletjes? Blijven voorschrijven en volharden in de oplichting? Of hoe moeten we dit anders noemen.

Mythisch denken

We moeten het toegeven, de mens beweert graag van zichzelf een rationeel wezen te zijn, maar ons denken is vergeven van mythes en misvattingen waar we ons nul rekenschap van geven. We willen het aantal wielrenners geen eten geven dat momenteel in de Ronde meefietst met een scapuliertje rond de nek, een armbandje, een kruisteken voor het vertrek zonder het over de echte, verborgen gekkigheid te hebben.

Met ons denken over gezondheid is het niet beter. Zoals we net schreven, is de overtuiging dat iets ons zal helpen genezen, vaak al voldoende om ons beter te voelen. Daar schuilt natuurlijk de kracht van de homeopathische middelen in en niet in de kosmische reflexie van een stofje dat misschien ooit geweest is. De homeopathische verdunning is zelfs niet nodig om de pilletjes te doen werken.

1000 bolletjes voor een euro

Dat werpt natuurlijk vragen op over de kostprijs van deze suikerbolletjes. Maar dat geldt evengoed voor veel reguliere geneesmiddelen waarvan ook maar marginaal bewezen is dat ze werken. We kunnen niet ontkennen dat daarmee niet waanzinnig veel geknoeid wordt. Alleen wordt dat knoeiwerk veel beter wetenschappelijk vertaald, wat niet betekent dat het aanvaardbaar is. Je kan je afvragen of we niet gewoon goedkope suikerbolletjes moeten gaan maken en onze artsen voorstellen om daarmee placebobehandelingen te starten bij patiënten die daar vatbaar zijn. Je zou er een flinke prijs op kunnen kleven, om het middel een imago van kwaliteit mee te geven en de persoonlijke bijdrage symbolisch houden zodat de patiënt financieel toch al niet genaaid wordt (maar wel in zijn geloof in de behandeling).

Ethisch kan je dat natuurlijk niet maken en het is dan ook een onrealistisch voorstel, maar uiteindelijk komt de vereiste van kwaliteitsvoorwaarden daar wel op neer: de patiënt wordt in zijn geloof in de behandeling én financieel genaaid.

Bron: Knack

Deze week in De Morgen: homeopathie en TM

handgeschreven-editie-antwerpse-morgenAls je 16 jaar bent en je leest De Morgen niet, dan heb je geen hart. Als je 40 jaar bent en je leest nog steeds De Morgen, dan heb je geen verstand.

Zo gaat ongeveer het citaat van Churchill. Of van Clemenceau. Heel precies weet ik het niet meer. Wat ik mij nog wel herinner is De Antwerpse Morgen. Midden jaren 80 wist ik amper wat een krant was, maar omdat de leraar op het katholieke college er meewarig over deed, wist ik plots dat ik iets goeds in handen had.

En dat waren nog eens tijden, zie. Ik herinner mij zelfs nog een volledige handgeschreven, wat zeg ik, bic-geschreven oplage. Oké, waarschijnlijk was toen het aantal redactieleden inderdaad hoger dan het aantal te schrijven exemplaren in de volledige oplage en misschien was dat nu net de oorzaak van enkele problemen, maar dat waren nog eens tijden.

Ik lees ‘em dus nog steeds, De Morgen. Met het deel “Antwerpse” is het — oh verrassing! — mis gegaan. Waar was ik… ik lees ‘em dus nog steeds, De Morgen, maar met iets meer argwaan en kritiek, maar dat heeft nu net die Antwerpse Morgen mij geleerd. En toch, deze week heb ik twee maal hardop gejuicht. Deze week ging De Morgen niet kort door de bocht of plat op de buik. En dat moeten we vieren!

WaterZo was er het artikel Artsen wijzen homeopathie massaal af (31 mei 2013). Toegegeven, het was een bericht van Belga, maar deze keer zonder Dara O’Briainse “balans”, dus zonder het holistisch geteem van een alterneut. Het artikel kunnen we plaatsen in de context van Laurette Onkelinx’ lumineuze idee om de wet Colla serieus te nemen. De minister van Volksgezondheid heeft eerder al bekendgemaakt dat ze verschillende alternatieve geneeswijzen officieel wil laten erkennen, te beginnen met homeopathie. Maar genoeg over homeopathie: hoe minder we schrijven, hoe krachtiger het statement.

 

Het tweede DM-artikel deze week dat ten huize Kritische Massa applaus ontlokte ging over stressvrije scholen en beschrijft hoe de Maharashi-beweging zich in het onderwijs probeert te wurmen: Sekte infiltreert in onderwijs (1 juni 2013). De groep, een bekende bij het Centrum voor Schadelijke Sektarische Organisaties, probeert via info-sessies honderden Vlaamse en Brusselse leerkrachten te overtuigen van de kracht van Transcendente Meditatie.

Trots weet de site stressvrijescholen.be ons te melden dat Transcendente Meditatie op school wordt “[o]ndersteund door regeringen, beroemdheden, de pers, wetenschappers en dokters”. Uiteraard interesseren mij die laatste twee categorieën. “Wetenschappers en dokters ondersteunen het vanwege de vele wetenschappelijke onderzoeken die de effectiviteit bewijzen”, herhaalt de tekst. En één klik later lezen we:

600 études scientifiques confirment l’efficacité de la MT
Au cours des 40 dernières années, plus de 600 études effectuées dans 250 universités différentes ont confirmé l’efficacité de la MT. Plus de 100 revues scientifiques ont publié 350 de ces études. 32 de ces études ont été faites dans l’éducation afin de vérifier l’efficacité de la technique de Méditation Transcendantale dans l’éducation.

Et c’est tout. Hier stopt het. TM is dus goed voor ons Frans, en dat kan ik enkel toejuichen. Maar qua wetenschappelijke onderbouwing van hun claims halen ze een onvoldoende: niet één link naar één studie (van de mogelijke 600). Nada, noppes, nothing. Met andere woorden, deze anti- en a-wetenschappelijke sektarische beweging, die doorgaans een anti- en a-wetenschappelijk publiek aantrekt, gebruikt het argument ‘wetenschappelijk bewezen’, maar laat het na dit in te vullen. Wie neemt hier nu genoegen mee? Welke leraar laat zich hierdoor een rad voor de ogen draaien? Bronnenonderzoek is en blijft een eindterm in het secundair onderwijs en neen, “gelezen op Tinternet” hoort daar tot nader order niet bij.

Uit nieuwsgierigheid even op de website transcendentemeditatie.be rondgekeken. En ook daar denkt men te kunnen overtuigen door celebrities op te voeren, die hun anekdotische bewijsjes in de marge mogen aanprijzen. Blijkbaar is volgens sommige mensen het meervoud van ‘anekdote’ nog steeds ‘bewijs’.

Als we transcenderen komen we in een toestand van éénheid met iets dat hoger is dan ons individuele zelf. Dit klinkt misschien op het eerste zicht esoterisch, maar ook dit kunnen we vandaag heel praktisch beschrijven. Wat vroeger in het gebied van het mystieke of religieuze lag, komt vandaag veel meer in het gebied van het wetenschappelijke.

Als u écht benieuwd bent naar wat u nu zonet gelezen heeft, dan kan u zich nog even onledig houden met de verzameling langue vide in de sectie in contact met ons “hogere zelf” op dezelfde website.

Maar wat is nu Transcendente Meditatie?

Transcendente Meditatie (TM) is een mentale techniek die twee keer twintig minuten per dag beoefend kan worden. Het process van TM beoefening kan samengevat worden in 3 woordenEenvoudig, natuurlijk, en moeiteloos.

Bij wiskunde gaat het dus al niet helpen. En nochtans beweren de TM’ers dat “de ervaring van transcenderen eigenlijk het echte doel van het onderwijs vervult”. Slik, klik en lees Transcendente Meditatie (TM) en het échte doel van onderwijs: de volledige ontwikkeling van het kind.

Oh ja, voor ik het vergeet te melden: 1200 euro kost het TM-programma, maar voor leerkrachten is er de speciale prijs van 450 euro. Waarbij ik me gespeeld ernstig afvraag of een schoolbudget daarvoor dient.

siddhiWat de website ook bespreekt is het yogisch vliegen, ofte leviteren. “Gaan ze die ADHD’ers nu ook nog leren vliegen?”, vraagt u zich misschien wel af. Zo’n vaart zal waarschijnlijk het niet lopen. Yogisch vliegen, da’s TM voor de oudere en meer gefortuneerde zweefteef (m/v):

Eén van de aspecten van het TM-Sidhi programma is Yogisch Vliegen. Dit is een techniek waar het lichaam door een hoofdzakelijk mentale impuls naar boven gaat. Het lichaam komt onmiddellijk terug naar beneden, zodat het er voor een buitenstaander veel meer uitziet als een korte hop dan als echte levitatie. […]
Als professionele atleten zouden proberen het hoppen van de Yogische Vliegers na te bootsen zijn die meestal volledig uitgeput na 15 minuten. De Yogische Vlieger kan daarentegen gemakkelijk een uur verder gaan, en hij zal meer energie hebben erna dan voor hij begonnen is.

Maar terug met beide voetjes op de vaste grond en de echte wereld waarin mijn gazet twee keer in twee dagen gescoord heeft. Hup, De Morgen, Hup!

 

Update: via Twitter stootte ik op de schitterende Engelstalige en Nederlandstalige blogs van Pedro De Bruyckere, verbonden aan de Arteveldehogeschool te Gent, die gehakt maakt van TM, TM op school en de lezingen van TM-goeroe Ashley Deans. Trouwens, de blogs zijn niet alleen omwille van dit onderwerp het lezen meer dan waard.

Bolle-jarre*

Bolle-jarre - bibliotheek

 

Bolle-jarre: Fries voor onzin

[Ctrl-P] Dean Burnett: My antidote to celebrities who promote homeopathy

Dean Burnett - James EllingtonWaarschijnlijk is elk half woord dat Team GB spurter James Ellington zegt over de 100 en 200 meter meer dan de moeite waard. Wat hij echter uit zijn fors gespierde nek lult over homeopathie, kan me al minder boeien. Nochtans vond de Britse krant The Mirror het onlangs nodig om Ellington en andere celebrities te laten opdraven in het artikel Homeopathic healing: The stars who swear by alternative medicineAnekdotische bewijsvoering, liefst door Bekende Koppen, is nog steeds de geliefkoosde tactiek van Big Homeo om zichzelf te verantwoorden en te promoten. En vaak ook de enige.

Hoog tijd, zo vond Dean Burnett, om de rollen om te draaien. En niet zo maar een beetje. In plaats van fictieve verhalen door Bekende Koppen, voert Burnett fictieve Koppen (en Ogen) op die vertellen over geneeskunde in zijn hilarisch artikel My antidote to celebrities who promote homeopathy (The Guardian, 16 augustus 2012). We citeren er enkele.

*  *  *

Sleeping Beauty, Princess, 116 (allegedly)

Dean Burnett - Sleeping BeautyWhen I was 16 years old, I accidentally cut my finger on an archaic sewing machine which someone had left lying around. The infection I got from this rusty device ended up triggering an autoimmune response which attacked the areas of my brain that produce hypocretin, which lead to me developing my pronounced and persistent narcolepsy.

My being a princess meant my parents explained this embarrassing illness in someone of royal blood via some elaborate propaganda about fairies and a worryingly non-consensual “awakening” by my arranged husband, but the truth is that medical science came to my aid and helped me deal with my condition. I now take regular dexamphetamine sulphate to alleviate the symptoms, and have a prescribed sleep regimen to help me cope better with the disorder. I am now a functional adult, thanks to medical science.

Admittedly, there is the possible side effect of hallucinations, but when you live in a fairy tale castle it’s hard to tell whether that’s happening or not.

Lara Croft, archaeologist and thief, 44 (apparently)

Dean Burnett - Lara CroftAs someone who essentially defiles ancient crypts in inaccessible locations for a living, my chosen profession involves a lot of acrobatics, such as somersaults, flips and long distance leaps. Regular activity of this sort would lead to tremendous physical stress on anyone’s body. But when you have rather disproportionate breasts like mine, it meant even an greater strain on my neck and back.

Thankfully, medical science has refined breast reduction surgery to the point where it is a relatively safe and common procedure, so I was able to reduce my breast size before I did some serious damage to myself and put a premature stop to my adventuring.

Sauron, Dark Lord and jeweller, 50,000+

Dean Burnett - SauronRaising an army of pure evil to conquer all of Middle-earth is a demanding task, particularly when you’re just an eye, albeit a giant fiery one. As my eye is all I’ve got, I make sure it’s well cared for by the best medicine available. This is doubly important when working with hot metals and other substances (as I do regularly), as you risk photokeratitis, so I always endeavour to perform these tasks in a safe manner (ie getting orcs to do it. I’ve always got plenty of those).

Being a flaming eye means I’m prone to all manner of eye injuries and conditions, but medical science has created remedies for the majority of these, from antibiotics and creams, to a simple Optrex wash. All help to keep me a watchful and aware force of pure evil.

Some minions in the past have suggested alternative medicine to me. They’re all dead now. Using magic to heal ailments? Do I look like an elf?

Lees hier verder

Onethisch

Onethisch - MO-homeopathie

 

Ja, dat ook. En dit.