Altmed in het land van de ayatollahs, deel 5

Of kwakzalverij en alternatieve medische behandelingen een monopolie van de Iraanse geestelijken is? Natuurlijk niet. Bepaalde segmenten van de betere middenklasse mogen dan hun al dan niet esthetisch geopereerde neus ophalen voor alternatieve geneeskunde op z’n moellahs, geïmporteerde kwakzalverij en esoterie uit het westen, oosten en pseudo-oosten zijn in hun kringen dan weer razend populair.

Online verkopers daarentegen lijken op alle mogelijke paarden te wedden en mixen in hun verkooppraatjes oosterse en westerse ideeën, lokale en internationale tradities, Indische chakra’s en de islamitische overlevering.

Bij onze zoektocht naar ‘rode suiker’ (zie vorig deel) stootten we op meerder websites zoals beytoote (witte nacht, vergelijk met nuit blanche).

De rubriek ‘gezondheid en hygiëne’ van dit allround e-magazine is een goede introductie in de wereld van de alterneuterij. Naast advertenties voor orthodontisten en esthetisch-plastisch chirurgen (de oranje kaders), vinden we ook links naar verkopers van supplementen (blauwe kader en volgende afbeelding), uitleg over tal van ‘natuurproducten’ (groene kader).

Plastisch chirurgen, verkopers van kwakzalverij en esoterie: u dacht toch niet dat dit alleen in België een succesformule zou zijn?

De informatie in het rode kader bevindt zich eerder in de marge van ons onderwerp. Niet dat het een al te grote verrassing mag zijn, maar de website toont aan dat ook in Iran alterneuterij en andere pseudowetenschappen verweven zijn. De twee afbeeldingen links leiden naar astrologische websites. De twee afbeeldingen rechts zijn de Iraanse varianten van orakelboeken als de I Tjing.

Bij Hafez-waarzeggerij wordt een willekeurig vers gekozen uit het oeuvre van Perziës grootste dichter en ‘geïnterpreteerd’ naargelang de persoon en de situatie. Vaak wordt het eerder beschouwd als een woorden- en betekenisspel door de deelnemers dan als een ernstig te nemen orakel, zeker in de periode rond nieuwjaar. In verschillende steden klampen straatkinderen toeristen aan om tegen een handvol centen zo’n willekeurig vers te laten kiezen door een parkiet. Bij “estekhareh met de Koran” duidt het toeval een vers uit de Koran aan. Geen veelkleurige parkieten hier, wel moellahs in zwart-wit. Wat de resultaten betreft een verwaarloosbaar detail.

* * *

De website health.tosinso.com, die immuun lijkt te zijn tegen automatische vertalingen, biedt een staalkaart aan cursussen. Naast opleidingen traditionele, Iraanse geneeskunde worden er ook lessen aangeboden in verband met traditionele Chinese geneeskunde, de ayurvedische traditie, de temperamentenleer enzovoort.

De man achter de website is geen geestelijke, maar wel een onderzoeker op het gebied van de traditionele islamitische geneeskunde. Hij verwijst graag naar de gebruikelijke mix van traditionele geneeskundeteksten, hadiths over medische onderwerpen en het gebruik en archivering van medicinale planten en hun werkingsmechanismen in de moderne en traditionele geneeskunde. Maar eerder dan élke vorm van kwakzalverij te beschrijven, laat staan van alle wellness- en lifestyle fenomenen waaronder vijftig tinten yoga, meditatie en ‘chakrakunde’ die gangbaar zijn in hedendaags Iran, pikken we er twee uit die een idee geven van de overeenkomsten en verschillen met de westerse altmed-tradities.

* * *

Water schudden

We beginnen bij de officiële website van de Iraanse Homeopathische Associatie (IHA). Homeopathie is ook in het land van de ayatollahs razend populair. Deze kwakkelgeneeskunde werd zo’n 25 jaar geleden in Iran geïntroduceerd door ene dr. Mirzazadeh, een Iraans-Duitse arts.

In 1995 erkende de Hoge Evaluatieraad van het Ministerie van Volksgezondheid en Medisch Onderwijs homeopathie als een behandelingsmethode. Drie jaar later werden vanuit het ministerie van Volksgezondheid onderwijsinstructies uitgevaardigd. De IHA werd in 2002 opgericht. “Het is een niet-gouvernementele non-profitorganisatie die haar activiteiten heeft gewijd aan de ontwikkeling en bevordering van homeopathie”, lees ik op de website. De vereniging werkt op gespecialiseerde gebieden van wetenschappelijk en educatief onderzoek. Het mag geen verrassing zijn dat de bestuursleden stuk voor stuk een dokterstitel voor hun naam hebben staan.

De claims die gemaakt worden op de website kan u waarschijnlijk zelf raden, de overdrijvingen en de kromme logica, het beroep op vaag wetenschappelijk onderzoek ook. Verwijder de referenties naar lokale toestanden en een (toegegeven, betere) vertaling kan u zo op een doorsnee Euromese pro-homeopathiewebsite plaatsten. Enkele citaten:

Homeopathie wordt momenteel gebruikt in de behandelingsnetwerken van veel ontwikkelde landen van de wereld als een van de belangrijkste methoden voor de behandeling van acute en chronische ziekten en heeft academische opleidingsfasen.

En:

Een van de belangrijkste symptomen van paracetamolvergiftiging is koorts, en in de geneeskunde wordt paracetamol gebruikt om een patiënt met koorts te behandelen. Dit is ook een homeopathisch middel. Daarom, hoewel paracetamol is geclassificeerd als een koortswerend medicijn, is het gebruik ervan bij koorts een homeopathisch middel.

En:

Overmatige verdunning van homeopathische middelen is controversieel en heeft sommige critici ertoe gebracht te beweren dat homeopathische middelen niet effectief zijn. Geloofwaardig onderzoek naar lichaamscellen toont aan dat ultra-verdunde homeopathische geneesmiddelen cellulaire reacties kunnen veranderen.

Het volledige artikel vindt u hier.

Interessanter is een aankondiging voor het eerste Iraanse Congres voor Positieve Psychologie, ofte een workshop homeopathische psychotherapie (september 2019). In de lijst met onderwerpen vinden we ‘kwantummechanica’ en ‘kwantumgeneeskunde’, ‘vitale kracht’, het sine qua non van de alternatieve geneeskunde. Het valt niet uit te maken of ‘de opkomst van trillingspatronen op persoonlijkheidslagen’ nu een slechte vertaling is of niet; de originele zin in het Perzisch is óók nonsensicaal.

Eigenaardig genoeg figureert hier ook de vier-sappenleer van Galenus, die we in een eerder deel van deze reeks waren tegengekomen. Tijdens het congres werd blijkbaar die humorenleer gecombineerd met de zogenaamde miasmatheorie. Deze pseudowetenschap stelt dat slechte lucht, bijvoorbeeld de stank van rottende materie, de verhoudingen tussen de vier menselijke sappen, humores, kan beïnvloeden, uit balans kan brengen en dus ziek maken. De naam malaria (letterlijk slechte lucht) herinnert nog aan deze ondertussen achterhaalde wetenschappelijke theorie.

Onderaan op de affiche herkennen we het logo van een organisatie van studenten in de wetenschappen (derde van links) en het logo van een universitaire faculteit psychologie. Deelname aan de workshop levert een certificaat op, dat wordt uitgereikt door “de Wetenschappelijk Secretaris van het Congres met het logo en embleem van de Faculteit Educatieve Wetenschappen en Psychologie van de Shahid Beheshti Universiteit, de Organisatie voor Psychologie van de Islamitische Republiek Iran en de Iraanse Vereniging van Klinische Psychologie van kinderen en adolescenten”. De Shahid Beheshti Universiteit geldt in Iran als een van de academische topinstellingen.

De conclusie van het wetenschappelijk aandoend artikel Homeopathy satisfaction in Iran (2014) concludeert dat homeopathie effectief én goedkoop is:

After using homeopathy for several years, patients’ satisfaction was found to be still high. Shifting the area of satisfaction from general health to relief of symptoms could be related to physicians’ experiments for remedy selection. Scientific centers should do more surveys about the effectiveness of homeopathic treatment. Integration of homeopathy with medicine may bring in more success at less cost. It seems rational to support homeopathy as an effective practice. (Mijn nadruk)

Uiteraard is er ook tegenwind. Bij wijze van voorbeeld een no-nonsense artikel van ene dr. Touraj Nayernouri, verbonden aan de Academy of Medical Sciences of the I.R. of Iran: Homeopathy, Ritual and Magic (2017). Met het ritueel bedoelt hij de urenlange consulatie, de magie is het homeopathie is middel dat al placebo fungeert. Zijn conclusie:

The hope is that science and logic will prevail and we might be able to discard superstitious alternatives and a rational system of information processing might replace our evolutionarily acquired suggestibility and its irrational consequences.

Helende stenen

Iran is de derde grootste leverancier van (half)edelstenen en decoratieve stenen, na India en Brazilië. Wereldberoemd is firoezeh. Wij kennen het onder de naam van het land waar ze verkocht werden aan Europese handelaars: turkoois. Mochten we alle (Iraanse) bronnen geloven die helende eigenschappen toekennen aan die stenen, dan zou Iran ook een van de gezondste en gelukkigste landen ter wereld zijn. Het zou ons veel opzoek- en schrijfwerk bespaard hebben.

Ook hier weinig verrassingen, wel enkele andere accenten. Zoals ongeveer elke verkoper van alternatieve geneeskunde en pseudowetenschap, blijft de verwijzong naar (vaag) wetenschappelijk onderzoek de ultieme betrachting. Uiteraard blijft het niet daarbij: er wordt eveneens beroep gedaan op geschiedenis, religie en traditie om klanten te overtuigen van de helende kracht van stenen, mineralen en kristallen. Op verschillende websites passeren de usual suspects de revue. Een voorbeeld:

Steentherapie is geen nieuwe wetenschap en wordt al sinds de oudheid in het menselijk leven gebruikt. In het oude Iran, India, China en Rome waren artsen zich ook bewust van de genezende eigenschappen van stenen. In Iran kunnen we Ibn Sina noemen [Avicenna] die de eigenschappen van edelstenen gebruikte voor genezing. De meest waardevolle en belangrijkste boeken over de Iraanse edelsteenkunde zijn het boek Al-Jamahir Fi Al-Jawahir van Abu Rihan al-Biruni.

Dat bepaalde stenen en minerale worden gebruikt in al dan niet medische technologie, is ook voor de Iraanse zelfverklaarde experts een bewijs dat bepaalde “stenen magnetische en helende eigenschappen hebben”.

De auteurs op de website sangshenas.com gebruiken verder ook een (verkoops)truc die we ook vaak op Vlaamse spirituele beurzen horen: wíj kennen onze business, wíj zijn de echte connaisseurs, die anderen daar zijn oplichters die onze eerlijke handel ondermijnen.

Helaas zien we tegenwoordig in ons dierbare land verschillende interpretaties over de verbazingwekkende en helende eigenschappen van stenen en edelstenen. Sommige mensen beweren de genezende eigenschappen van stenen te kennen door een bedrijf te starten.

Niet getreurd: als de stenen worden gebruikt in overeenstemming met hun specifieke fysische en chemische eigenschappen en weg van bijgeloof of fraude, dan kunnen ze worden gebruikt in de medische en gezondheidswetenschappen, aldus de website.

Maar dat heeft een keerzijde: net omdat stenen helende en genezende eigenschappen hebben, kunnen ze door hun complexe chemische formules giftige en zelfs dodelijke stoffen en elementen bevatten. “In feite is edelsteentherapie een academische wetenschap en alleen specialisten op dit gebied mogen deze wetenschap gebruiken”, besluiten ze hun hoofdstuk over fraudeurs en confabuleurs. Om verder te gaan met relatie tussen stenen en chakra’s (rode kader).

Het dient gezegd, de mensen van de website sangshenas.com geven aan dat steentherapie uiteindelijk een complementaire therapie is: “een van de belangrijkste principes is dat de therapeut niet het recht heeft om de de reguliere therapie van de patiënt en de voorgeschreven reguliere medicijnen aan te passen.” Ondanks alle nonsens getuigt dit toch van meer ethisch inzicht dan men doorgaans op soortgelijke websites aantreft.

Als we kijken naar Irans beroemdste steen, turkoois, dan merken we dat de lijst van helende eigenschappen schier oneindig is, zoals het ook in deze regio van de kwakzalverij betaamt. De absurde, disparate opsomming van alle vermeende positieve eigenschappen heeft de edit niet gehaald, maar ze kunnen in de gebruikelijke categorieën opgedeeld worden.

De steen zou helpen bij lichamelijke klachten, al dan niet in combinatie met de juiste chakra. Vooral oog- en keelaandoeningen zouden er wel bij varen. De steen helpt tegen vergiftigingen allerhande, ook bij insecten- en slangenbeten. Het is antiviraal én antibacterieel. Bij mentale problemen biedt turkoois eveneens soelaas: depressie, nervositeit, angst en waanzin.

Een stapje verder, het spirituele: turkoois zorgt voor vreugde en vitaliteit, absorbeert positieve krachten en verwijdert negatieve, schadelijke en storende krachten en trillingen van mensen.

Het grotere plaatje komt ook in het vizier: de steen beschermt tegen rampen, ongelukken en auto-accidenten. Wat eerlijk gezegd nodig is in Iran. Verder creëert het een gevoel van liefde, genegenheid, wetenschap en kunst bij mensen. Het beschermt de mens tegen elektrische schokken, slechte meningen en moord en gedood worden. Het beschermt ook tegen verdrinking, hoewel men in dit geval onduidelijk is over de dosis.

Maar ook hier ontbreekt het religieuze niet en verwijzen de auteurs naar verschillende hadith en vertellingen over de Profeet, de engel Gabriël, Imam Sadegh, Imam Hadi. In die vertellingen en hadith wordt verwezen naar voorkomen van armoede, “een effectief kind creëren”, verhoorde gebeden e bevrediging van God weet welke behoeften.

Een website als sharafonline.ir geeft een even absurde lijst van vermeende positieve eigenschappen, maar legt dan weer de nadruk op de religieuze overlevering en de hadith. Bij een andere steen, een zogenaamde Sharaf al-Shams (ongeveer ‘nobelheid van de zon’) wordt in de FAQ de vraag beantwoord of de steen ook in islamitische geschriften vermeld wordt. Ik zal u niet in spanning houden, maar het antwoord is een volmondig ‘ja’, gevolgd door een lange opsomming.

* * *

Of ik een conclusie heb, een uitleiding? Niet echt. Zou men de islamitische elementen uit de online teksten schrappen, dan is het verschil met Engels- of Nederlandstalige websites zeer klein. Altmed-speak is zeer internationaal, altmed-verkopers gebruiken dezelfde technieken en argumenten. Dezelfde (kromme) redeneringen, hetzelfde beroep op een weliswaar ander glorieus verleden. Flirt men op een westerse website met een Griekse filosoof of een middeleeuws genie, dan zal een doorsnee Iraanse online verkoper een of andere Imam of theologisch auteur vermelden. Af en toe de Profeet Himself.

* * *

Ook nu wil ik Neda Nasrabadi bedanken voor de hulp bij het zoeken van online materiaal en het bijwerken van de automatische vertalingen. Mede door haar hulp heb ik het oorspronkelijke plan om drie korte stukjes over kwakzalverij in Iran mogen uitbreiden tot vijf steeds langere lappen tekst. Kheili mamnoen, Neda djaan.

Chemtrail detox spray (homeopatisch, of wat had u gedacht?)

photo-224x300I.

Overmorgen zal de langverwachte Mars op Brussel tegen chemtrails en geo-engineering het bewustzijn verruimen, de paradigma’s shiften en de moegetergde Zeitgeist een kwantumboost geven. Dat de Mars zich dient te beperken tot de Kunstberg, nabij het Centraal Station, laat de bevlogen co-organisator Luc Vervliet, die o.a. ook figureert als “verloren dichter”, Illuminati-specialist en woordvoerder voor de Keshe Foundation, niet aan zijn hartje komen:

Na een constructief gesprek met de politie-diensten van Brussel (op 12/08) hebben we reeds een feitelijke toestemming gekregen voor onze manifestatie, met die verstande dat we GEEN MARS (mogen) houden (geen wandeling), maar dat we stationair zullen blijven op een punt in Brussel. Dat zal het plein zijn (met arcade-boog) aan Centraal Station. […] Maar laten we even visualiseren en dit GROOTS zien. Als we hieraan voldoende ruchtbaarheid geven waardoor er geen honderden maar eerder een duizendtal mensen op straat komen, dan kan er een verandering in het scenario komen en houden ze bij de politiediensten een mogelijkheid open om alsnog “te bewegen”.

Een stationaire mars, quoi. Lijkt een beetje op ter plaatste trappelen, wat u?

Het blijft evenwel afwachten of onze dappere Helden van de Heldere Hemel, onze Revolutionaire Facebook-Warriors zich zullen laten temmen door de eerste de beste Brusselse ajoen van ’t woutenkot. Zij die strijden tegen schaduwregeringen met agenda’s zo verborgen dat alleen zij die agenda’s kunnen zien, zij die zoveel “verder denken” dan de eerste de beste cirrocumulus en cirrostratus, zij laten zich niet insluiten als sheeple op een Brussels pleintje, toch?

II.

Eén van mijn favoriete stekjes op Facebook is de pagina Conspiracy Theorists Say The Darndest Things. Daarop wordt heel wat aandacht besteed aan en afgelachen met de zogenaamde chem(re)tardsbelievers van de chemtrail-samenzweringen. Blijkt dat af en toe een skeptische medemens een knuppel in het hoenderhok gooit door zelf een van de pot gerukte theorie te verspreiden via een forum voor mensen verslaafd aan vooral de eigen chemtrail-nonsens. Een beetje zoals scammende Nigeriaanse ‘prinsen’ scammen. Occupy Chemtard Alley, zoiets.

Niet zonder gevolgen: telkens ik op een forum belandt waar chemtrails worden bediscussieerd, moet ik denken aan een cartoon van Garry Larson, waarbij alle, maar dan ook alle schapen van de kudde eigenlijk verklede wolven blijken te zijn. Ik wil maar zeggen: het verschil tussen de spelende skepticus die wilde theorieën verzint en de serieuze believer die, euh ja, even wilden theorieën uit de aars trekt, is minimaal en soms ook verwarrend.

III.

En dat brengt ons dan bij de advertentie voor, hou u vast, Non Chemical – Homeopathic Remedy **Help “clear” away the effects of Chemtrails**. Verdund water tegen condenserende waterdamp, voor een doorsnee alterneut moet dit de logica zelve zijn.

Chemtrail Detox Spray offers relief from the effects of Chemtrails. Non Chemical Homeopathic Remedy. Indications for relieving a broad spectrum of chemtrail induced states including: sinus irritation, lowered immune system, body aches, radioactive heavy metals, memory loss, fatigue, infections, mental/emotional health.

Directions: Spray 1 dose directly in mouth as needed until symptoms improve.

Voor 1 oz (pakweg 29 mm) van een magische geneesmiddel tegen de onbestaande gevolgen van een bewust misbegrepen fenomeen, hoest u al snel $14,99 op, plus verzend- en handelingskosten. Terwijl u zich afvraagt hoe het product verzonden zal worden, kan u nog even langs op de pagina met de getuigenissen, die allemaal door de paginabeheerder gepost werden.

Ik heb geen zin om uit te zoeken of deze pagina nu het product is van een overtuigde believer, een grap, een hoax, of een dobber uitgeworpen door een gewiekste slijter van stierenkaka voor een toevallig passerende naïeve medemens. Eén van de chemtrail-experten liet me weten via de pagina European MARCH Against Chemtrails and Geoengeneering – Brussels: “ik denkt dat die spray ook maar een verkoops trucjes is ze”.

Nee, zich iets laten wijsmaken, dat doen ze niet!

Onethisch

Onethisch - MO-homeopathie

 

Ja, dat ook. En dit.

Kunnen vegetariërs oscillococcinum innemen?

homeopathie - waterVindt u het te warm? Brengen de bloeiende struiken u in verwarring? Gelukkig is Boiron er om al onze twijfels weg te nemen omtrent de tijd van het jaar: we zitten midden in het seizoen van de griepachtige toestanden. En dus van Boirons oscillococcinum, waarschijnlijk het economisch meest succesvolle homeopatische middel ooit.

Stop, rewind, replay.

Track 1: Boiron – Les laboratoires Boiron is een multinationaal multimiljoenenbedrijf dat gespecialiseerd is in het en masse produceren van homeopathische middelen en in het vervolgen van bloggers die de werking van hun producten in twijfel trekken.

Wat de advocaten van Boiron doen met homeopaten die kritiek uitoefenen op het en masse produceren van homeopathische producten is minder bekend. Bij mijn weten heeft bijvoorbeeld George Vithoulkas (toch een naam als een klok in homeopatenland, een naam als een kwak elders), nog geen gerechtelijke problemen gehad:

De keuze van een juist homeopathisch middel is niet eenvoudig. Men schrijft geen middel voor op grond van een bepaald beeld: geneesmiddel A bij een kou […]. Elk recept moet daarentegen zeer geïndividualiseerd worden aan de hand van de specifieke symptomen die zich voordoen bij elke patiënt, ongeacht de formele diagnose.
G. Vithoulkas: Alles over homeopathie (1979), p. 60.

Haakser op het principe van de massaal geproduceerde, gestandaardiseerde en vrij verkrijgbare homeopathische middelen kan ik het niet bedenken. Behalve dan dat ik met de haakse gedachte kan spelen dat er voorlopig geen enkele wetenschappelijke studie de werking van een homeopathisch middel heeft aangetoond, hoe ook geproduceerd.

Kunnen vegetariers - oscilloTrack 2: Oscillococcinum – Indien u problemen hebt met het uitspreken van oscillococcinum, dan is er voor u het middel causticum, aldus de website ABC Homeopathy. Deze website heeft voor elk symptoom wel een middeltje en kan, net zoals tal van andere e-slijters van altmed, derhalve niet verdacht worden iets te doen aan het slikgedrag van al dan niet ingebeelde zieken. Maar u kan ook gewoon oscillo zeggen. Dit even terzijde.

Volgens de bijsluiter (pdf) is het actieve bestanddeel van oscillococcinum “anas barbariae, hepatis et cordis extractum 200 K”. De bijsluiter vertaalt dit niet, ook niet als “wilde eend, extract van lever en hart”. Trouwens, het is ook niet echt duidelijk welke eendensoort precies Boiron in z’n pillen draait.

De 200 K verwijst volgens Boirons boek Everyday homeopathy for pharmacists (1996) naar de Korsakoviaanse verdunning:

5mL of mother tincture are placed in a flask, which is shaken vigorously and then emptied by aspiration. This procedure leaves 1% of the initial volume in the flask. Purified water is added to dilute the traces of the mother tincture adhering to the sides of the flask, the flask is shaken again, and then the first Korsakovian dilution (1K) is thus obtained. A repetition of the operation gives the second Korsakovian dilution, and so on. (p. 18)

200 keer and so on, dus. De kans is wel heel klein dat er nog één molecule werkend bestanddeel in het middel zit. Meer informatie over de verdunning vindt u hier.

Ik kan me anderzijds best inbeelden dat heel wat mensen opgelucht zijn nu ze weten dat hun globuli waarschijnlijk géén restjes eendenhart of -lever bevat! Maar eerlijk gezegd is ook dat een deels naïeve gedachte: aards water is zelden puur puur puur H2O en bevat dus bijna steeds te verwaarlozen minieme en minuscule restanten van tal van stoffen. Denk daar maar eens aan wanneer u uw buurman hoort zingen, douchen of doortrekken.

Resten ons natuurlijk de aanwezige bestanddelen: sucrose en lactose. Sucrose is een anglicisme voor sacharose (C12H22O11), een disacharide dat bestaat uit een glucose-eenheid en een fructose-eenheid (vruchtensuiker). Tafelsuiker in het Nederlands. Lactose, melksuiker, is een disacharide van galactose en glucose (C12H22O11) en zit in, u raadt het, melk.

Samengevat: Boiron stelt dus dat het innemen van een stuk eend (dat waarschijnlijk niet meer aanwezig is), sucrose en lactose (“de hulpstoffen”, de suikerpil dus) u kan beschermen tegen de winter en dat deze combinatie griep snel de das omdoet. Aldus de bijsluiter. Ik verzin het niet, maar ik vraag me wel een beetje af wat “zich beschermen tegen de winter” nu precies inhoudt.

Nog één detail: volgens de Nederlandse bijsluiter is “[d]e werkzaamheid van dit homeopathische middel door het college ter beoordeling van geneesmiddelen niet met wetenschappelijke criteria beoordeeld”. De Belgische bijsluiter hoeft hier blijkbaar niets over te vertellen.

Track 3: Economisch – Homeopathie is even “natuurlijk” en “chemisch” (maar dit zijn in zekere zin bijna synoniemen) als water, alcohol, sacharose, lactose of eender welke andere stof in dit universum.

Verder is homeopathie geen kruidengeneeskunde. In een kruidenmiddel zit een actief bestanddeel, in een homeopathisch middel per definitie meestal niet meer. Nochtans voeren tal van mensen aan dat pakweg Sint-Janskruid zowel per stengel als per molecule (of niet) kan geslikt worden met hetzelfde resultaat: genezen. Heel logisch is dat niet, ook al omdat een stengel groot en een molecule heel klein is. Maar écht heel klein.

Economisch zit er dan weer wel een zekere logica in: als men bij het produceren de hoeveelheid grondstoffen, in dit geval het vermoede werkende bestanddeel, kan beperken tot nul molecules en als voor het eindproduct, een geneesmiddel volgens het bedrijf, geen enkele dure tests moeten uitgevoerd worden, dan kan u de winst ook wel uittellen.

Ik heb geen idee waar liefelijk, alternatief, natuurlijk, elfachtig, magisch genezen eindigt en Big Pharma begint, maar misschien kan een lezer die economisch wél onderlegd is dit eens even uitpluizen in de sectie Shareholders and investors op de website van Boiron. De beurskoers op de NYSE Euronext kan u hier volgen .

Track 4: Vragen – Op drie uiterst prangende vragen vond ik geen antwoord:

  1. Hoeveel eenden heeft Boiron nodig om de productie van oscillococcinum op peil te houden?
  2. Waar haalt Boiron de eendenhartjes en eendenlevers?
  3. Kunnen vegetariërs en veganisten oscillococcinum innemen?

Op één vraag, namelijk hoe homeopathie werkt, vond ik wel een antwoord. Eentje dat zeker voor herziening vatbaar is, maar enkel op basis van rationele en wetenschappelijke argumenten.

Bonustrack – Ik besef ook wel dat elke winter talloze soortgelijke blogartikels worden gepubliceerd. Seizoen na seizoen, jaar na jaar. En de meeste daarvan beter geschreven en beter gedocumenteerd. Ik besef ook wel dat bloggen over homeopathie ongeveer hetzelfde is als eendjes vangen op de kermis: kinderlijk gemakkelijk. Daarom geven wij zelf dit blogartikel een quotering van 30C.