[Ctrl-P] Roy & Sandberg: The seven deadly sins of health and science reporting

science health reporting

Als ik de Google-zoekmolen mag geloven, wordt er heel wat bewezen door dé wetenschap. Als wetenschappers al niet “met verstomming geslagen zijn”, dan “bewijzen” dit of dat. 

Niet alleen bedrijven en pr-bureaus maken daar dankbaar gebruik van, getuige daarvan bijvoorbeeld de blog Bad PR, waar al te lovende reclameboodschappen gehuld in “wetenschappelijke bewijzen” ongenadig gefileerd worden. Af en toe laat ook de Nederlandstalige pers zich niet onbetuigd. Een voorbeeld van zulke Bad PR vonden we terug in het (zeer kritische) VK-artikel Is de purpura bacca-bes uit de Andes het nieuwe afslankwonder?:

Intussen prijst het bedrijf Bioshape een Afrikaans mangosupplement aan met framboos ketonen. De bron van succes? Een studie van de Universiteit van Kameroen onder 102 proefpersonen moet het bewijzen: 51 namen het supplement, de andere helft kreeg een placebo. De deelnemers volgden geen dieet of extra lichaamsbeweging. De mangogroep verloor gemiddeld 28 kilo.

Toch even vermelden dat de auteur geen spaander heel laat van de claims over de purperen besjes. Uiteraard zijn er andere journo’s die de blokletters niet schuwen wanneer er iets bewezen werd, althans in de ogen van de schrijver (zie bijvoorbeeld het artikel Wetenschap en showbizz Luc). 

We zijn dan ook van mening dat er niet genoeg artikels zoals The seven deadly sins of health and science reporting geschreven en verspreid kunnen worden.

*  *  *

Avi Roy en Anders Sandberg: The seven deadly sins of health and science reporting

Benjamin Franklin said two things are certain in life: death and taxes. Another one we could add to this list is that on any given news website and in almost all print media there will be articles about health and nutrition that are complete garbage.

Some articles that run under the health and nutrition “news” heading are thought provoking, well researched and unbiased, but unfortunately not all. And to help you traverse this maze – alongside an excellent article about 20 tips for interpreting scientific claims – we will look at seven clichés of improper or misguided reporting.

If you spot any of these clichés in an article, we humbly suggest that you switch to reading LOLCats, which will be more entertaining and maybe more informative too.

1. “Scientists have proven that” or “it has been scientifically proven that”

Why?: In science we never prove something, we can only improve our confidence in a hypothesis or find flaws with it.

Details: Sometimes it is possible to disprove something confidently, but that mainly works in domains like physics. Medicine is notoriously messy because it deals with changeable, complex and individual bodies. There are potential exceptions to nearly anything, and the link between two things is generally statistical, rather than clear-cut “if X then Y” relationships.

Health and nutrition is even worse because it deals with how we interact with our equally messy environment. We know about most of the big contributory causes of bad health such as starvation, disease, parasites and poisoning so arguably many new findings are smaller refinements that are hard to pick out from the “noise” of individual variation and habits. We know plenty of things, just beware of absolute certainty.

Takeaway: Discount the findings of any health or nutrition article with “scientists prove that…” by 80%.

2. X causes cancer, so it must be bad

Why?: There are no good or bad substances. Even water can kill you if you drink too much of it.

Details: There are a surprising number of things associated with slightly increased or decreased risks of getting cancer. We tend to think of things as pure/good/healthy or impure/evil/harmful, but in practice there’s no distinction. Many medications are poisonous, but they are helpful because they are more poisonous to infections or cancer cells than to the rest of the body.

Sometimes it’s the dose that makes the poison. So sleeping a lot or a little is associated with higher mortality (even when you control for depression and sickness, which of course also affect how much you want or can sleep). There can also be trade-offs between risks and benefits. Moderate alcohol intake can be good for heart health (in middle aged men, at least), but it increases the risk of pancreatic cancer and accidents. Whether something is good for you may depend on who you are, what you do and other risk factors.

Takeaway: As Oscar Wilde said, “everything in moderation, including moderation”; it is probably better to eat a diverse diet than to try to only eat “good” things.

Lees hier verder.

Sense about Science: Publications and resources

Ik vat snel even de About-sectie van de website van Sense about Science samen, om dan een ingekorte lijst te geven van absoluut te lezen publicaties over wetenschap, wetenschapsvoorlichting en kritisch denken. Afronden doe ik met een link naar de volledige lijst.

Sense about Science is een organisatie die een elementaire kennis van, of beter, zin in en voor wetenschap wil verspreiden. Via de website publiceren de de mensen van SaS artikels en commentaren, en geven ze wetenschapsadvies. In hun databank zitten de namen van zo’n 5000 wetenschappers die hun medewerking verlenen, van Nobelprijswinnaars tot PhD-studenten. SaS werkt samen met wetenschappelijke organisaties, wetenschappelijke uitgevers, beleidsmakers, het publiek en de media. Door middel van campagnes delen ze tools om het wetenschappelijk en kritisch denken te stimuleren.

Speciaal voor de homo legens schreven de goede lieden van Sense about Science een razend interessante reeks bij elkaar die u gratis naar believen kan downloaden. Hieronder vindt u de eerste publicaties van de eerste webpagina (van drie). De volledige lijst vindt u hier.

  • Making Sense of Statistics
    This guide is not a lesson in statistics. It provides the questions to ask and identifies the pitfalls to avoid to help us get behind news stories that use statistics.
  • Making Sense of Chemical Stories
  • The guide flags up the more serious misconceptions that exist around chemicals and suggests straightforward ways to evaluate them.
  • Making Sense of Testing
    The guide presents a few insights and highlights common misconceptions about having health tests and scans.
  • Making Sense of Screening
    The guide addresses misconceptions about how screening works, its limitations and the calculation of benefits and harms to bridge the gap between the active debates of the scientific community and the concerns raised by the public.
  • Making Sense of Radiation
    Together with scientists, engineers and medical professionals we identified some of the tools that they themselves rely on to help deliver a clearer picture of what radiation is, what it does and what it can’t do.
  • Making Sense of GM
    In the guide scientists and agriculturalists explain what is the genetic modification of plants and why scientists are doing it, putting GM into the context of developing plant breeding.
  • Public Views on Scientific Evidence
    Ipsos MORI study conducted for Sense About Science.
  • Making Sense of Weather and Climate
    We worked with climate and weather scientists to review how weather and climate issues are discussed in media coverage and policy debates and address what they noticed were frequent misunderstandings.
  • I’ve Got Nothing to Lose by Trying It
    A guide to weighing up claims about cures and treatments.
  • Standing Up For Science
    A guide to the media for early career researchers.
  • Standing Up For Science II
    A guide to promoting good science and fighting misinformation.

[Ctrl-P] Tia Ghose: “Just a Theory”: 7 Misused Science Words

se7enWetenschap en het grote publiek (waaronder ondergetekende): we zijn nog lichtjaren verwijderd van een globale kwantumsprong voorwaarts. Het is maar een theorie, natuurlijk.

Tia Ghose, schrijfster verbonden aan de website Livescience, zette 7 termen op een rijtje die vaak door niet-wetenschappers misbruikt worden, al dan niet bewust.

*  *  *

Tia Ghose: “Just a Theory”: 7 Misused Science Words

Hypothesis. Theory. Law. These scientific words get bandied about regularly, yet the general public usually gets their meaning wrong.

Now, one scientist is arguing that people should do away with these misunderstood words altogether and replace them with the word “model.” But those aren’t the only science words that cause trouble, and simply replacing the words with others will just lead to new, widely misunderstood terms, several other scientists said.

“A word like ‘theory’ is a technical scientific term,” said Michael Fayer, a chemist at Stanford University. “The fact that many people understand its scientific meaning incorrectly does not mean we should stop using it. It means we need better scientific education.”

From “theory” to “significant,” here are seven scientific words that are often misused.

Lees hier verder.

 

Oh ja, de woorden zijn:

  1. Hypothese
  2. Theorie
  3. Model
  4. Skeptisch
  5. Nature versus nurture
  6. Significant
  7. Natuurlijk

24 november 2013: Dag van de Wetenschap

richting morgenVolgende maand, op zondag 24 november 2013 vindt een nieuwe editie van de Dag van de Wetenschap plaats. In heel Vlaanderen zijn er die dag publieksactiviteiten rond wetenschap en technologie.

Aan de hand van lezingen, opendeurdagen, workshops, … wil men jong en oud prikkelen, informeren en sensibiliseren voor het belang van wetenschappen.

Informatie over tal van activiteiten op de Dag van de Wetenschap vindt u op de volgende websites:

Deredactie linkt

deredactieAf en toe neut ik op deze pagina’s over de belabberde toestand van de populariserende wetenschapsjournalistiek in de reguliere Vlaamse pers. Over artikelboeren die eerder bedenkelijke onderwerpen aansnijden in de rubriek wetenschap, over derdehandse bronnen, over het gebrek aan links naar de originele studies. Pas afgelopen weekend viel mij alvast één belangrijke uitzondering op. Geen moment te laat.

Mysterieuze 15e-eeuwse “nonsens-manuscript” bevat “geen nonsens”, signaleerde deredactie.be, zoals bijna elke krant en nieuwswebsite. Het verschil met de vele andere producenten van online nieuws zat ‘em in de link die de redactie.be meegaf, de link naar de originele studie, in dit geval Keywords and Co-Occurrence Patterns in the Voynich Manuscript: An Information-Theoretic Analysis uit PLOS One. (Nonsensicaal of niet, hier kan u het bloedmooie manuscript downloaden en bewonderen).

Het gaat hier niet om een toevalstreffer: deredactie.be respecteert zijn lezers en geeft zeer vaak volledige referenties en links bij artikels die niet zelden uitvoerig zijn. Bij wijze van voorbeeld: Groenten en fruit belanden “levend” op ons bord (postharvest Circadian Entrainment Enhances Crop Pest Resistance and Phytochemical Cycling); Zilver maakt antibiotica veel efficiënter (Silver Enhances Antibiotic Activity Against Gram-Negative Bacteria).

Uiteraard zegt dit weinig over de kwaliteit van het nieuwsartikel of over de studie zelf, maar het geeft wel aan dat de journalist van dienst de lezer au sérieux wil nemen. En precies dat lijkt mij een eerste stap in degelijke, populariserende en vulgariserende (wetenschaps)journalistiek.