Vzw Viruswaanzin en complotdenken, een inkijkje

“De feiten van de viruswaanzin zijn gekend, onze argumentaties bijzonder sterk”, lees ik op de website van vzw Viruswaanzin. “Intellectuele armoede van argumentatie is verbijsterend”, stelde de rechter in het eerste vonnis daar tegenover. Diezelfde rechter verklaarde verder: “De zetel heeft meer vertrouwen in peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek dan in de complottheorieën van de eisers.”

Op 15 augustus nam ik de claim van Viruswaanzins advocaat meester Verstraeten letterlijk. Die beweerde namelijk: “wij zijn geen complottheoristen”. Voor mijn blogartikel heb ik toen niet gekozen voor de titel “Maar”, wel voor “De januskop van viruswaanzinBE”.

De conclusie in dat en latere stukken: terwijl de advocaat de pers bespeelt, draaien de mensen binnen de top van de organisatie hun hand niet om voor een nep- of samenzweringsverhaal meer of minder. Wat meester Verstraeten ook beweert, zijn teamgenoten verspreiden zeer bewust fake news en complotverhalen via hun communicatiekanalen. Zie ook De januskop van ViruswaanzinBE, een update en Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news.

En deze week verscheen dan de secretaris van vzw Viruswaanzin/folie virus op Twitter, een uitgelezen gelegenheid om ook dit onderwerp aan hem voor te leggen. In een vorig stuk heb ik zijn ideeën over vrijheid van meningsuiting belicht in verband met een artikel waarin mensen van de organisatie hun strijd vergeleken met die van A. Hitler tegen de Grote Leugen. Blijkt dat de man er eveneens aparte ideeën op nahoudt wat betreft complottheorieën en het verspreiden ervan via de communicatiekanalen van zijn organisatie. Kort: opnieuw geen graten.

Dit is zowat de eerste kans die ik had om langere tijd te praten met een intelligente persoon over de rol van complottheorieën in zijn sociale mediabubbel, of beter, in zijn online actiegroep met selectief en relatief gelijkgezinden. Uiteraard is wat volgt anekdotisch, maar het werpt mijn inziens toch een licht op de houding van de Belgische viruswaanzinnigen ten aanzien complottheorieën. En dat is nog altijd de focus van mijn teksten over deze organisatie.

De vragen die ik wilde aankaarten:

1. Wat met leden in de Facebook-groep die complottheorieën verspreiden. In hoeverre wordt dat toegelaten, gedoogd door de moderatoren?

2. Wat met de kernleden van de vzw die zelf complottheorieën promoten en verspreiden?

‘Complottheorie geeft hoop’

N.B. Ik heb hier en daar wat berichten in mijn tekst opgeschoond en vooral de schrijffouten die onvermijdelijk zijn bij het tweeten, stilzwijgend gecorrigeerd. Onderaan vindt u de integrale tweets waarop ik mij gebaseerd heb.

Volgens de secretaris is een complottheorie als die rond Qanon een uitlaatklep en houvast voor mensen die wanhopig zijn en lijden onder werkloosheid door globalisering en drugscrisis (1). Verder geven complottheorieën veel mensen hoop, en dat vindt hij positief want Deep State heeft altijd bestaan (2). Dat zijn heel veel veronderstellingen in 2 x 240 tekens. De man gaat verder:

hoop is belangrijk voor de psyche, zonder hoop worden mensen angstig en krijgen ze ook gezondheidsklachten. Ik wil dat iedereen, en vooral de jeugd een mooie toekomst tegemoet gaat. De economie is een puinhoop gen-z zal het heel zwaar hebben door de schade van de viruswaanzin. (3)

Verder benadrukt de secretaris dat hij Qanon gedoogt “omdat het de mensen hoop geeft in donkere dagen” (4). Generatie-Z, die het zwaar zal hebben, kan hoop putten uit complottheorieën die vzw Viruswaanzin aanbiedt. Zoiets?

Vrijheid van meningsuiting

Ook dit element komt terug ter sprake: mensen zijn vrij om op Facebook te posten wat ze willen. Tot daar heeft hij enigszins een punt. Maar ook vrij om de meest gore complottheorieën te dumpen in de online praatgroep van de vzw. We spreken hier over het communicatiekanaal van een vzw met een actieplan. Ingrijpen is voor de secretaris-moderator echter een no go, “want anders moet ik de rol van Napoleon uit Animal Farm van George Orwell overnemen en dat doe ik nooit van mijn leven. Iedereen is vrij om te zeggen wat ze willen binnen het kader van de wetgeving” (5). Opnieuw die libertaire invulling van het begrip ‘vrijheid van meningsuiting’.

Hoe hij dat verder interpreteert, illustreerde de secretaris een tweet later aan de hand van “Agenda 21”. Agenda 21 is inderdaad een bestaand, reëel programma opgestart door de Verenigde Naties, zoals hij ook opmerkt. Het is een niet-bindend actieplan met betrekking tot duurzame ontwikkeling.

Als u hier nu uit concludeert dat een eenvoudige zoektocht via Google ons bij dat VN-actieplan brengt, dan zit u verkeerd. De eerste resultaten in mijn browser leiden bijvoorbeeld naar de complotversie van Agenda 21 door de notoire leugenfabriek Alwareness, dat ook de platte-aarde propageert en de Protocollen van de Wijzen van Sion voor echt verklaart.

Volgens de secretaris van vzw Viruswaan zijn de interpretaties van Agenda 21, ook de onware, mogelijke schadelijke complotversies, vrij voor iedereen (6). Ergo, zulke samenzweringsinterpretaties kunnen zonder probleem door iedereen, ook door dokter Jeff Hoeyberghs, beleden en gedeeld worden in de communicatiekanalen van de vzw. Enkel bij klachten wil men eventueel ingrijpen.

Op de vraag of dat de integriteit, de boodschap van de vzw niet schaadt, kwam er een andere aap uit de mouw: iedereen doet het, want het systeem is rot. Waarom vzw Viruswaanzin dan ook niet? (7) Het rotte systeem wordt dus bekampt met technieken van dat rotte systeem. Iemand bijt hier in de eigen staart.

Ingenieurs, architecten en dansende Israëli’s

Uit het gesprek blijkt zijn grote interesse voor complottheorieën, heel herkenbaar moet ik toegeven. Anderzijds kent de secretaris ook zijn klassieke boutades: men kan niet elke kritische denker wegzetten als een complotdenker. Verwijzen doet hij naar de aanslag van 11 september 2001, en meer bepaald naar “Architects & Engineers for 9/11 Truth”, volgens hem “3000 professionals en experten in hun domein”. En dat kunnen niet allemaal complotgekken zijn (8).

En dat brengt mij in twee muisklikken bij Pepijn Van Erp, die ondertussen al een server of drie heeft volgeschreven over 9/11 en over deze en andere groepen van 911-Truthers. Dichter bij huis: ik citeer graag Brecht Decoene uit een verslag dat we samen schreven over de discussie tussen Maarten Boudry en de Nederlandse complotdenker Coen Vermeeren over 9/11 ruim twee jaar geleden:

Hoewel het argument van de 3000 experts niet echt geldig was, kunnen we evenwel niet onvermeld laten dat er zich in die groep van bouwkundige experts, die Vermeeren zo gretig naar voren bracht, onder meer theologen bevinden (met expertise in de bouwkundige aspecten van de vernietiging van die toren te Babel?), docenten religieuze studies (o.a. ene Graeme MacQueen) en landschapsarchitecten (zoals Sarah Chaplin, die zich bezighoudt met feministische visuele cultuur). Een grondige screening van de groep Architects & Engineers for 9/11 Truth, eveneens dankzij het internet, toont aan dat slechts een vijftigtal mensen voldoende deskundigheid hebben. Dat is één zestigste van 3000 en dus andere koek. Het mogelijke tegenargument dat er honderdduizenden ingenieurs zijn die het officiële verhaal wél bevestigen, heeft op zich eveneens geen meerwaarde. Het toont enkel aan dat zulke populistische schijnargumenten geen plaats verdienen in een ernstig debat.

In het verslag nog meer informatie over die architecten en ingenieurs.

Ook zijn verwijzing naar de “dancing Israelis” (9), wat ik dan maar eens moest googelen, doet vermoeden dat er een complotdenker in de secretaris schuilt. Anders gezegd, ik heb het opgezocht en om een of andere reden en kom ik uit op 911myths.com waar het verhaal van die dansende Israëli’s tot in detail uit de doeken wordt gedaan, de claims, de tweedehandse rapporten, de verslagen van ooggetuigen. Van de claims die samenzweringsdenkers aanvoeren, schiet niets meer over. Dat overkomt mij wel vaker wanneer een complotdenker mij aanspoort om “het eens te googelen”.

Net zoals in mijn vorig artikel wil ik niet op de man spelen, maar ik echt niet anders kan dan concluderen dat de viruswaanzinnige zelf bepaalde complottheorieën aanhangt.

Conclusie

Opnieuw krijg ik de indruk dat de libertaire ideologie van de secretaris van vzw Viruswaanzin lijkt op een manteltje der Liefde dat primair en elementair gedrag, eigen aan hedendaagse toetsenbordstrijders, moet bedekken, of beter, inkleden. Als men de ideologische poespas wegschraapt, en zo moeilijk is dat niet, dan blijkt vzw Viruswaanzin gewoon een verspreider te zijn van fake news en complottheorieën. Net zoals tal van andere activistische organisaties die sociale media gebruiken om volgelingen aan te trekken, te binden en te bewerken, gedoogt én verspreidt vzw Viruswaanzin complotverhalen. Zie ook de ‘serieuzere’ anti-5G-activisten, de alomtegenwoordige tegenstanders van vaccinatie, ggo’s, noem maar op.

Complottheorieën roepen in de eerste plaats emoties op. Voor feiten is er weinig ruimte. Meer nog, feiten roepen bij complotdenkers door de band zo mogelijk nog méér wrevel en boosheid op. Waar complottheorieën de vrije baan krijgen, worden feiten versmacht. Het is oud en al te menselijk basiselement in groepsvorming, online of niet. Een gegeven waarmee de in-groep zich van de uit-groep onderscheidt.

Andere conclusie: terwijl de advocaat in de media het idee dat zijn bende viruswaanzinnigen een stelletje complotdenkers zijn, wil wegdweilen, blíjven de secretaris-moderator en de zijnen de kraan openzetten. Het houdt niet op. Dan moet je niet janken dat je weggezet wordt in de rechtbank en elders als een stelletje complottheoristen.


(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

(7)

(8)

(9)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Protected by WP Anti Spam