De januskop van ViruswaanzinBE, een update

Op 15 augustus postte ik een artikel over de ambigue communicatie van ViruswaanzinBE. Kort: advocaat Michael Verstraeten verkondigt in de media dat vzw viruswaanzin niet bestaat uit een bende complotdenkers, de communicatie van de vzw toont duidelijk aan dat dat wél het geval is.

Vandaag moet ik daar twee correcties, twee kanttekeningen bij maken.

De eerste aanvulling gaat over Gerald Westhoff. Zijn rol binnen de vzw viruswaanzin heb ik in het vorige artikel fout ingeschat. Dankzij een tip op twitter kwam ik terecht bij de zachtjes kabbelende livestream van de ‘mensifestatie’ van zondag 16 augustus 2020, gefilmd door Westhoff. Zulke uitzendingen zijn meestal dodelijk saai en overbodig, maar deze veranderde na ruim een uur in een ontluisterend stukje tragikomisch straattoneel met een zeer hoog ‘In de Gloria’-gehalte.

Blijkt dat de man uit de raad van bestuur van de (toekomstige) vzw is gezet onder meer omwille van zware fouten tegen de privacy wetgeving. Met klikken en klakken. Westhoff op zijn beurt heeft Bram Christiaens, de woedende secretaris (rechts) van de Facebook-pagina gegooid, zodat deze de livestream en de publicatie van de pijnlijke scene niet kan verhinderen. De secretaris en zijn hulpje lijken dan te alluderen op de excessieve achterdocht en het complotdenken van Westerhoff. Mocht ik in vorige artikelen nog niet verwezen hebben naar het kinderlijk lage niveau van deze bende, dan lijkt mij dit het moment.

Het tweede dat ik verkeerd heb ingeschat, is de houding van dokter Jeff Hoeyberghs tegenover complottheorieën. Dat hij óveral het Rode Gevaar meent te moeten ontwaren, is niet nieuw. Blijkt dat ook deze man afglijdt richting ordinair complotdenken en de voorbeelden liggen voor het rapen.

“Wij zijn geen complottheoristen” aldus advocaat Michael Verstraeten van viruswaanzinBE! Behalve dan dat officieuze woordvoerder Hoeyberghs geloof hecht aan de complottheorie van ‘Agenda 21’ en daarbij naar notoir fake newsfabriek ‘commonsense tv’ verwijst.

Wikipedia, omdat ik vandaag lui ben:

Agenda 21 is een niet bindend programma van de Verenigde Naties met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Het is een uitvoerig actieplan dat globaal, nationaal en plaatselijk door organisaties van de V.N., de overheden, en de belangrijkste organisaties op elk gebied waarbij de mensen het milieu beïnvloeden kan worden nageleefd. 21 verwijst naar de 21e eeuw.

In de collectieve geest van complotdenkers betekent het plan echter dat de wereld (lees: de elite) zich enkel kan redden door de wereldbevolking uit te reduceren, onder meer door middel van chemtrails, vaccins en oorlogen. Zoals het echte complotdenkers betaamt, zijn er ondertussen geüpdatete versies van dit samenzweringsverhaal in de omloop. De fakenewsbedenkers van JDReport vragen zich af “Heb jij al eens gehoord van de V.N. Agenda 2030, de oude Agenda 21 en de 17 globale einddoelen?”

“Wij zijn geen complottheoristen” aldus advocaat Michael Verstraeten van viruswaanzinBE! Behalve dan dat officieuze woordvoerder Hoeyberghs geloof hecht aan de complottheorie van de Bilderberggroep en daarbij naar notoir fake newsaccount ‘Opinieleader’ verwijst.

Ja, de Bilderbergconferentie bestaat:

De Bilderbergconferenties zijn politieke bijeenkomsten met een besloten en streng geheim karakter waarbinnen internationale beeldvorming en ideeën centraal staan. Deelnemers zijn invloedrijke figuren uit de Westerse wereld, voornamelijk uit het bedrijfsleven, politiek, wetenschap, media en de financiële wereld.

En ja, al decennia lang gaan complotdenkers over hun nek: geheim en besloten, wat uiteraard een zeer dubieuze werkwijze en houding is, geeft hen ruimte om de conferentie te bestempelen als een gelegenheid waar de wereldwijde verknechting van de mens besproken wordt. In sommige versies van het verhaal door de machtigen der aarde, de joden, of zelfs David Icke-achtige reptielmensen.

Vzw Viruswaanzin, dat zijn de mensen die de volksgezondheid en de Belgische economie willen redden, en daarvoor rekenen op uw steun en vooral uw geld. Dat zullen ze dan gebruiken om de natste droom van hedendaagse complotwappies en antivaxxers te realiseren: Bill Gates voor de rechter brengen!

Mijn gok: vooral uw geld.

De januskop van ViruswaanzinBE

Nog maar eens een artikel over viruswaanzinBE, over hoe de claims die ze verspreiden, afhangen van het medium en dus het publiek tot wie ze gericht zijn. Ook over wie voorlopig tot de kern van de club lijkt te behoren. Kort: weinig consequent, minstens tweekoppig, zeker meerstemmig. Doublespeak, doublethink, gespleten tong. Hier wordt het handboek Modern internet-activisme voor dummies gevolgd.

ViruswaanzinBE, vzw in wording, wil dat u boos bent en dit weekend naar Brussel komt. “Alle maatregelen die de economie beschadigen en onze vrijheid inperken, zoals de lockdown, waren paniekmaatregelen die genomen zijn op basis van modellen die niet kloppen”, aldus hun advocaat meester Verstraeten. Er is een toelating voor de mars, protesteren is een recht en er zijn inderdaad maatregelen genomen die meer dan één wenkbrauw kunnen doen fronsen.

Het is niet bijzonder dat in aanloop van zo’n evenement de woordvoerder van een actiegroep een pagina in de pers krijgt om zijn verhaal te doen. Evenmin is het bijzonder dat de woordvoerder van dat type actie- en protestgroepen zijn uitleg in de pers lardeert met zeer dubieuze uitspraken die een toetsing aan de werkelijkheid niet gans of weinig glansrijk doorstaan.

Op 13 augustus verklaarde Michael Verstraeten, advocaat van viruswaanzinBE aan Het Laatste Nieuws: “Wij zijn geen complottheoristen”. Dit idee is ook terug te vinden op de eigen website (14 augustus):

Laten we duidelijk zijn: wij zijn geen complot theoretici (sic), wij distantiëren ons van de 5G-polemiek, wij zijn geen anarchisten maar democraten, wij zijn politiek neutraal, wij zijn geen ontkenners van deze ziekte.

En hier wringt meer dan één schoen, maar ik hou het bij de eerste twee: complottheoretici en 5G-polemiek.

Het eerste probleem is natuurlijk de vraag wie “wij” zijn. Het is momenteel zeer onduidelijk wie er in de cockpit zit. Deze vaagheid werkt in het voordeel van activisten, maar het Staatsblad zal klaarheid bieden wanneer de vzw officieel opgericht is. Het vraagt niet veel en zeker geen diepgravend zoekwerk om in tussentijd een kernteam te ontwaren.

Naast meester Verstraeten, die in dit verhaal verder geen rol van betekenis speelt, is er de onvermijdelijke Jeff Hoeyberghs, officieuze woordvoerder van de vzw in wording. Dokter en controversieel media-figuur Hoeyberghs is medisch opgeleid én heel vocaal als het gaat over wetenschap. Grote voorstander, luide verdediger van de wetenschap. Het dient gezegd: de dokter heeft zich het laatste decennium niet bepaald populair gemaakt in de media en lijkt naar de achtergrond te zijn verdwenen. Al bij al geen slechte keuze gezien zijn gedeukte reputatie als plastisch chirurg en als mens, althans volgens Wikipedia.

Maar van die voorkeur voor wetenschap is héél weinig terug te vinden op de website van viruswaanzinBE. Ik zal het anders zeggen: op hun website is er een aparte tab ‘wetenschap’, want ze “doen niet aan natte-vinger-werk of en zijn niet uit op sensatie”. Op die pagina 10 pdf’s, dat is de wetenschappelijke kant van viruswaanzinBE. Drie met commentaar op ‘artikel Nature’. Een link naar dat bewuste artikel is blijkbaar niet nodig. Verder reacties uit het Engelse parlement en nog wat schermafbeeldingen van websites. Kortom, in de sectie wetenschap op de website van viruswaanzinBE vinden we heel weinig ‘modellen’ die volgens hen wél kloppen. Dat is een beetje sneu.

De derde persoon is de man achter de website en waarschijnlijk ook achter de beeldvorming. Iemand met een indrukwekkend naamkaartje en een marketingbureau, want daar doen moderne e-activisten ook een beroep op. Sinds enkele weken duikt in de communicatie van viruswaanzinBE het personage van de pestdokter op. Eerder het comedia-dell’arte-achtige uniform dat u in carnavalswinkel aantreft, dan de historische representatie. Maar dat is open voor discussie.

De gedachtetrein is eenvoudig, in de betekenis van ‘kinderlijk’: we hebben een pandemie, zoals de pest, dus een pestdokter én (hier komt-ie) de pestende dokter die zorgt voor verstikkende maatregelen. Dat is dan weer dokter Marc Van Ranst. Dat hij de focus van aanstaande manifestatie is, wijst andermaal op een persoonlijke vendetta en op een gebrek aan intellectuele capaciteiten en integriteit. Hoe dan ook, de aanwezigheid van de dreigende, mysterieuze figuur van de pestdokter is een manier om het merk te laten opvallen en te onderscheiden.

Terug naar de webbeheerder, de strategic manager bij Adds2marketing. Hij beantwoordde alvast begin juli vragen gesteld via de website. Eerst als woordvoerder, een beetje later nog slechts ‘in opdracht van’. Opvallend is dat de naam Adds2marketing.com van de website aan het verdwijnen is. Ik begrijp dat men het bedrijf niet meer zo openlijk wil linken aan een website waar de verheerlijking van “een voormalig Duits leider”, slachtoffer en held van de Grote Leugen, niet geschuwd wordt. Ja, Hitler. Nee, geen Godwin, zie het artikel “Open brief aan de zwijgers” van 24 juli, dat ik hier besproken heb.

Die webbeheerder vormt de brug naar een tweede contingent van viruswaanzinnigen én naar het stuk van mijn artikel dat draait rond het dubieuze statement “wij zijn geen complottheoristen”. Twee Facebook-groepen zijn gelinkt aan viruswaanzinBE, een openbare (7,5K leden) en een privé groep (1,8K). De webbeheerder en strategic manager van het marketingbureau in kwestie is ook admin van beide groepen. Met andere woorden, die twee FB-groepen zijn geen losstaande entiteiten. Ze maken een wezenlijk deel uit van de communicatiestrategie van viruswaanzinBE. En hier botst men natuurlijk op de grenzen van het moderne, vaak online activisme.

In dit stuk van de 21ste eeuw gebruiken activisten, complotdenkers, verspreiders van fake news Facebook om medestanders te lokken en te binden. En net zoals bij een protestmars op straat, speelt het weinig rol wie er in zo’n groep zit en wat er gezegd wordt. Zolang de teneur richting boosheid en ongenoegen gaat. Dat creëert een groepsgevoel en de emotie maakt dat de inhoud van weinig belang is. Mensen met afwijkende meningen worden eruit geschoffeld. Ik denk dat het iemand als een Verstraeten of een Hoeyberghs geen malle moer kan schelen wat de achterban denkt of roept of gelooft, zolang men dat maar boos en misnoegd denkt, roept of gelooft. Of men nu zegt dat X is, of X niet is, maakt niet uit, als men maar de ontevredenheid en frustratie van de groep deelt én voedt. De druk moet op de ketel blijven in zulke online groepen van malcontenten. Dat maakt dat de rol van de wetenschap, reeds beperkt aanwezig op de website van viruswaanzinBE, op FB in het niets verdwijnt. Kan ook niet anders.

Meer administrators, nóg minder wetenschap. We vinden Gerald Westhoff terug onder de beheerders, een man die zich in het ware leven bezighoudt met “aarden healing veld”, acupunctuur, adavita vedanta, aura cleaing, biodynamisch craniosacraal, chakra healing, coaching (natuurlijk), cranio sacraal therapie, cranio in water, energetisch healen, enneagram, massage, mediatie (Osho en niet-Osho), mindfulness, nondualisme, pedicure, quantum touch, reiki, satsang, shiatsu, somato emotioneel release, viscerale manipulatie, voetreflexologie. Kortom, op pedicure na, een half woordenboek van de Skepticus verenigd in één persoon.

Ene JHR is dan weer de man die er zich op beroept complotgoeroe David Icke naar de Lage Landen te halen, al dan niet via de internetkabel. David Icke is een voormalig Britse sportcommentator die sinds zijn carrièreswitch wereldberoemd is geworden met de meest absurde complottheorieën. Hij is de man die talloze samenzweringsgevoeligen doet geloven dat de ware heersers der mensheid een bende reptielachtigen van een andere planeet zijn. Mocht u niet vertrouwd zijn met dat concept dan leest u die laatste zin best nog een keer. JHR, bij wie u ook terecht kan voor “bevrijding van de piramide” en “zoomsessies met mediums” komt ook ter sprake in mijn artikel “Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news”. Ene MJM is dan weer soundhealer, mindfulness coach, reikimaster, numeroloog, time & color coach.

Wie gaat op dit punt verbaasd zijn dat de Facebook-pagina’s van viruswaanzinBE, ondanks de tien, elf moderatoren in totaal, dagelijks bestookt worden met berichten van gekende en notoire complot- en fake news-websites? Russisch fake-newsfabriekje RT? Check. Ninefornews? Check. Xandernieuws? Check. Ook journalist Roeland Termote van De Standaard trapt er niet in. “De vzw Viruswaanzin houdt zondag een betoging in Brussel tegen de coronamaatregelen. De groep demonstranten surft mee op de steeds sterkere golf van samenzwerings­theorieën,” schrijft hij in het artikel Nog besmettelijker dan corona: de complottheorieën van 14 augustus.

“Of Bill Gates echt microchips wil inplanten bij kinderen, dat kunnen wij niet weten”, aldus meester Verstraeten in HLN. Een advocaat die er zelfs niet in slaagt de juiste rechtbank terug te vinden, aldus de rechter in HLN, kan dat misschien niet weten. Iemand die een halve keer nadenkt of, hej, gek idee, een expert raadpleegt, wel. Maar geen nood, zowat elke dag kan u deze en andere complotnonsens lezen op de Facebook-pagina’s van viruswaanzinBE. Integriteit is ver zoek. De vraag of die latere raad van bestuur nú al niet best de filosofie, de kernideeën van de vereniging zou uitdragen én verdedigen, ook als dat betekent dat men tegen de haren van de leden of de sympathisanten moet instrijken, wordt hier duidelijk beantwoord.

Dat het moderne toetsenbordactivisme, ook dat van viruswaanzinBE, zeer schizoïde is, is niet bepaald een verrassing. Steeds extremere uitingen van volgelingen moeten gedoogd worden (“virussen bestaan niet”), terwijl de pers de andere kop van Janus te zien krijgt (“de ziekte is echt”). Recht uit het tekstboek. Meester Verstraeten mag dan wel verklaren dat ze zich distantiëren van de 5G-corona-polemiek, maar het Knack-artikel ‘Dissidente experts’ over corona: hoe gevaarlijk is Viruswaanzin.be? van Rien Emmery toont dan weer aan dat de FB-pagina van zelfde actiegroep het mogelijk stompzinnigste ‘wetenschappelijk’ artikel van 2020 over COVID-19 en 5G verspreidt, meer bepaald “5G Technology and induction of coronavirus in skin cells”, van M. Fioranelli, A. Sepehri e.a., dat onder andere besproken wordt door Factcheck Vlaanderen en Retraction Watch.

“We zijn geen x, maar… (we zijn x)”. Populisten geraken er gemakkelijk mee weg. Ook die van viruswaanzinBE. Nee, ze zijn geen “complot theoretici”, maar ze gaan wel als volleerde complotwaanzinnigen tekeer tegen onder meer Bill Gates, waartegen ze óók een proces willen beginnen. Wil men de opstart van een protestbeweging ondersteunen met een FB-pagina, dan is wetenschap het tweede dat sneuvelt. Waarheid is en blijft het eerste. Een comateus democratisch bewustzijn helpt ook. En dan móet men wel een beroep doen op wappies en tokkies.

Én ze komen ermee weg in de reguliere media! De dolle, vaak gore waanzin van hun volgers, hun basis, worden nette, keurige volzinnen door de heren in maatpak voor de pers. Van een samenzweringsextravaganza op het ene medium schakelt men feilloos over naar een schijnbaar redelijk en acceptabel discours op het andere. Het is een klassieker bij verdedigers van homeopathie en andere altmed. Ik heb dat mogen meemaken met het anti-ggo-debat van enkele jaren geleden, klimaatactivisten rond Anuna De Wever, de anti-5G-demonstraties eerder dit jaar en nu dus opnieuw.

Vraag is hoelang ze deze spreidstand kunnen volhouden, hoelang ze de woede kunnen blijven kanaliseren. De verbindende factor van de deelnemers is immers boosheid en ongenoegen. Voorlopig niet de organiserende vzw. Dat spreekt. Voor hun oprichtingsvergadering liep het niet storm en modern online-activisme lijkt niet zo gek te zijn op lidkaarten of vrijwillige donaties. Maar achteraf zal de deelname aan de mars wél door de vzw gebruikt worden om de eigen agenda te pushen. Zo gaat dat.

Of dat gevaarlijk is? Ik denk zeer, maar Rien Emmery van Knack krijgt het laatste woord.

De website en socialemediakanalen van Viruswaanzin zijn een hutspot van het minimaliseren van de ernst en besmettelijkheid van het coronavirus en waarschuwingen voor de schadelijkheid van de de coronamaatregelen zelf, waarbij er een significante overlap is met de antivaccinatiebeweging en andere complottheorieën. Viruswaanzin stelt onder andere dat ‘mondmaskers doden’ en dat de verplichting ervan bijdraagt tot een ‘virologische genocide’. Ze deinzen er niet voor terug om de credentials van sommige experts uit de GEES in twijfel te trekken. ‘Staatsviroloog’ Steven Van Gucht wordt dan bijvoorbeeld als onbetrouwbaar afgeschilderd omdat hij geen arts is maar afstudeerde als doctor in de diergeneeskunde. Andere experts en politici staan volgens Viruswaanzin op de loonlijst van Microsoft-oprichter Bill Gates en zijn stichtingen – in de marge van de coronacrisis is Gates samen met de Amerikaans-Hongaarse filantroop George Soros uitgegroeid tot de favoriete schietschijf van complotdenkers.

Karel de Grote Hogeschool, traditionele Chinese geneeskunde en partners

De postgraduaatsopleidingen die Karel De Grote Hogeschool aanbiedt, lijken zeer uitgebreid en interessant. En voor mij als leek met een milde maar gezonde vorm van asklepiofobie ergens een geruststelling. Schrik om naar een dokter of ziekenhuis te gaan, dus. Professionalisering neemt mijn angst alvast deels weg.

Twee springen er echter uit, in negatieve zin dan. Het gaat over de opleiding acupunctuur en de opleiding massage- en bewegingsleer. Over de opleiding acupunctuur van de Karel De Grote Hogeschool is er wat te doen geweest eerder deze week naar aanleiding van de blamage door SKEPP, zie mijn eerder artikel Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind. In dit artikel wil ik het vooral hebben over de opleiding massage- en bewegingsleer en over een hoogst mysterieuze partner van KDG Hogeschool.

Een eerste opmerking kwam van dokter Catherine de Jong van de Vereniging tegen de Kwakzalverij: “Massage is hoogstens een wellnessbehandeling en heeft niets met ‘medisch’ of geneeskunde te maken.” Dit zat niet in mijn origineel pakket met kritiek, maar ik neem het graag en dankbaar mee.

“Experts maken je wegwijs in de traditionele Chinese massage en bewegingsleer, jij verruimt je medische blik”, belooft de website van de KDG Hogeschool. Hoe die experts dat doen, vraagt u zich af. Leest u even mee op de website van een Vlaamse hogeschool anno 2020:

Een fundamentele kritiek op de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) verscheen in Nature: “it is largely just pseudoscience, with no rational mechanism of action for most of its therapies”.

Constructive approaches to divining the potential usefulness of traditional therapies are to be welcomed. But it seems problematic to apply a brand new technique, largely untested in the clinic, to test the veracity of traditional Chinese medicine, when the field is so fraught with pseudoscience. In the meantime, claims made on behalf of an uncharted body of knowledge should be treated with the customary scepticism that is the bedrock of both science and medicine.

Een van de basiselementen van de traditionele Chinese geneeskunde is de overtuiging dat vitale levensenergie in een netwerk van energiebanen, meridianen, stroomt. Nog nooit zijn die wetenschappelijk aangetoond, laat staan bewezen. Maar dat is blijkbaar geen probleem voor de hogeschool, haar studenten en hún latere patiënten.

Cupping dan: een soort kommen, koppen zo u wil, worden meestal op de rug aangebracht nadat ze verwarm werden. Wanneer de lucht in de kom afkoelt, zorgt het voor een negatieve druk die als het ware de huid in de kom vastzuigt. Er bestaan methoden die werken met vacuumpompjes en rubberen peertjes. Het wordt algemeen afgebrand in de meer skeptische literatuur, zie bijvoorbeeld Rationalwiki.

Wat moxa-kruiden (Eng. moxibustion) betreft is de conclusie van sciencebasedmedicine.com duidelijk:

Moxibustion is yet another TCM modality with no utility for the treatment of any illness and has known complications from its use. Given the ludicrousness of its underlying mechanism I can see no reason to waste money on further clinical trials.

Waartegen beide behandelingen zouden helpen? Ach, verzin zelf maar een reeks aandoeningen. Dat doen verstrekkers van TCG tenslotte ook.

Wat mij als germanist dan weer mateloos ergert, is deze woordsalade:

In bewegingsleer ga je zelf energie opbouwen, om vanuit die ervaring je patiënt te kunnen aanvoelen.

Wat kan deze aaneenrijging van willekeurige woorden toch betekenen? Zelfs voor iemand die mee zou gaan in de esoterische poespas rond energie, zelfs voor iemand ervoor zou kiezen dit artikel van skepticus Jozef Van Giel over energie niet te lezen?

* * *

De partners dan. Over het Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen (“al 25 jaar trouw aan de vijf pijlers van de Traditionele Chinese geneeswijzen”) heb ik eerder geschreven.

De andere partner, voor zowel de opleiding acupunctuur als massage- en bewegingsleer had ik over het hoofd gezien, namelijk het Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedkundigen (VVC). En dat is voorlopig een specialleke.

Ik vind in eerste instantie geen website van die organisatie, wat in 2020 ongewoon is. Via Google vind ik verwijzingen naar organisaties met soortgelijke namen: “Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedvrouwen” of de variant “Vervolmakingscentrum voor Verpleegkundigen en Vroedvrouwen (VVC)”. Beide benamingen leiden me via oude beschrijvingen en dode links toch naar NVKVV, Nationaal Verbond van Katholieke Vlaamse Verpleegkundigen en Vroedvrouwen. Close, but is it a cigar?

Elders wel een verwijzing, namelijk in een oude presentatie van 2010/11 waarin VVC de derde pijler van het NVKVV wordt genoemd. In die presentatie een vermelding van een cursus acupunctuur. In een andere presentatie vind ik meer informatie terug: “Vervolmakingscentrum voor Verpleegkundigen en Vroedvrouwen Technologieën in de behandeling van pijn Acupunctuur i.s.m. KdG hs en OTCG”. Maar dat is zo’n tien jaar geleden. In een presentatie van 2015/16 over de werking van NVKVV wordt er geen woord gerept over een VVC of over opleidingen acupunctuur. Deze zoekterm geeft eveneens geen enkel resultaat meer op de huidige website van NVKVV. Ter vergelijking, ‘homeopathie’ geeft er ook maar twee.

Neen, de website loopt op het eerste zicht niet bepaald over van de alternatieve behandelingen. Integendeel zelfs: ik vind links naar EBMPractice Net, Evidence-based Nursing in de thuisverpleging, Federaal Kenniscentrum (KCE), Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) – SCIENSANO. In mijn lekenogen is het trouwens schitterend wat er op de website van NVKVV terug te vinden is aan vak- en werkgroepen, opleidingen, (niet-TCG-)pijnpunten, aandachtspunten. Mijn respect voor het medisch personeel allerhande groeit enkel maar.

Wat die mysterieuze VVC op de website van KDG dan wel is, blijft mij voorlopig een raadsel. Een fossiel, een reliek, een naam die blijft rondslingeren en elke update overleeft? Een manier om een cursus acupunctuur te legitimeren?

Voor alle zekerheid heb ik ge-e-maild naar het NVKVV, en ik kijk uit naar hun antwoord met een positief gevoel dat zo’n vakvereniging zich niet (meer) inlaat met acupunctuur en TCG. Extra info omtrent het eerder mysterieuze “Vervolmakingscentrum voor Verpleeg- en Vroedkundigen (VVC)” dat momenteel nog zou samenwerken met KDG is meer dan welkom.

Nieuws van het complotfront: Peter Vereecke & ViruswaanzinBE

Twee bijzondere nieuwsbrieven aangekregen vandaag. Eentje van Peter Vereecke, ooit complotpaus in Vlaanderen, nu nog slechts een schim van zichzelf, een uitgewaaid chemtrail. Vereecke was maanden van de aardbol verdwenen. Toegegeven, geen al te grote stunt voor een platte-aarder. In zijn meest recente nieuwsbrief geeft hij een verslag van de bijeenkomst de oprichtingsvergadering van viruswaanzinBE vzw in Aalter op 26 juli jl.

De andere brief komt van viruswaanzinBE zelf, dat nog maar eens nieuwe rechtszaken aankondigt. Het resultaat van de eerste rechtszaak heb ik hier al vermeld: “De zetel heeft meer vertrouwen in peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek dan in de complottheorieën van de eisers”. Dat verklaart meteen Vereeckes observatie: “Verheugend voor mij was om zoveel bekende gezichten te mogen ontmoeten.”

Een leuk detail in dat verslag is de melding dat de “aanwezigheid van geheime politie (…) noch uitgesloten noch bevestigd (was)”. Waarschijnlijk bestaat er onder complotbedenkende, zelfverklaarde vijanden van de staat geen oudere truc om de sfeer erin te houden en de deelnemers klaar te stomen voor hun schildpadformatie.

Ander leuk detail: Vereecke bevestigt (1) wat ik eerder schreef in het stuk Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news (geen verrassing) en dat (2) moderator van viruswaanzinBE’s openbare Facebook-pagina Hans Rietveld bewust verzwijgt of liegt. En dat is ook geen verrassing.

* * *

ViruswaanzinBE dan. Snel een stand van zaken wat de rechtszaken betreft, want sinds dat artikel van Ninefornews is er wat verwarring ontstaan.

1. Eerste procedure: smadelijk verloren, zie hoger.

2. Beroepsprocedure: 14 oktober 2020, Hof van Beroep in Brussel.

3. Een strafklacht bij het federaal parket “Wegens misdaden tegen de menselijkheid” door de virologen. Datum: “asap”. Dat dokter Marc Van Ranst zijn borst maar al nat maakt. Die man heeft natuurlijk niets beters te doen dan op te draven voor een doorgesnoven bende. Bill Gates zou zich best ook moeten voorbereiden, want “(h)et gaat in het bijzonder over de investeringen van de ‘Bill en Melinda Gates Foundation’ in onderzoek van de KU Leuven, het Rega-instituut en het Instituut voor Tropische Geneeskunde, naar een vaccin tegen het coronavirus”, aldus viruswaanzinBE.

4. Ook een klacht tegen de Britse wetenschapper Ferguson (prominent adviseur van de WHO), die data zou hebben vervalst. Datum onbekend.

Er is ook goed nieuws: lokale politici zijn van de haak en kunnen zich andermaal voor de volle 100% bezighouden met de vorming van een regering. “Er komt geen klacht tegen Belgische politici: zij zijn misleid door wetenschappers”, zo laat viruswaanzinBE ons weten.

Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news

In het zog van activistische bewegingen zoals viruswaanzinNL en viruswaanzinBE worden er tal van valse, misleidende boodschappen de wereld in getweet. Ook beide collectieven zelf schuwen fake news niet. Waarheid is het eerste slachtoffer en niemand van de betrokken maalt erom: het is tenslotte de lijm die de talrijke en diverse volgers bij elkaar houdt. Uiteraard is desinformatie iets van alle tijden, zoals bijvoorbeeld Han van der Horst aantoonde in zijn boek Nepnieuws. Op zich dus niet opzienbarend. Het is anderzijds best interessant om zo’n vals berichtje met de eigen ogen op het scherm te zien ontstaan en te zien verspreiden.

Een vluggertje dan maar, een onbeduidend casusje over hoe een overbekende grossier in nepnieuws omspringt met zijn bronnen. Heel veel andere dingen vallen er hier in Antwerpen toch niet te doen. En nee, beschouw dit niet als een “fact check”, en zeker niet als een ontmaskering van Ninefornews. Ik wil hier geen deur intrappen die sowieso al jaren lang wagenwijd openstaat. In het geval van Ninefornews betwijfel ik zelfs of er ooit een deur, deurgat of muur is geweest waar eertijds een deur zou ingezeten kunnen hebben. Lucht.

The Brussels Times

Mijn verhaal begint onschuldig, bij het Engelstalige online tijdschrift The Brussels Times van 29 juli 2020. Perfect legitiem blad. Een magazine voor expats in de hoofdstad van Europa dat bericht over de Belgische actualiteit. Journalist van dienst interviewt meester Michael Verstraeten, deze dagen vooral bekend als de advocaat van viruswaanzinBE. Zij willen dat de Belgische regering alle beperkende coronamaatregelen intrekt en ze willen dat afdwingen via de rechtbank.

In het artikel vertelt de advocaat over de beroepsprocedure, die ook aangekondigd wordt op de website van viruswaanzinBE:

Through their civil suit, Viruswaanzin will argue that faulty prediction models were used by governments to make health policy decisions “in a panic” and will seek to obtain a penalty €10,000 per plaintiff for each day the measures remain in place. (mijn nadruk)

Midden oktober zouden de eerste zittingen in verband met de beroepsprocedure plaatsvinden.

So far, so good.

In het tweede deel van dat artikel wordt gewag gemaakt van een andere, van een tweede procedure die men blijkbaar wil voorbereiden of aan het voorbereiden is:

A second, criminal complaint is also in the works and will target not only the Belgian state, but also Belgian virologists, and Microsoft CEO Bill Gates and British epidemiologist, Neil Ferguson.
(tweemaal mijn nadruk)

Geen concrete datum. De strafrechtelijke klacht is “in the works”. That’s it. Men werkt eraan.

Opnieuw, qua berichtgeving geen vuiltje aan de lucht. Over wat de meester zegt, laat ik me niet uit.

Eigenaardig genoeg is de titel van het artikel ‘Pestered’ Belgians sue Bill Gates and Belgium over coronavirus restrictions. En dan wordt het verschil tussen kop (“Belgians sue Bill Gates”) en inhoud (“in the works”) wel heel groot. Ja, zoals in het Nederlands kan een simple present een toekomst uitdrukken, maar dan moet er wel een klare tijdsaanduiding zijn, woordelijk of contextueel. Nee, dat is hier helemaal niet het geval. Er staat ook niet “Belgians to sue”, wat nog eventueel verdedigbaar zou zijn.

Bij de titel gaat het mis. Die dekt de lading niet en wekt de indruk dat viruswaanzinBE Bill Gates nu voor de rechter sleurt. Het gebeurt wel meer op redacties groot en klein; tegenwoordig lijkt dat de norm. Een spectaculaire kop maakt een artikel aanklikbaar op de sociale media.

Ninefornews

De tweede trap dan: enter sandman, of beter, het mannetje graag zand in de ogen strooit. Het artikel dat ik hier onder de loep wil leggen, verscheen op de website Ninefornews. Het vermeldt expliciet The Brussels Times als bron.

Ninefornews betrappen op een correct bericht, ik denk niet dat iemand daar al ooit in geslaagd is. Ongeveer elke organisatie of onderzoeker die bezig is met producenten van nepnieuws, zal eerder vroeg dan laat deze handelaars in leugens vermelden.

Ik houd het bij HoaxWiki’s evaluatie van Ninefornews: “een complottheorieënwebsite”, “pseudowetenschap, kwakzalverij en andere complottheorieën”, “onzin over chemtrails, de Illuminati en de Reptilian aliens”, “nieuws gebaseerd op realiteit is er niet bij”.

De titel van het stuk dan maar: “Het is begonnen: Honderden Belgen slepen Bill Gates voor de rechter”. Euh, nee dus. “Het” is niet begonnen. De beroepsprocedure is of wordt ingezet, “het”, namelijk de strafrechtelijke klacht tegen onder meer Bill Gates, niet. Maar de titel is het frame voor de rest van het artikel. Het begint me trouwens op te vallen dat de titels op fake newswebsites (het deel dat ongeveer elke passant leest) door de band veel beter overeenkomen met de rest van het artikel dan in de reguliere pers. Het frame wordt hernomen in de eerste zin van het stuk: “Honderden boze Belgen slepen Bill Gates, België en een Britse epidemioloog voor de rechter.” Klaar en duidelijk: neen.

Inhoudelijk sluit de rest van het artikel van Ninefornews vrij goed aan bij dat van The Brussels Times. Op één detail na: nergens geeft de leugensite aan dat het viruswaanzinBE gaat om twee procedures gaat, de daadwerkelijk geplande beroepsprocedure en de strafrechtelijke procedure tegen de Belgische, Ferguson en de Belgische staat dat “in the works” is.

Twee mogelijkheden: Ninefornews scoort hier three for English, of de website verzwijgt bewust de beroepsprocedure, na de catastrofe voor de Nederlandstalige rechtbank van eerste aanleg Brussel. Daarbij liet de rechter van dienst zich ontvallen dat “de intellectuele armoede van hun argumentatie verbijsterend is”, aldus HLN). En de leugenwebsite vermengt de twee procedures tot één om zo de indruk te creëren dat Gates op dinsdag 28 juli 2020 voor de rechter wordt gedaagd.

De wet van Scopie

De derde trap dan. HoaxWiki haalt in het artikel over Ninefornews de wet van Scopie aan. Kort: “eenieder die in een discussie een notoire complottheorieënwebsite als betrouwbare bron aangeeft, heeft onmiddellijk de discussie verloren heeft”. Een variant op de wet van Godwin dus. In de originele formulering van deze wet, die we trouwens best met een korrel zout nemen, wordt whale.to aangehaald. HoaxWiki geeft aan dat de wet “perfect van toepassing op de pseudowetenschappelijke onzin van 9 For News”.

En wat doet viruswaanzinNL? Juist ja.

Maar we kunnen helaas nog een stap verder gaan: ook de moderator van een van de twee Facebook-pagina’s die rechtstreeks verbonden zijn aan viruswaanzinBE, post de link naar Ninefornews. In de boodschap vermeldt hij evenwel The Brussels Times, ondanks het feit dat dat twee zeer verschillende magazines zijn!

De vraag naar de reden waarom Ninefornews de zaak belazert, is eenvoudig te beantwoorden: omdat het Ninefornews is.

De vraag naar de reden waarom de advocaat van viruswaanzinBE nu al uitpakt met een mogelijke, toekomstige strafrechtelijke klacht tegen onder meer Bill Gates (een van de gebeten honden van het collectief, een andere is dokter Marc Van Ranst) is niet zo eenvoudig te beantwoorden. Waarschijnlijk heeft het te maken met de golf aan complotverhalen waarop het gemakkelijk meesurfen is en die viruswaanzinBE, ondertussen een vzw in wording, kan gebruiken om mensen die sowieso al gevoelig zijn aan samenzweringstheorieën, binnen te halen. Anderzijds houdt het de boosheid van leden warm. Groepjes als waanzinBE draaien op emoties.

Moderator en poster Hans Rietveld heeft nog niet geantwoord op mijn vraag naar verduidelijking. Mocht hij antwoorden, en die kans is klein, dan brei ik er een vervolg aan. Mocht Rietveld antwoorden en een fout van mij corrigeren of mij erop wijzen dat ik een denkfout maak (en die kans is dan weer relatief groot), dan leest u het hier ook.

Skeptische Put 2019: Hogescholen vangen terecht veel wind

SKEPP vond een dubieus aanbod bij twee van de grootste hogescholen in Vlaanderen: Karel de Grote Hogeschool en Hogeschool West-Vlaanderen. Beide organiseren al enkele jaren een postgraduaat acupunctuur. Niet dat men bij SKEPP bang is van naalden. De effecten van acupunctuur zijn echter uitgebreid onderzocht en de resultaten zijn niet beter dan placebo.

Voor meer informatie over de wetenschappelijke status van acupunctuur, of net het gebrek daaraan, verwijs ik u graag door naar de website van dokter Edzard Ernst, ooit de eerste hoogleraar complementaire geneeskunde in het Verenigd Koninkrijk, nu een van haar meest vocale critici: Acupuncture: an update of the most reliable evidence – PART 1, PART 2, PART 3. Ook de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij biedt voldoende materiaal over acupunctuur.

SKEPPs betreurde erevoorzitter Wim Betz vatte acupunctuur als volgt samen: “Prikken met naalden kan in bepaalde gevallen de pijn verlichten, maar je moet daarvoor niet in China gestudeerd te hebben.” SKEPP voegt eraan toe dat een postgraduaat aan de Karel de Grote-Hogeschool of de Howest ook niet zal helpen.

SKEPP wil graag een krachtig signaal sturen naar de onderwijswereld: maak geen reclame voor zulke dubieuze praktijken, maar span u in om mensen op te leiden volgens wetenschappelijk verantwoorde opvattingen.

Edit: Voor dit artikel putte ik in eerste instantie eerste instantie uit het persbericht van SKEPP. De volledige laudatio / damnatio vindt u hier.

* * *

Het persbericht maakten mij nieuwsgierig. En nieuwsgierigheid doet googelen. Veel meer valt er deze dagen toch niet te doen in Antwerpen.

De website van Karel de Grote, vandaag geraadpleegd, laat weten dat de cursus acupunctuur verloopt in samenwerking met het Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen. Dat instituut verklaart zich al 25 jaar trouw aan de vijf pijlers van de Traditionele Chinese geneeswijzen, te weten acupunctuur, tuina (massage), medische qigong, voeding vanuit het Chinees energetisch concept, kruiden (volgens de Chinese Materia Medica en formules). Merk ook op dat de website van OTCG gewag maakt van “opleidingscheques, KMO-portefeuille, betaald educatief verlof”. “OTCG werkt nauw samen met Karel de Grote-Hogeschool in Antwerpen, waar we ook gehuisvest zijn. Deze samenwerking vertaalt zich in twee officiële postgraduaten”, aldus OTCG!

Hogeschool West-Vlaanderen, Howest, daarentegen lijkt voor hun postgraduaat acupunctuur samen te werken met ICZO, het Instituut voor Complementaire Zorg Opleidingen. Dit instituut biedt naast acupunctuur een schier eindeloze lijst van dubieuze opleidingen aan, niet allemaal via Howest, sommige in samenwerking met het Confuciusinstituut van de Hogeschool West-Vlaanderen (zie iczo > opleidingen). Een greep uit het aanbod: acupressuur, balance method Dr. Tan – meridian conversion, basis traditionele Chinese gezondheidszorg, Chinese Medical Herbal Tea, cupping.

De opleiding die me écht woest maakt is “Application of Five Elements in Treatment of Depression”, of, de toepassing van de vijf pijlers van de notoire kwakzalverij die zich laat samenvatten als Chinese Traditionele Geneeskunde bij patiënten met een depressie:

Depression is one of the common complaints often encountered in the daily practice, especially in the West. The chief mechanism of depression in TCM is rooted in retardation of Qi harmonization and distribution. When either acupuncture treatment or Chinese herbal treatment is given based upon the theory of Five Elements, the therapeutic results is much better.

Laat me deze dwaze opsomming voortijdig stoppen bij de letter E, bij de cursus Extraordinary Channels:

Inner alchemy:  the 8 extra channels (8 EX) provide us with the deep understanding of the process of development and regulation. They are the bases for the Meeting of shen and Jing. All the regulation of processes especially hormonal changes including fertility and aging, CNS (Center Nervous System) which includes many neurological diseases are all related to the 8ex.  
Clinically they give us the foundation to treat so many complicated and common conditions as well as understanding the flow of QI from our ancestry lineage, prenatal life and daily regulation of Wei Qi and Ying Qi.

Oh ja, uw en mijn belastinggeld komen óók ter sprake:

Deelnemers uit het Vlaamse gewest kunnen gebruik maken van de KMO-portefeuille. De kmo-portefeuille is een maatregel waardoor ondernemers financiële steun krijgen bij aankoop van opleiding (mogelijkheid tot maximum 40% tussenkomst van de Vlaamse Gemeenschap).

* * *

Vergeef mij deze uitweiding, terug naar onze hogescholen.

De verwevenheid tussen Belgische hogescholen en centra die zeer twijfelachtige opleidingen aanbieden is geen recente ontwikkeling. Reeds in 2013 schreef Peter Backx een aanklacht tegen de aanwezigheid van dubieuze, pseudowetenschappelijke cursussen aan onze hogescholen:

Alle pogingen van onze gezondheidsautoriteiten ten spijt, passen de Belgische universiteiten ervoor om opleidingen in homeopathie, chiropraxie, osteopathie of acupunctuur aan te bieden. Maar geen nood: er staan voldoende hogescholen klaar om die klus te klaren.

En:

Volksgezondheid zou ook met het idee spelen om de opleidingen toe te vertrouwen aan hogescholen, signaleert hij. De Karel de Grote-Hogeschool en het ‘Opleidingsinstituut voor Traditionele Chinese Geneeswijzen’ (OTCG) zijn voorbeelden van zo’n scholen. Het aanbod in het OTCG gaat van laser-acupunctuur over voetmassage en gelaatsdiagnose tot kruidengeneeskunde.

Al gezegd dat het artikel dateert van zeven jaar geleden?

In 2017 maakte Maarten Boudry gewag van een soortgelijk geval: de Thomas More Hogeschool ging in zee ging met het Centrum voor Klassieke Homeopathie te Leuven. Dat homeopathie een hardnekkige vorm van kwakzalverij is, hoef ik hier hopelijk niet meer uit te leggen. Voor meer informatie over dit geval zie mijn artikel Thomas More Hogeschool en homeopathie.

Opvallend waren toen de reacties van toenmalig algemeen directeur van Thomas More Hogeschool Machteld Verbruggen (het desbetreffende twitter-profiel bestaat niet meer):

Uiteraard. Is binnen het kwartier na de melding van de website verwijderd. Kan niet bij Thomas More.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Is beleid sinds enkele jaren. Afdwingen niet altijd evident in sommige sectoren. Maar we doen het.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Beleid Thomas More is : evidence based only. Wie die navorming organiseerde volgde dit beleid niet. We hebben ingegrepen.— Machteld Verbruggen (@machteld_thom) July 7, 2017

Als ik het goed begrepen heb, weigerden de bewindsmensen of woordvoerders van de Karel de Grote Hogeschool of Howest in te gaan op de toewijzing van de Skeptische Put 2019. Misschien gebeurt dat wel later vandaag.

Met de Skeptische Put biedt SKEPP z’n tijdelijke bewoner de mogelijkheid tot enige zelfreflectie. Soms helpt dat: Test Aankoop en Test Gezond kregen in 2000 een plaats in de Skeptische Put. In 2018 leverde hun kritische berichtgeving hen de Zesde Vijs op.

Ik hoop dat beide hogescholen zich bezinnen en zich elk op hun manier ontdoen van onnodige tot schadelijke kwakzalverij. Niet alleen de latere patiënten, maar ook de huidige generaties studenten verdienen dat!  

P.S. Ondertussen verscheen de laudatio/damnatio op SKEPPs YouTube-kanaal. Nalezen kan u op de website.

P.P.S. Het wordt duidelijk dat geen van beide scholen publiekelijk wil reageren. Howest heeft via vrt Radio 2 (zelfs niet op de radio) laten weten “dat er wel degelijk studies bestaan die het nut van acupunctuur aantonen”.

SKEPPs Zesde Vijs 2019: Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove

Dit jaar gaat SKEPPs accolade naar de journalisten Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove. Voor de krant De Morgen stelden zij het dossier Vaccinatietwijfel samen. In twaalf artikelen onderzochten zij vragen die heel wat ouders bezig houden en waarover pseudowetenschappelijke ideeën steeds meer twijfel zaaien: moeten we ons en onze kinderen laten vaccineren?

De artikelreeks besloeg een hele waaier van invalshoeken, van ouder tot wetenschapper en beleidsmaker, en toonde een grondigheid die SKEPP ten zeerste apprecieert. Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove hebben ongetwijfeld handvatten geboden aan burgers die worstelen met vaccinatietwijfel. De toon van hun reeks zat juist; respectvol voor de twijfelende ouder, helder over de feiten, en streng voor hen die wetenschappelijke onzin verkondigen.

Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove gingen nog een stap verder en bezochten incognito een samenkomst van antivaccinatie-activisten onder auspiciën van Peter Vereecke. Vereecke  was ooit belangrijkste Vlaanderens complotmagneet en winnaar van de Skeptische Put 2013, maar deze dagen is hij nog slechts een schim van zichzelf en zo goed als volledig van het toneel verdwenen. Een uitgewaaid chemtrail, quoi.

Proficat, Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove!

 

Alternatieve uitreiking

Door de Covid-19-crisis kon de uitreiking dit jaar niet doorgaan zoals andere jaren. Zo werd de Zesde Vijs uitgereikt aan de winnaars door ondervoorzitter Marleen Finoulst in het bijzijn van Nigel Williams. Een samenvattend filmpje vind je hier. Ook de volledige laudatio voor de winnaars van de Zesde Vijs en hun dankwoord, en de laudatio voor de winnaars van de Skeptische Put zijn te zien op de website van SKEPP.

 

De Zesde Vijs

Volkswijsheid houdt ons voor dat we vijf zintuigen hebben en dat het zesde zintuig toegang geeft tot het paranormale. Het bezit van vijf vijzen op een rij, waarvan geen enkele schroef los, is dan weer een teken van voldoende verstandelijke vermogens.

Vandaar dat het Belgische SKEPP elk jaar een Zesde Vijs uitreikt aan een persoon of organisatie die zich verdienstelijk heeft gemaakt in het verspreiden en verdedigen van objectieve wetenschappelijke kennis.

P.S. Ondertussen verscheen de laudatio op het YouTube-kanaal van SKEPP en op de website.

Het dankwoord van Femke van Garderen en Sara Vandekerckhove.

Kampf der Wahnsinnigen: viruswaanzinBE vs het maffiose verplegend personeel

Dit is een eerste blogartikel over viruswaanzinBE, “een informatief en stuwend forum om gezame[n]lijk, via juridische middelen, de ware toedracht van globale viruswaanzin bloot te leggen.” In de media wordt steevast dokter en mediafiguur Jozef (Jeff) Hoeyberghs opgevoerd als de woordvoerder. Jep, die groep, dus.

In deze reeks over viruswaanzinBE ga ik zo min mogelijk linken naar hun website of Facebook-pagina’s. Correcties en constructieve opmerkingen zijn zoals steeds meer dan welkom! Scheldtirades print ik uit en hang ik aan de muur van mijn schrijfkamer.

* * *

Op 24 juli kwamen sympathisanten van het Belgische viruswaanzinBE samen in Aalter. Een gebeurtenis die belangrijk genoeg was om een dag later de regionale katern van Het Laatste Nieuws te halen. Met z’n 190 waren ze daar, aldus de journalist, voor de stichtingsvergadering van viruswaanzinBE, de vzw die ook op de website wordt aangekondigd.

De Standaard volgde op 25 juli (Bijna 200 mondmaskerhaters komen samen in ‘achtertuin’ van minister De Crem): “De oprichters zijn een diverse groep: ondernemers die vrezen dat een lockdown de economie schaadt, maar ook één man die niet lijkt te geloven in het bestaan van virussen.” Hoe divers die groep is, zal ik in een later artikel belichten.

Waar HLN en DS begrijpelijk en terecht geen aandacht aan besteden, is de open brief die op de website verscheen, “een open brief aan de zwijgers” geschreven door ene Luc Conrardy en ene Michel Mulder (zie viruswaanzinBE, 24 juli 2020; alle citaten komen uit deze tekst, link of pdf van de versie waaruit ik citeer op aanvraag). Nog voor de eerste letter van die brief wordt de toon bepaald door het onderschrift bij de begeleidende foto.

‘Omerta’ is een begrip dat we allemaal kennen van de talrijke films over de Italiaanse maffia. Het is “de geheimhoudingsplicht in de erecode van de Italiaanse georganiseerde misdaad, zoals de Siciliaanse maffia, de Napolitaanse camorra of de Calabrese ‘Ndrangheta”, aldus Wikipedia.

Die zwijgers zijn “allen die vanuit hun beroepsmatige functie meewerken aan het leugenachtige coronabeleid”. Meer nog:

U mag zich allen, verplegend personeel dat voor een zwijgplicht heeft getekend, mediapersoneel dat de coronaleugens in stand houdt, agenten, politici, defensiepersoneel en Gees-bobo’s en ‘deskundigen’ als Van Ranst, De Gucht, Vlieghe & co., medeplichtig voelen aan de grootste zwendel die de mensheid ooit heeft mogen aanschouwen. (mijn nadruk)

Tussen haakjes: dokter Marc Van Ranst een zwijger noemen getuigt m.i. van een fout woordgebruik, om niet te zeggen van moeilijk te overtreffen stompzinnigheid. Die man verschijnt zowat elke dag in de media. Het laatste wat je van hem kan zeggen is dat hij zijn tater houdt.

Even wordt er nog gezalfd in de open brief: ViruswaanzinBE weet dat er onder de zwijgers mensen zijn die ter goeder trouw handelen. Anderen hebben dan weer “bloed aan hun handen” en krijgen onterecht “lofuitingen” als “hedendaagse Judaspenningen”.

Dat het beleid in deze crisis, nu en eerder, onderhavig is en moet zijn aan kritiek, staat als een paal boven water. Mij gaat het dus zeker niet over het feit dat een groep als viruswaanzinBE kritiek op het beleid heeft. Maar kritiek hebben is volgens mij net iets anders dan als een doorgesnoven dolle hond de beleidsmakers beschuldigen van zwendel.

En daar houdt het ook niet op. Want hoe kan je nu het best illustreren hoe groot en alomvattend die zwendel is, die leugens zijn? Juist ja, je citeert in paragraaf drie van je open brief bijna recht uit het oeuvre van een Duitse politicus die ook een groot gevecht voerde tegen de echte en vermeende leugens van zijn tijd. Een citaat uit de open brief:

We moeten toegeven dat de leugens van dermate epische proporties zijn dat de waarheid in deze meer op een leugen lijkt – zoals een voormalig Duits leider, jammer genoeg, al zei: “een zo kolossale leugen dat niemand zou kunnen geloven dat iemand de waarheid zulk grof geweld aan zou doen – dan de leugen himself [sic], en mede daardoor zal de massale medewerking om deze leugen in stand te houden zo gemakkelijk verkregen zijn.”

Niet alleen zetten de auteurs onder meer het hardwerkende verplegend personeel en agenten weg als maffiosi, in een volgende stap vergelijken ze hun strijd tegen de echte en vermeende mistoestanden tijdens deze covid19-crisis met de Kampf die Adolf Hitler voerde. Deze propagandatechniek, gekend als de Grote Leugen, de große Lüge, dichtte Hitler toe aan de kranten, de leugenpers (in modern parlando ‘msm’) en natuurlijk aan de joden (moderniseer dat als ‘Soros en andere joden’). Il faut le faire.

Hetzelfde, maar met andere woorden: de ene viruswaanzinnige geeft lezingen voor de extreem-rechtse studentenvereniging KVHV, de kweekvijver van zeer rechtse tot extreemrechtse politici, politieke en militante organisaties zoals Schild & Vrienden. Anderen citeren Hitlers Mein Kampf in een beschuldigende open brief aan mensen die in aartsmoeilijke omstandigheden plichtbewust hun job uitvoeren en die in de ogen van de auteurs en viruswaanzinBE ook nog eens behoren tot de georganiseerde misdaad.

Mijn gok: in de open brief van de viruswaanzinnigen is ‘zwijger’ een schrijffout. Gezien alle insinuaties en associaties later in de tekst, is het woord dat de auteurs zochten meer dan waarschijnlijk ‘linkse volksverrader’.

Natuurlijk wordt in de open brief ook Bill Gates aangehaald, die behoort tot de categorie van de ‘meest corruptie ziel(en) op deze aardbodem’. De stap naar andere ‘schandalen’ (lees: complottheorieën) is dan snel gezet. Om een of andere reden worden de moord op John F. Kennedy en de aanslagen van 11 september erbij gesleurd. Om het geheel nóg absurder te maken, worden JFK en 9/11 op hetzelfde niveau geplaatst als “Augusta”. De auteurs bedoelen de reële Agusta-affaire (eind jaren 80-midden 90), waaraan politici van de Socialistische Partij inderdaad hun vingers zwaar verbrand hebben. De vermeende link wordt al iets duidelijker wanneer men beseft dat de kopstukken van viruswaanzinBE rabiaat anti-sos zijn.

Er is nog één element dat ontbreekt in deze open brief. Een element dat de auteurs hebben aangekondigd in paragraaf drie van hun open brief. Mensen die viruswaanzinnigen en hun bondgenoten in België en vooral Nederland volgen, wéten nu wat gaat volgen. De auteurs insinueren namelijk dat de “zwijgers” mede verantwoordelijk zijn voor toestanden die alleen te vergelijken zijn met die in de vernietigingskampen van het Duitse nazi-regime. In de hoek van viruswaanzinBE en NL, van de onvermijdelijke antivaccinatie-activisten die zich daaraan liëren, zijn zulke verwijzingen naar de Holocaust, inclusief het gebruik van gele Jodensterren om de eigen “onderdrukking” te illustreren, dagelijkse kost.

Een Belgische rechter heeft naar aanleiding van een eerste uitspraak door de rechtbank van eerste aanleg al gezegd dat viruswaanzinBE “intellectuele armoede van argumentatie (…) verbijsterend” is. QED. Bis.

En het gaat niet de laatste keer zijn. Dit soort extreme groepen overleeft alleen door donaties. En naargelang de tijd vordert, zullen de standpunten extremer moeten worden om de stroom aan inkomsten te blijven garanderen. Tot de stroom ophoudt en de organisatie implodeert. Maar voorlopig hebben ze zeer zeker inkomsten nodig: volgens Het Nieuwsblad alvast zo’n 1.500 euro, de gerechtskosten van het verloren kort geding te betalen door de klagers. De donateurs betalen nu al voor een verloren zaak.

De rekbare databank. Over VDAB en partner

Een cursus Natural Farming volgen? Via afstandsonderwijs? Geen probleem. Ambieert u een carrière als babymasseur en wil u daar thuis voor studeren, zonder zelf ook maar één boreling van dichtbij te zien? Ga eens kijken in de online databank van de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleidingen. In één klik krijgt u daar alle info. Het aantal kliks om deze cursussen te kunnen starten, hangt af van uw online bankapp.

Inleiding

Op 17 mei 2020 stuurde Hilde Crevits de volgende tweet de wereld in:

Geen reden tot feesten voor Jimmy Koppen (o.m. raadgever onderwijs Open Vld) en Ann Brusseel (o.m. ex-parlementariër voor dezelfde partij en momenteel Algemeen Directeur Erasmushogeschool Brussel), die al jarenlang een strijd leveren tegen enkele uitwassen waar het feestvarken óók voor verantwoordelijk is (en lees vooral het draadje van Koppen).

Mij deed deze nieuwe klachtenstorm terugdenken aan een artikel uit De Tijd van op de kop twee jaar geleden, Een cursusje grootoudercoach, iemand? (17 mei 2018), door Katleen Gabriels (assistant professor filosofie en ethiek TU Eindhoven), Frederik Anseel (professor organisatiepsychologie King’s College London), Johan Braeckman (hoogleraar wijsbegeerte UGent), Gustaaf Cornelis (lerarenopleiding VUB), Ann Dooms (professor wiskunde VUB), Wouter Duyck (voorzitter opleiding psychologie UGent), Jimmy Koppen (wetenschappelijk medewerker geschiedenis VUB), Patrick Loobuyck (moraalfilosoof UA en UGent), Jean Paul Van Bendegem (hoogleraar wijsbegeerte VUB), Bart Van Kerkhove (professor wetenschapsfilosofie VUB en UHasselt) en Sylvia Wenmackers (wetenschapsfilosoof KU Leuven).

Het afstandsonderwijs heeft honderden cursussen in de aanbieding. Talen en hobby’s, maar net zozeer bachbloesemtherapie, handlezen of grootouder­coaching. Deze privéscholen benadrukken dat ze gegarandeerde kwaliteit bieden. Al te vaak komen wij uit bij ‘docenten’ die zelf geen relevante opleiding genoten. Dit is fake education.

En dat is nog maar de inleiding. Katleen Gabriels werd naar aanleiding van de open brief uitgenodigd in de studio van het vrt-journaal.

In januari 2019 meldde meester Mario Van Essche, o.m. voorzitter van het Humanistisch Verbond, bij SKEPP dat op de website van de VDAB een cursus tarotkaartenlezen werd aangeboden. Ook EOS, De Standaard en vrt nws kwamen met aanklachten tegen de cursussen esoterie, kwakzalverij en pseudowetenschap op de website van de Vlaamse overheidsinstelling. Eos schreef “VDAB gaat opleidingen op de website kritisch doorlichten”, DS kopte “Ook VDAB vindt kaartlezen geen goed idee” en de grote letters op vrt nws lieten zich lezen als “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”. Ik kom op die drie aspecten terug.

Geprikkeld door al die berichten heb toen ik zelf eens in de databank van de VDAB rondgekeken, op zoek naar bizarre opleidingen en cursusbeschrijvingen. Ik heb er een korte reeks artikelen over geschreven in januari/februari 2019 en nog een artikel in september 2019. U vindt ze hier terug. Door de recente tweets van Jimmy Koppen en Ann Brusseel ben ik opnieuw in die oude artikelen gedoken.

Oh ja, deze al te lange inleiding wil ik afsluiten met nóg twee opmerkingen. Ten eerste, het verschil tussen ‘erkend’ en ‘niet erkend’ is cruciaal voor de VDAB én de cursist: het is namelijk een kwestie van centen:

volg je een door VDAB erkende opleiding? Dan kom je in aanmerking voor heel wat financiële voordelen.
https://www.vdab.be/erkende-opleiding/voordelen

Het is echter niet de focus van dit artikel. Het is ook mijn advies aan critici om zelf eerst even te kijken of de opleiding waarvan sprake effectief erkend wordt of niet. Het is ook niet altijd even duidelijk.

Ik wil ook een tweede misverstand wegwerken. Ik gebruik hier en elders de frase “de VDAB biedt (deze of gene) cursus aan”. Nee, voor zover ik kan zien, wordt geen enkele van de hieronder besproken opleidingen door mensen van de VDAB gegeven, in de lokalen van de VDAB. Met ‘aanbieden’ bedoel ik dan ook ‘aanbieden in de databank’.

De rekbare databank

En met die databank van de VDAB lijkt iets bijzonders aan de hand te zijn. Ik begrijp heel goed dat niet elke cursus op elk moment kan aangeboden worden, maar bepaalde opleidingen lijken uit de databank te verdwijnen wanneer ze in de media onder vuur komen te liggen. Neem de cursus Lenormand tarotkaartenlezen, die ook door EOS in januari 2019 op de korrel werd genomen. Deze cursus verdween diezelfde maand uit de databank.

De opleiding Alternatief Therapeut voor Dieren was in januari 2019 te vinden in de databank, in februari 2019 niet meer. Deze cursus hield het volgende in:

Of beter, houdt. Want dit is geen schermafbeelding van januari 2019, maar eentje van mei 2020. De cursus wordt opnieuw aangeboden via de VDAB.

Toevalstreffer? Het is mogelijk. Opnieuw, het aanbod van cursussen varieert. Ik sta zelf lang genoeg in het (modulaire) volwassenenonderwijs om dat te begrijpen. Ik heb dus nog enkele andere opleidingen opgezocht. Bewustzijnscoach (inclusief de zeer slecht onderbouwde Emotional Freedom Techniques): januari 2019 in de databank, februari 2019 ook, in september 2019 verdwenen. Om in mei 2020 terug in databank op te duiken. Een cursus doula (bevallingscoach): januari/februari 2019 in de databank. In september 2019 kon ik het niet meer terugvinden. Eerder deze week, mei 2020, staat deze afstandscursus (jawel) opnieuw te blinken op de website van de VDAB.

Zelfs op dit moment vecht ik tegen de al te menselijke drang om patronen te zien waar er misschien geen zijn. Maar ik moet toegeven dat dit zeer moeilijk wordt wanneer ik merk dat de opleidingen energetisch therapeut, feng shui, healing, lichaamstaalexpert datzelfde patroon volgen. In september 2019 onvindbaar, in mei 2020 worden ze terug vermeld in de databank. De opleiding voor naturopaat, die zijn ze blijkbaar vergeten terug te zetten. Ook in mei 2020 moeten kandidaten voor deze opleiding een andere zoekterm ingeven. Voor alle duidelijkheid: ik heb in september 2019 en mei 2020 gezocht, dat houdt uiteraard niet in dat deze cursussen in die maanden zijn verdwenen dan wel komen bovendrijven.

Een ander voorbeeld. “Geen opleidingen kaartlezen en bachbloesemtherapie meer op website VDAB”, schreef vrt nws. Dat klopt voor de helft. Zoals gezegd is de cursus tarotkaartenlezen inderdaad permanent verwijderd, en ook de zoekterm “bachbloesemtherapie” geeft geen resultaten. Maar hier moet men even creatief zijn als de aanbieder van de cursussen. Denk daaraan wanneer u de zoekterm ‘homeopaat’, of beter, ‘homeopathie’ ingeeft. Terug naar onze bloesems: “Bach” leidt ons naar de opleiding Gezondheidsconsulent en “Bach-bloesemtherapie” vormen daar een onderdeel van de cursus. U merkt dat ook ayurveda en chakra’s aan bod komen.

Dus, nee, Bachbloesems zijn niet uit de databank verdwenen.

En dan vraag ik mezelf af wat er door het hoofd van de twee VDAB-woordvoerders moet gaan. In januari 2019 verklaarde toenmalige woordvoerder Shaireen Aftab:

Enkele weken later wist haar opvolger Joke Van Bommel te melden:

Ik ben nog steeds niet zeker of de twee woordvoerders ondertussen voor choco staan, of dat ik hen volledig verkeerd begrepen heb.

Dat bepaalde opleidingen niet op de website van de VDAB horen, daar zijn de meesten het over eens. Ik kan ook vaststellen dat er inderdaad heel wat opleidingen die kwakzalverij promoten, verdwenen zijn. Maar er zijn er ook heel wat terug opgedoken. En hoe zit het met dat strenger kwaliteitskader? En zijn onderstaande opleidingen nu echt “arbeidsmarktgericht”? En zelfs als ze dat zouden zijn, moet een Vlaamse overheidsinstelling dit soort dubieuze kwakzalverij en pseudowetenschap faciliteren én legitimeren? En in sommige gevallen nog financieren ook.

En dan denk ik aan: alternatief therapeut voor dieren, alternatief voedingsdeskundige, aromatherapie, bachbloesemtherapeut, bewustzijnscoach, doula, energetisch therapeut, feng shui, fytologie, handreflexoloog, happiness coach, healing, kristaltherapie, lichaamstaalexpert, life coach, mindfulness coach, natural farming (in afstandsonderwijs!), natuurlijke geneeswijzen, natuurvoeding, orthomoleculaire voeding, voetreflexoloog.

Laat me nu even de opleiding healing erbij nemen (Code E29627). Eén klik en we zitten midden in esoterisch, pseudowetenschappelijk, alternatief-medisch Lalaland. We zweven naar een parallel universum waar chakra’s geopend en gesloten kunnen worden, energetische velden knetteren en waar dna-activatie mogelijk is, wat dat ook moge betekenen.

Idem dito voor de opleiding energetisch therapeut (Code E16609), hoewel ik hier moet doorklikken naar de website van de lesgever: ongefundeerde nonsens, punt per punt, u aangeboden via VDAB.

In welk kader precies past dit, VDAB? En wat bedoelt u eigenlijk met kwaliteit?

En dit zijn dan maar twee voorbeelden van verschrikkelijk onnozele (maar daarom niet onschuldige) kwakzalverij. Het echte probleem zit ‘em dan nog niet in deze opleidingen, maar in bijvoorbeeld bewustzijnscoach en kindercoach.

Hoe rijmt de VDAB dat met “strenger kwaliteitskader” en “#workinpogress”. Geen idee hoe de VDAB de toekomst bekijkt, maar ik hoop niet na een cursus “glazen bolkijken” aangeboden door het Centrum voor Afstandsonderwijs.

Centrum voor Afstandsonderwijs

In januari 2019 wist toenmalige woordvoerder van de VDAB het volgende te melden in EOS:

Opleidingsverstrekkers kunnen hun opleidingen vrij op onze website plaatsen.

Op zich niet onlogisch: er moeten heel wat werkuren kruipen in het up-to-date houden van de databank en de organisaties die de cursussen verstrekken hebben alle nodige gegevens. Het is het woordje ‘vrij’ dat mij nog steeds met verstomming slaat. De VDAB is geen kattenpis, dat zijn geen drie ouw’ venten die af een toe een vergaderingetje houden in de achterzaal van Café De Sportvriend en aan het neefje vragen om een website in elkaar te knoeften. Dat is een overheidsinstelling die – met het risico te klinken als een man van middelbare leeftijd met hangbuik (toegegeven, ben ik, heb ik) – draait op belastinggeld. Die VDAB biedt dubieuze verstrekkers van zo mogelijk nog dubieuzere cursussen niet alleen webruimte aan om promotie te maken voor de grofst denkbare afzetterij, voor puur kwakzalversbedrog. Nee, ze laten die instellingen zélf vrijelijk bepalen wat ze in de databank en dus op de website zetten, en blijkbaar ook wanneer en dan nog eens zonder controle!

En dat Centrum voor Afstandsonderwijs (en Avondonderwijs) is een constante, althans tijdens mijn zoektocht. Deze instelling was ook een van de doelwitten van Ann Brusseel, toen parlementariër tijdens een commissievergadering voor onderwijs op 3 mei 2018 aan – alsof er niets veranderd is – bevoegd minister Hilde Crevits (Vraag om uitleg over de handelswijzen van private instanties die afstandsonderwijs aanbieden).

Een instelling die tijdens een commissievergadering wordt aangewreven dat ze afstandscursussen geven voor beroepsopleidingen die daar niet mee gebaat zijn (apothekersassistent is een van de voorbeelden in de vraag), 1500 euro voor bepaalde opleidingen vragen (toen althans), en die bestempeld wordt als “verre van koosjer”, die instelling zit mee aan de knoppen van Vlaanderens databank voor werkzoekenden? Ik hou mijn hart vast in dit post-COVID-19-tijdperk met zijn talloze extra werklozen, met mensen die hun beroepsleven terug op de sporen willen krijgen en daarbij een beroep doen op de VDAB-website.

Met betrekking tot de lijst van opleidingen had Brusseel toen ook al de volgende opmerkingen en vragen:

Daar staan nog zaken in die voor mij echt niet kunnen omdat het een vrij aanzienlijke impact kan hebben. Die mensen gaan denken dat ze de gezondheid van anderen kunnen beoordelen. Het gaat ook om ‘advies in voeding’: kindervoedingsadviseur, natuurlijke geneeswijzen, orthomoleculaire voeding, sportcoaches, anatomie en fysiologie, burn-outcoach. Ik lees hier ook de vrolijkheden van: aromatherapie, astrologie, Bachbloesemtherapeut – jawel –, parapsychologie en kristaltherapie – echt waar.

Ik heb dit deze morgen ook al besproken met de minister van Werk en wetenschapsbeleid [Philippe Muyters]. Hij was niet zo heel erg blij met mijn vragen, omdat ik ervan uitging dat hij als minister van wetenschapsbeleid even bezorgd zou zijn over de inhoud van die cursussen als ik, maar hij is iets minder bezorgd en heeft veel vertrouwen in de mensheid. Misschien siert deze karaktertrek hem. Ik heb dat niet altijd, al dat vertrouwen in de mensheid. Het weze zo.

Twee dagen later verscheen in De Morgen het artikel Klachten over private opleidingscentra. TL;DR: “Ze verkopen cursussen met diploma’s die totaal waardeloos zijn” en ook het Centrum voor Afstandsonderwijs krijgt zijn plaatsje in het verslag.

Wie mest deze stal uit?

Eigenlijk moet de vraag zijn, na minstens twee jaar van aanklachten en kritische berichtgevingen, en van de vragen van een parlementariër die het onderwijs kent: wie mest deze stal niet uit en waarom niet? Wie wordt hier beter van?

Ik meen te hebben begrepen dat het dringen is, maar is er nog plaats in die Skeptische Put van jullie, SKEPP? Ik help ze er graag mee in. En ik kan enkel maar hopen dat ik ze er binnen afzienbare tijd mee terug uit kan helpen. Er is geen enkele reden waarom de huidige rotheid van de VDAB inzake het aanbod van nepopleidingen, fake onderwijs en vuige kwakzalverij, oplichterij en bedrog, een permanent gegeven moet zijn.

Tot slot een disclaimer: ik heb geen enkele affiliatie met open-VLD. Ik heb zeer zeker wél interesse in de ideeën op het gebied van onderwijs van Ann Brusseel en Jimmy Koppen, die ik trouwens niet persoonlijk ken. Ik ben geen lid van eender welke humanistische of vrijzinnige organisatie. Ik ben geen ontevreden (ex-)werknemer, cursist of wat dan ook van de VDAB. Ik ben betalend en zogenaamd werkend lid van SKEPP.

Bij de dood van ‘Mad’ Mike Hughes

“Darwin Award 2020”, “Hij is plat. De aarde niet.” (smiley face), lees ik in de commentaarsectie van SKEPPs Facebook-pagina onder een eerder gepost artikel over het overlijden van Mike Hughes. Dat op mijn Facebook-muur de instelling voor de commentaren staat op “most relevant”, maakt deze wrede, gevoelloze reacties van zelfverklaarde skeptici bij het overlijden van een oude man er niet minder schrijnend op. Witzen op de kap van een 64-jarig slachtoffer, uitlachproza niveau HLN. Blijkbaar is een minimale vorm van medemenselijkheid te hoog gegrepen voor sommige kritische denkers.

Zo, het tweede scheenbeen dan.

Het tragische nieuws dat Mad Mike Hughes omgekomen is bij de crashlanding van zijn raket, heeft ondertussen ook Belgenland bereikt, onder andere middels vrt nws. Net zoals de foute aannames en feiten die ook al in internationale artikelen werden gedebiteerd. Hoe dramatisch het voor Hughes’ naaste omgeving ook zal zijn, echt wereldnieuws is het niet. Anderzijds is het een van de uitzonderlijke gevallen waarin de titel wel overeenkomt met de inhoud van het krantenartikel, maar beide even fout zijn.

“Stuntman wil met raket bewijzen dat de aarde plat is, maar bekoopt dat met zijn leven”, staat er in grote letters. “Michael Hughes vatte vier jaar geleden het plan op om zelf een raket te bouwen”, begint de tekst. “Met dat tuig wilde hij zichzelf lanceren en vanop grote hoogte controleren of de aarde al dan niet rond is.” Twee, drie zinnen, even veel onnauwkeurigheden. Tussen haakjes, om een of andere duistere reden kreeg het vrt-artikel de tag ‘wetenschap’.

In de eerste plaats was Michael Hughes een stuntman, en dat is hij altijd gebleven. Reeds in 2014/15 probeerde hij de veertig jaar oude stunt van legende Evel Knievel met een raketachtig toestel te overtreffen.

Evel Knievel jumps Snake River Canyon

Artikelen uit die periode leggen de nadruk op de poging om Knievels oude record te breken. Bijvoorbeeld:

“Mad Mike” Hughes World Record Rocket Cycle Stunt. Evel Knievel Snake River Canyon Inspired Steam Rocket Jump Attempted Tuesday Aug 6 During Sturgis Motorcycle Rally.
https://www.buffalochip.com/EVENTS/Famous-Events/Mad-Mike-Rocket-Jump

en:

Stuntman “Mad Mike” Hughes to jump over St. Lawrence River. “It’s probably the most extreme stunt ever attempted,” says “Mad Mike” Hughes. https://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/stuntman-mad-mike-hughes-to-jump-over-st-lawrence-river-1.2882973

In geen van de stukken uit die periode, ruwweg 2014, begin 2015 dus, lees ik iets over geloof in de platte aarde. Althans niet in degene die ik gevonden heb. Misschien vonden de journalisten of Hughes het niet nodig om dat te vermelden of in de verf te zetten. Dat is ook een mogelijkheid. In verschillende artikelen vind ik wel aanwijzingen dat hij aanhoudend op zoek was naar sponsors en geld om zijn gewaagde projecten te financieren.

Hughes wilde steeds grotere stunts uitvoeren, wilde steeds grotere raketten bouwen, had meer geld nodig. Pas vanaf 2017 begint hij te vermelden dat hij gelooft dat de aarde plat is. Dat is een beetje na de periode waarin de eerste de beste Amerikaan met een beetje naam en faam kon verklaren dat hij geloofde dat de aarde plat was, wat dan weer gretig werd overgenomen door de pers.

Voor iemand die steeds op zoek is naar meer geld, is dat wel een gemakkelijke manier om een nieuwe sponsors aan te spreken. De pers smult van lacherige artikelen over platte-aarders, internet zorgt ervoor dat ze wereldwijd verspreid geraken en overgenomen worden door andere broodschrijvers die meer heil vinden in een snelle vertaling dan in enig opzoekwerk. Anders gezegd: het werk van de schrijvende opportunist maakte de fondsenwerving van de andere opportunist plots veel gemakkelijker.

Het is mede dankzij giften vanuit de groeiende gemeenschap van platte-aarders dat Hughes zichzelf de lucht kon in schieten met steeds grotere en dus gevaarlijkere “stoomraketten”. Dat het slecht zou aflopen, is niet echt een verrassing, wel tragisch.

Ook De Standaard gaat de mist in. Hun bron is BBC, maar de beweringen in het DS-artikel zijn op z’n zachtst gezegd ongefundeerd. Zij nemen de verkoopspraatjes van Hughes en zijn team iets te letterlijk:

Hughes was een fervent flat-earther. Hij geloofde dus niet dat de aarde bol is. Om dat te bewijzen wou hij met zelfgebouwde raketten naar de ruimte vliegen om van daaruit foto’s te maken van de ‘platte’ aarde.

Het artikel van BBC.com is al iets meer gekleurd door feiten. De platte aarde wordt in het stuk kort vermeld, de titel is droogweg: “’Mad’ Mike Hughes dies after crash-landing homemade rocket”. Waarschijnlijk een reden voor de BBC-twitteraar van dienst om de zaken even te pimpen: “The daredevil, who lived in Apple Valley, made headlines internationally when he announced his intention to prove his theory that the Earth was flat.” Ik vermoed dat De Standaard een ander BBC-artikel heeft gebruikt als bron, hoewel ik dat niet direct terugvind.

De LA Times gooit het over een andere boeg: zij hebben zowaar contact opgenomen met de pr-agent van Hughes. Deze krant weet te melden dat ‘Mad’ Mike meer dan waarschijnlijk niet in een platte aarde geloofde (met dank aan Pepijn van Erp voor de link):

Shuster, who did not attend Saturday’s launch, said the flat Earth argument helped drum up publicity and sponsors for Hughes, who made his rockets at his home in Apple Valley. “I don’t think he believed it,” Shuster said. “He did have some governmental conspiracy theories. But don’t confuse it with that flat Earth thing. That was a PR stunt we dreamed up.”

Ook Mike West (van Metabunk) is dezelfde mening toegedaan (en klik vooral even door naar de mooie en serene tekst van West):

Flat Earth didn’t kill Mike. His death is not a cautionary tale of the dangers of weird conspiracy theories. He died following his passion and being blinded by optimism. Flat Earth was just something tacked on that gave him loads of publicity. Perhaps he came to think the world was possibly flat. When I talked with him he only said he was keeping an open mind. But he didn’t seem like a believer. His partner Waldo Sykes, who built the rocket, certainly was not a Flat Earther.

Het is ironisch dat de man die waarschijnlijk geen platte-aarder was, die wel de gemeenschapjes frequenteerde om geld bij elkaar te harken, na zijn finale exploot onterecht als een wordt weggezet in de media. En dat het die pers ook nog eens duizenden klikjes, likes, shares en commentaren, de meeste zeer onsmakelijk en respectloos, oplevert. En dat is goed voor de sponsors.

Ik had in de kranten liever iets gelezen over ouderwetse stuntmannen à la Mike Hughes en Evel Knievel. Wat hen drijft, wat hen zo moeilijk maakt om te begrijpen. In plaats daarvan hebben we journalistieke rommel gekregen tsjokol foute aannames en conclusies, tsjokvol platte aarde.

Hoe dan ook, ‘Mad’ Mike Hughes is niet meer. Dappere, dwaze vent.

RIP, champ.

TOEVOEGING 26/02/2020
Zelfs de Flat Earth Society heeft het begrepen!