Platte aarde revisited

Marleen Finoulst interviewde me voor het herfstnummer van 2020 van Wonder en is gheen Wonder, het ledenblad van SKEPP.

* * *

Ze bestaan echt. Mensen die geloven dat de aarde plat is. Meer nog, het geloof in een platte aarde lijkt dankzij sociale media op te flakkeren. Skepticus Frank Verhoft is gefascineerd door deze ‘flat earthers’ die met volle overtuiging een wel bijzondere theorie verspreiden. Hij verdiepte zich in hun denken, bezocht hun congres en schreef een interessant en amusant boekje met een spitsvondige titel De platte aarde, een rondleiding.

Marleen Finoulst: Frank, vanwaar jouw interesse in platte-aarders?

Frank Verhoft: Ik vermoed dat de algoritmes van de sociale media mijn belangstelling voor spirituele beurzen en esoterische internetforums begin 2016 opgepikt hebben. Ik bezoek die met passie én ik beschrijf graag op mijn blog hoe het er daar aan toe gaat. Eén advertentie op Facebook en voor ik het goed en wel besefte, zat ik twee dagen in Noord-Holland tussen een 60-tal platte-aarders te luisteren naar de lokale grossier in complotverhalen. Ook aanwezig was een welbespraakte holle-aarder en dat gaf vonken. Twee voor de prijs van één, plus vuurwerk. Een mens zou voor minder. Toegegeven, op dat moment wist ik heel weinig over dat platte-aardegedoe. Het echte lees- en kijkwerk is pas daarna gekomen. Urenlang naar YouTube-filmpjes gestaard. Geen pretje.

Wat me ook snel opviel, en ik hoop dat de lezers het mij vergeven: de onwetendheid omtrent de platte-aardebewegingen in ‘onze’ hoek is groot. Ik was maar wat blij toen Johan Braeckman mij de mogelijkheid gaf om er een boekje over te schrijven en om die onwetendheid te doen kenteren. Dat boekje is dus ondertussen gelukt.

Marleen Finoulst: Eeuwenlang geloofde de mensheid dat de Aarde plat was. Wanneer kwam de kentering en hoe werd die toen onthaald?

Frank Verhoft: Maak daar gerust millennia van. De oudste culturen lijken te zijn uitgegaan van een platte aarde. Pas na eeuwenlang Grieks gefilosofeer is men tot de conclusie gekomen dat de aarde een bol is. Denk aan de usual suspects: misschien Pythagoras, zeker Plato, vooral Aristoteles. De ideeën van Plato’s latere volgers zijn opgepikt door onder meer opper-kerkvader Sint-Augustinus en hebben zich verspreid in de christelijke wereld. Dus nee, de Kerk was geen promotor van de platte aarde. Nooit geweest. En ook tijdens de middeleeuwen gingen althans de geschoolden uit van een bol. De prille westerse academia kreeg daarbij een extra boost door zowel de introductie van Aristoteles’ geschriften als door de kennismaking met de rijke Arabische wetenschappelijke astronomische tradities.

Het heeft tot Copernicus geduurd voordat de mensheid besefte dat die bal ook nog eens rond de zon draaide. Waarom ik dat vermeld? Omdat afschuw ten opzichte van het heliocentrisme een wezenlijk onderdeel van elke platte-aardetheorie is. En omdat ik wil benadrukken dat wat wij nu vanzelfsprekend achten, pakweg bol rond zon, het resultaat is van een eeuwenlang gevecht van de slimste koppen in ons zonnestelsel tegen ondoordachte menselijke indrukken en dito intuïtie. Mijn overgrootvader was een platte-aarder aldus de familiekronieken. Ik denk niet hij de traditie van die enkele dissidente kerkvaders uit de vierde eeuw volgde. Eerder zijn al te menselijk buikgevoel.

Wie wel voor een kentering heeft gezorgd, is de Brit Samuel Rowbotham. Rond 1850 introduceerde hij opnieuw de platte aarde in het publieke debat. Als oud-leider van een utopisch-socialistische gemeenschap kende hij de verzuchtingen van de lagere, vaak misnoegde, steeds onderbetaalde arbeidersklassen. En de man had zelf ook geld nodig. Via lezingen en debatavonden wist hij aanvankelijk dat deel van de bevolking te bespelen dat steeds beter moest worden geschoold en opgeleid in de zich industrialiserende maatschappij, maar toch niet te veel. De media was aanvankelijk gefascineerd. Rowbotham sprak niet alleen over de platte aarde, maar ook over wetenschappers en hun entourage, die hoegenaamd geen geldzorgen hadden. We zouden nu zeggen de 1%, de elite. Hij wilde de wetenschap uit hun klauwen redden en teruggeven aan de gewone mensen.

Rowbotham kon goed overweg met mensen, gebruikte graag dure woorden en, heel belangrijk, hij kende zijn Bijbel! Pas wanneer hij aansluiting vond bij organisatoren van debatavonden en lezingen, en religieuzen uit de hogere echelons, ging zijn bal echt aan het rollen.

Marleen Finoulst: Platte-aarders blijken niet gevoelig voor bewijzen dat de Aarde rond is. Hoe verklaar je dat?

Frank Verhoft: Ik beschrijf en geef indrukken, verklaringen laat ik aan experts die interessante termen gebruiken als “epistemologische rebellie”. Maar als je aandringt…

Uiteraard past het platte-aardegebeuren in een ruimere tegencultuur die drijft op wantrouwen ten opzichte van elke vorm van autoriteit. Ook wetenschappelijke expertise en consensus beschouwen kennisrebellen vaak als onaanvaardbare en zelfs ondraaglijke uitingen van dat gezag. Onderschat het emotionele aspect niet.

Het alternatief is dan de eigen mening, die even gelijkwaardig moet beschouwd worden als de persoon die ze uitdraagt. Die eigen mening wordt veelal gevormd door het “eigen onderzoek”, wat tegenwoordig vaak een eufemisme is voor online gedab in pseudowetenschappelijke ideeën en de kritiekloze aanname ervan. Ver weg van betweterige wetenschappers of, godbetert, pedante schoolmeesters, dicht bij gelijkgestemden die elkaar overladen met accolades en virtuele hartjes. Een milde vorm van love bombing.

Verder is dat platte-aardegedoe als een hippe koffiebar. Zonder koffie weliswaar maar met een schier eindeloze lijst aan opties die in staat stellen om de eigen keuze, de eigen mening of theorie zo je wil, tot in het absurde te personaliseren. Enkele toetsenbordaanslagen later kan je de wereld kond doen van je waardevolle persoonlijke mening en als je het goed aanpakt, dan krijg je daar nog eens een hele hoop likes voor in de plaats. Ex-platte-aarders geven aan dat dit beloningsysteem (aantal likes, views, comments op de sociale media) hun overtuiging alleen maar sterkte. Evenals gehoon van smalende criticasters, tussen haakjes.

Een laatste aspect is het religieus-spirituele: de mens heeft een speciale plaats gekregen van God (of een spirituele vertaling daarvan) op een platte, onbeweegbare wereld in het centrum van het universum, dat voor hem geschapen is. Ga daar maar eens tegenaan staan met je theorietje dat we op een bol doelloos door het heelal zweven. Ook het idee dat wij mensen voor onszelf en elkaar zin en waarde kunnen creëren in een zinloos heelal, dringt zelden door.

Marleen Finoulst: Hangen platte-aarders ook andere onzin aan? Zijn ze gevoeliger voor complottheorieën?

Frank Verhoft: Platte-aarders zíjn complotdenkers en complotdenkers houden het zelden bij één complotverhaal. Noem een samenzweringstheorie en de kans is zeer groot dat een platte-aarder er rotsvast in gelooft. Zonder lang uitgesponnen clusters van complotverhalen kan het geloof in een platte aarde niet overeind blijven.

Eén uitzondering: complottheorieën over Amerikaanse militaire bases op Mars of andere complotverhalen die ruimtevaart veronderstellen, accepteren ze meestal niet. En dat is dan ook meteen het enige goede nieuws: platte-aarders geloven niet blindelings élke complottheorie.

Verder lezen: Frank Verhoft: De platte aarde, een rondleiding (Uitgeverij ASP, 2020)

Vzw Viruswaanzin en complotdenken, een inkijkje

“De feiten van de viruswaanzin zijn gekend, onze argumentaties bijzonder sterk”, lees ik op de website van vzw Viruswaanzin. “Intellectuele armoede van argumentatie is verbijsterend”, stelde de rechter in het eerste vonnis daar tegenover. Diezelfde rechter verklaarde verder: “De zetel heeft meer vertrouwen in peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek dan in de complottheorieën van de eisers.”

Op 15 augustus nam ik de claim van Viruswaanzins advocaat meester Verstraeten letterlijk. Die beweerde namelijk: “wij zijn geen complottheoristen”. Voor mijn blogartikel heb ik toen niet gekozen voor de titel “Maar”, wel voor “De januskop van viruswaanzinBE”.

De conclusie in dat en latere stukken: terwijl de advocaat de pers bespeelt, draaien de mensen binnen de top van de organisatie hun hand niet om voor een nep- of samenzweringsverhaal meer of minder. Wat meester Verstraeten ook beweert, zijn teamgenoten verspreiden zeer bewust fake news en complotverhalen via hun communicatiekanalen. Zie ook De januskop van ViruswaanzinBE, een update en Het is een… vals berichtje! Bij de geboorte van fake news.

En deze week verscheen dan de secretaris van vzw Viruswaanzin/folie virus op Twitter, een uitgelezen gelegenheid om ook dit onderwerp aan hem voor te leggen. In een vorig stuk heb ik zijn ideeën over vrijheid van meningsuiting belicht in verband met een artikel waarin mensen van de organisatie hun strijd vergeleken met die van A. Hitler tegen de Grote Leugen. Blijkt dat de man er eveneens aparte ideeën op nahoudt wat betreft complottheorieën en het verspreiden ervan via de communicatiekanalen van zijn organisatie. Kort: opnieuw geen graten.

Dit is zowat de eerste kans die ik had om langere tijd te praten met een intelligente persoon over de rol van complottheorieën in zijn sociale mediabubbel, of beter, in zijn online actiegroep met selectief en relatief gelijkgezinden. Uiteraard is wat volgt anekdotisch, maar het werpt mijn inziens toch een licht op de houding van de Belgische viruswaanzinnigen ten aanzien complottheorieën. En dat is nog altijd de focus van mijn teksten over deze organisatie.

De vragen die ik wilde aankaarten:

1. Wat met leden in de Facebook-groep die complottheorieën verspreiden. In hoeverre wordt dat toegelaten, gedoogd door de moderatoren?

2. Wat met de kernleden van de vzw die zelf complottheorieën promoten en verspreiden?

‘Complottheorie geeft hoop’

N.B. Ik heb hier en daar wat berichten in mijn tekst opgeschoond en vooral de schrijffouten die onvermijdelijk zijn bij het tweeten, stilzwijgend gecorrigeerd. Onderaan vindt u de integrale tweets waarop ik mij gebaseerd heb.

Volgens de secretaris is een complottheorie als die rond Qanon een uitlaatklep en houvast voor mensen die wanhopig zijn en lijden onder werkloosheid door globalisering en drugscrisis (1). Verder geven complottheorieën veel mensen hoop, en dat vindt hij positief want Deep State heeft altijd bestaan (2). Dat zijn heel veel veronderstellingen in 2 x 240 tekens. De man gaat verder:

hoop is belangrijk voor de psyche, zonder hoop worden mensen angstig en krijgen ze ook gezondheidsklachten. Ik wil dat iedereen, en vooral de jeugd een mooie toekomst tegemoet gaat. De economie is een puinhoop gen-z zal het heel zwaar hebben door de schade van de viruswaanzin. (3)

Verder benadrukt de secretaris dat hij Qanon gedoogt “omdat het de mensen hoop geeft in donkere dagen” (4). Generatie-Z, die het zwaar zal hebben, kan hoop putten uit complottheorieën die vzw Viruswaanzin aanbiedt. Zoiets?

Vrijheid van meningsuiting

Ook dit element komt terug ter sprake: mensen zijn vrij om op Facebook te posten wat ze willen. Tot daar heeft hij enigszins een punt. Maar ook vrij om de meest gore complottheorieën te dumpen in de online praatgroep van de vzw. We spreken hier over het communicatiekanaal van een vzw met een actieplan. Ingrijpen is voor de secretaris-moderator echter een no go, “want anders moet ik de rol van Napoleon uit Animal Farm van George Orwell overnemen en dat doe ik nooit van mijn leven. Iedereen is vrij om te zeggen wat ze willen binnen het kader van de wetgeving” (5). Opnieuw die libertaire invulling van het begrip ‘vrijheid van meningsuiting’.

Hoe hij dat verder interpreteert, illustreerde de secretaris een tweet later aan de hand van “Agenda 21”. Agenda 21 is inderdaad een bestaand, reëel programma opgestart door de Verenigde Naties, zoals hij ook opmerkt. Het is een niet-bindend actieplan met betrekking tot duurzame ontwikkeling.

Als u hier nu uit concludeert dat een eenvoudige zoektocht via Google ons bij dat VN-actieplan brengt, dan zit u verkeerd. De eerste resultaten in mijn browser leiden bijvoorbeeld naar de complotversie van Agenda 21 door de notoire leugenfabriek Alwareness, dat ook de platte-aarde propageert en de Protocollen van de Wijzen van Sion voor echt verklaart.

Volgens de secretaris van vzw Viruswaan zijn de interpretaties van Agenda 21, ook de onware, mogelijke schadelijke complotversies, vrij voor iedereen (6). Ergo, zulke samenzweringsinterpretaties kunnen zonder probleem door iedereen, ook door dokter Jeff Hoeyberghs, beleden en gedeeld worden in de communicatiekanalen van de vzw. Enkel bij klachten wil men eventueel ingrijpen.

Op de vraag of dat de integriteit, de boodschap van de vzw niet schaadt, kwam er een andere aap uit de mouw: iedereen doet het, want het systeem is rot. Waarom vzw Viruswaanzin dan ook niet? (7) Het rotte systeem wordt dus bekampt met technieken van dat rotte systeem. Iemand bijt hier in de eigen staart.

Ingenieurs, architecten en dansende Israëli’s

Uit het gesprek blijkt zijn grote interesse voor complottheorieën, heel herkenbaar moet ik toegeven. Anderzijds kent de secretaris ook zijn klassieke boutades: men kan niet elke kritische denker wegzetten als een complotdenker. Verwijzen doet hij naar de aanslag van 11 september 2001, en meer bepaald naar “Architects & Engineers for 9/11 Truth”, volgens hem “3000 professionals en experten in hun domein”. En dat kunnen niet allemaal complotgekken zijn (8).

En dat brengt mij in twee muisklikken bij Pepijn Van Erp, die ondertussen al een server of drie heeft volgeschreven over 9/11 en over deze en andere groepen van 911-Truthers. Dichter bij huis: ik citeer graag Brecht Decoene uit een verslag dat we samen schreven over de discussie tussen Maarten Boudry en de Nederlandse complotdenker Coen Vermeeren over 9/11 ruim twee jaar geleden:

Hoewel het argument van de 3000 experts niet echt geldig was, kunnen we evenwel niet onvermeld laten dat er zich in die groep van bouwkundige experts, die Vermeeren zo gretig naar voren bracht, onder meer theologen bevinden (met expertise in de bouwkundige aspecten van de vernietiging van die toren te Babel?), docenten religieuze studies (o.a. ene Graeme MacQueen) en landschapsarchitecten (zoals Sarah Chaplin, die zich bezighoudt met feministische visuele cultuur). Een grondige screening van de groep Architects & Engineers for 9/11 Truth, eveneens dankzij het internet, toont aan dat slechts een vijftigtal mensen voldoende deskundigheid hebben. Dat is één zestigste van 3000 en dus andere koek. Het mogelijke tegenargument dat er honderdduizenden ingenieurs zijn die het officiële verhaal wél bevestigen, heeft op zich eveneens geen meerwaarde. Het toont enkel aan dat zulke populistische schijnargumenten geen plaats verdienen in een ernstig debat.

In het verslag nog meer informatie over die architecten en ingenieurs.

Ook zijn verwijzing naar de “dancing Israelis” (9), wat ik dan maar eens moest googelen, doet vermoeden dat er een complotdenker in de secretaris schuilt. Anders gezegd, ik heb het opgezocht en om een of andere reden en kom ik uit op 911myths.com waar het verhaal van die dansende Israëli’s tot in detail uit de doeken wordt gedaan, de claims, de tweedehandse rapporten, de verslagen van ooggetuigen. Van de claims die samenzweringsdenkers aanvoeren, schiet niets meer over. Dat overkomt mij wel vaker wanneer een complotdenker mij aanspoort om “het eens te googelen”.

Net zoals in mijn vorig artikel wil ik niet op de man spelen, maar ik echt niet anders kan dan concluderen dat de viruswaanzinnige zelf bepaalde complottheorieën aanhangt.

Conclusie

Opnieuw krijg ik de indruk dat de libertaire ideologie van de secretaris van vzw Viruswaanzin lijkt op een manteltje der Liefde dat primair en elementair gedrag, eigen aan hedendaagse toetsenbordstrijders, moet bedekken, of beter, inkleden. Als men de ideologische poespas wegschraapt, en zo moeilijk is dat niet, dan blijkt vzw Viruswaanzin gewoon een verspreider te zijn van fake news en complottheorieën. Net zoals tal van andere activistische organisaties die sociale media gebruiken om volgelingen aan te trekken, te binden en te bewerken, gedoogt én verspreidt vzw Viruswaanzin complotverhalen. Zie ook de ‘serieuzere’ anti-5G-activisten, de alomtegenwoordige tegenstanders van vaccinatie, ggo’s, noem maar op.

Complottheorieën roepen in de eerste plaats emoties op. Voor feiten is er weinig ruimte. Meer nog, feiten roepen bij complotdenkers door de band zo mogelijk nog méér wrevel en boosheid op. Waar complottheorieën de vrije baan krijgen, worden feiten versmacht. Het is oud en al te menselijk basiselement in groepsvorming, online of niet. Een gegeven waarmee de in-groep zich van de uit-groep onderscheidt.

Andere conclusie: terwijl de advocaat in de media het idee dat zijn bende viruswaanzinnigen een stelletje complotdenkers zijn, wil wegdweilen, blíjven de secretaris-moderator en de zijnen de kraan openzetten. Het houdt niet op. Dan moet je niet janken dat je weggezet wordt in de rechtbank en elders als een stelletje complottheoristen.


(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

(7)

(8)

(9)

Kampf der Wahnsinnigen, 2. Teil

Exact een maand geleden schreef ik Kampf der Wahnsinnigen: viruswaanzinBE vs het maffiose verplegend personeel. Mijn stuk was een reactie op “Open brief aan de zwijgers”, een tekst die verscheen op de website viruswaanzin(.)be op 24 juli 2020. Ondertekend door Luc Conrardy en Michel Mulder, mij verder onbekend.

Samengevat: zij (of beter ,“we bij viruswaanzin/folie virus”) verwezen door middel van een bijna-citaat naar de Grote Leugen en Mein Kampf. Ze beschuldigden eveneens de meerderheid van het Belgische medisch personeel ervan medeplichtig te zijn aan “de grootste zwendel die de mensheid ooit heeft mogen aanschouwen” en mee te werken aan een calamiteit die de auteurs enkel maar konden vergelijken met de resultaten in de Duitse vernietigingskampen tijdens het nazi-regime. Dat veronderstelt planning door een een groep mensen, een bureaucratisch apparaat, een bewuste uitvoering door mensen die weten dat hun werk destructief is. Kortom: geen lichte beschuldigingen.

Het coöperatieve principe

Deze week verscheen dan de secretaris van viruswaanzin/folie virus op Twitter, een uitgelezen kans om dit onderwerp voor te leggen aan iemand die het reilen en zeilen binnen de organisatie kent.

De hoofdvraag was eenvoudig: staat de secretaris achter de inhoud van de open brief?
De deelvragen lagen evenzeer voor de hand:

1. Staat de secretaris achter de beschuldiging dat het verzorgend personeel behoort tot de georganiseerde misdaad en zijn ze medeplichtig aan iets dat vergeleken moet worden met de vernietigingskampen?
De light versie hiervan is of het medisch personeel überhaupt ook maar aan iets medeplichtig is dat ruikt naar een misdaad.

2. Staat de secretaris achter het bijna-citaat uit Mein Kampf en de vergelijking van hun strijd met die van Hitler tegen de zogenaamde Grote Leugen?
Hier is geen light versie van en het ruikt naar gas.

Net zoals in andere gesprekken met soortgelijke activisten (bijvoorbeeld anti-ggo-demonstranten, antivaccinatie-activisten, fundamentalistische platte-aarders met een bekeringsdrang), durf ik te stellen dat ook tijdens deze conversatie het zogenaamde coöperatieve principe niet nagestreefd werd. Dat principe houdt de veronderstelling in dat de deelnemers aan een gesprek proberen informatief, waarheidsgetrouw, relevant en duidelijk te zijn. Niet dus.

Wat een wandeling in het park had moeten zijn, een paar ja/nee-vragen hier, evenveel antwoorden daar, mondde uit in een vermoeiende en oersaaie, zigzaggende calvarie met onnodig veel uitweidingen. Een twee dagen durende poging om de secretaris van de vzw Viruswaanzin enkele eenvoudige vragen te laten beantwoorden in verband met een publicatie vanwege de vzw op de website van de vzw.

Meningen zijn vrij

Waarschuwing: bevat inspiratie voor viruswaanzinnigen

Mocht u nu denken dat alleen al het feit dat de open brief geschreven is door Viruswaanzin én gepubliceerd is door Viruswaanzin, op zich tekenen zouden zijn dat de organisatie achter de inhoud van de open brief staat, dan bent u eraan voor de moeite!

De secretaris verduidelijkte dat de bezoeker van de website enkel moet kijken naar de doelstellingen van de vzw. Daarin staan zulke beschuldigingen niet, dus de vzw is vrij van elke blaam ten aanzien van vileine beweringen die elders door de vzw verspreid worden.

Deze hoogst eigenaardige redenering maakt dat de status van de teksten op de website zeer dubieus en ambigue worden. Zijn artikelen die duidelijk geschreven zijn in naam van de organisatie, effectief ook mededelingen, de verwoording van ideeën die de organisatie wil uitdragen? Indien niet, wat is dan de status van zo’n tekst op de website en waarom zou die organisatie met een uitgesproken activistische agenda zo’n tekst dan publiceren?

Het is allemaal een kwestie van ‘vrijheid van meningsuiting’, probeerde de uitgesproken libertaire secretaris nog. Maar in de context van de conversatie was dat niet van toepassing. Verder heeft niemand ook maar gesuggereerd dat de ideeën in die tekst niet mogen uitgesproken worden of moeten verdwijnen. Wat mij betreft integendeel zelfs: ik beschouw die open brief als welkom lees- en studiemateriaal.

Praatjes, geen cojones

Na twee dagen zwetsen werd het duidelijk dat de secretaris van de organisatie die de “Open brief aan de zwijgers” schreef en publiceerde, niet kon zeggen of hij die tekst nu wilde verdedigen dan wel afvallen. En dat is aan de bedenkelijke kant, aangezien de open brief aantoont dat er in de cockpit van vzw Viruswaanzin mensen zitten met een serieus Hitler- en Große-Lüge-complex.

Hij kon of wilde niet verklaren dat hij de idee aanhing dat het verplegend personeel “de coronaleugens” mee “in stand houdt”, dat ze zich medeplichtig moeten voelen “aan de grootste zwendel die de mensheid ooit heeft mogen aanschouwen”. Ook op de vraag die “coronaleugens” het niveau halen van de Grote Leugen die Hitler beschreef in Mein Kampf, wist de secretaris geen duidelijk antwoord te formuleren. Zijn redenering leek te zijn dat het artikel binnen een interpretatie van ‘vrije meningsuiting’ valt en dat hij daar derhalve geen (moreel) oordeel over te vellen heeft. Een andere manier om te zeggen dat de naam Haas is, overgoten met een smakeloze libertaire instantsaus.

‘Vrijheid van meningsuiting’ is een degelijk beginsel, daar twijfelt niemand aan. Maar dat beginsel sluit niet uit dat men zich niet kan uitspreken over de inhoud van de controversiële tekst met zeer scherpe en verregaande beschuldigingen en vergelijkingen.

Schrijnend en tegelijkertijd fascinerend om zien is dat ook binnen de Nederlandse tak van de familie Viruswaanzin-Viruswaarheid eenzelfde deficit gaapt. Voorman daar, Willem Engel, vond het niet nodig om afstand te nemen van de moordfantasieën met betrekking tot de Nederlandse premier Rutte door twee van zijn geestesgenoten: “Geen idee wat ik daar van moet vinden” en “(a)ls dat een optie is… Dat is altijd een theoretische optie. Daar kan ik niet zoveel over zeggen.” Opnieuw libertaire viruswaanzin, gespeend van het meest elementaire moreel besef.

Conclusie

Uiteraard kan de secretaris van de Belgische troep geen oordeel voor of tegen uitspreken op een medium dat zo publiek en onvergeeflijk is als Twitter: geen van de twee opties spelen in zijn voordeel. Zijn schijnbare onduidelijkheid tast misschien zijn beeld naar de buitenwereld toe aan, het laat de groepscohesie wel intact. Geen onderlinge strubbelingen of discussies over moreel zeer betwijfelbare uitingen, da’s slecht voor de moraal van de groep.

Hoe strak en duidelijk de intentieverklaringen en doelstellingen ook mogen zijn, de bijkomende verklaringen, teksten, artikelen zijn pas écht bedoeld zijn om sympathisanten te werven, vast te houden en te bewerken. En dat gebeurt anno Internet 2.0 nog altijd met behulp van rekbare emoties eerder dan met fragiele feiten. Gevoelens kunnen we bespelen, manipuleren en oppoken, en dat leren we allemaal vóór we ‘pap’ kunnen zeggen.

Feiten moet men niet alleen kritisch onderzoeken, de keerzijde van de medaille is ook dat men de eigen feiten falsifieerbaar, kwetsbaar moet durven maken. En dat door middel van argumenten die eerlijk zijn, hout snijden en zeker niet drog zijn. Maar dat is zelden een goed idee als je de Waarheid in pacht beweert te hebben, revolte predikt en pretendeert een volksbeweging op te starten.

* * *

Het volgende artikel, dat eveneens over het gesprek met de secretaris van viruswaanzinBE gaat, zal ik op een gelijkaardige manier eindigen, maar met toevoeging van de idee dat feiten versmacht worden en dat de emoties bespeeld worden door middel van fake news en complottheorieën die men gedoogt dan wel zelf actief verspreidt.

De januskop van ViruswaanzinBE, een update

Op 15 augustus postte ik een artikel over de ambigue communicatie van ViruswaanzinBE. Kort: advocaat Michael Verstraeten verkondigt in de media dat vzw viruswaanzin niet bestaat uit een bende complotdenkers, de communicatie van de vzw toont duidelijk aan dat dat wél het geval is.

Vandaag moet ik daar twee correcties, twee kanttekeningen bij maken.

De eerste aanvulling gaat over Gerald Westhoff. Zijn rol binnen de vzw viruswaanzin heb ik in het vorige artikel fout ingeschat. Dankzij een tip op twitter kwam ik terecht bij de zachtjes kabbelende livestream van de ‘mensifestatie’ van zondag 16 augustus 2020, gefilmd door Westhoff. Zulke uitzendingen zijn meestal dodelijk saai en overbodig, maar deze veranderde na ruim een uur in een ontluisterend stukje tragikomisch straattoneel met een zeer hoog ‘In de Gloria’-gehalte.

Blijkt dat de man uit de raad van bestuur van de (toekomstige) vzw is gezet onder meer omwille van zware fouten tegen de privacy wetgeving. Met klikken en klakken. Westhoff op zijn beurt heeft Bram Christiaens, de woedende secretaris (rechts) van de Facebook-pagina gegooid, zodat deze de livestream en de publicatie van de pijnlijke scene niet kan verhinderen. De secretaris en zijn hulpje lijken dan te alluderen op de excessieve achterdocht en het complotdenken van Westerhoff. Mocht ik in vorige artikelen nog niet verwezen hebben naar het kinderlijk lage niveau van deze bende, dan lijkt mij dit het moment.

Het tweede dat ik verkeerd heb ingeschat, is de houding van dokter Jeff Hoeyberghs tegenover complottheorieën. Dat hij óveral het Rode Gevaar meent te moeten ontwaren, is niet nieuw. Blijkt dat ook deze man afglijdt richting ordinair complotdenken en de voorbeelden liggen voor het rapen.

“Wij zijn geen complottheoristen” aldus advocaat Michael Verstraeten van viruswaanzinBE! Behalve dan dat officieuze woordvoerder Hoeyberghs geloof hecht aan de complottheorie van ‘Agenda 21’ en daarbij naar notoir fake newsfabriek ‘commonsense tv’ verwijst.

Wikipedia, omdat ik vandaag lui ben:

Agenda 21 is een niet bindend programma van de Verenigde Naties met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Het is een uitvoerig actieplan dat globaal, nationaal en plaatselijk door organisaties van de V.N., de overheden, en de belangrijkste organisaties op elk gebied waarbij de mensen het milieu beïnvloeden kan worden nageleefd. 21 verwijst naar de 21e eeuw.

In de collectieve geest van complotdenkers betekent het plan echter dat de wereld (lees: de elite) zich enkel kan redden door de wereldbevolking uit te reduceren, onder meer door middel van chemtrails, vaccins en oorlogen. Zoals het echte complotdenkers betaamt, zijn er ondertussen geüpdatete versies van dit samenzweringsverhaal in de omloop. De fakenewsbedenkers van JDReport vragen zich af “Heb jij al eens gehoord van de V.N. Agenda 2030, de oude Agenda 21 en de 17 globale einddoelen?”

“Wij zijn geen complottheoristen” aldus advocaat Michael Verstraeten van viruswaanzinBE! Behalve dan dat officieuze woordvoerder Hoeyberghs geloof hecht aan de complottheorie van de Bilderberggroep en daarbij naar notoir fake newsaccount ‘Opinieleader’ verwijst.

Ja, de Bilderbergconferentie bestaat:

De Bilderbergconferenties zijn politieke bijeenkomsten met een besloten en streng geheim karakter waarbinnen internationale beeldvorming en ideeën centraal staan. Deelnemers zijn invloedrijke figuren uit de Westerse wereld, voornamelijk uit het bedrijfsleven, politiek, wetenschap, media en de financiële wereld.

En ja, al decennia lang gaan complotdenkers over hun nek: geheim en besloten, wat uiteraard een zeer dubieuze werkwijze en houding is, geeft hen ruimte om de conferentie te bestempelen als een gelegenheid waar de wereldwijde verknechting van de mens besproken wordt. In sommige versies van het verhaal door de machtigen der aarde, de joden, of zelfs David Icke-achtige reptielmensen.

Vzw Viruswaanzin, dat zijn de mensen die de volksgezondheid en de Belgische economie willen redden, en daarvoor rekenen op uw steun en vooral uw geld. Dat zullen ze dan gebruiken om de natste droom van hedendaagse complotwappies en antivaxxers te realiseren: Bill Gates voor de rechter brengen!

Mijn gok: vooral uw geld.